Διαβάζοντας το βιβλίο: «Τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα»

7: Οκνηρία, της Wendy Wasserstein

 

«Μια ξεκαρδιστική παρωδία των βιβλίων αυτοβοήθειας, η οποία επιτίθεται στην διάχυτη απαθή νοοτροπία των σημερινών Αμερικανών που δεν ξεκολλάνε από τον καναπέ τους.

Με ειρωνική διάθεση, η Οκνηρία καθοδηγεί βήμα προς βήμα τους αναγνώστες προς μια αδρανή ζωή χωρίς καμία δέσμευση. ‘Έχετε το δικαίωμα στην τεμπελιά’, γράφει η Wasserstein. ‘Μπορείτε να επιλέξετε να μην αντιδράσετε. Μπορείτε να επιλέξετε να μην το κουνήσετε ρούπι’. Οι αναγνώστες θα μάθουν για τη σπουδαιότητα του Ληθαργισμού –της διαδικασίας εξάλειψης κάθε ενέργειας και κάθε δυναμισμού, το κεφαλαιώδες πρώτο βήμα για να γίνει κανείς οκνηρός. Το βιβλίο προσφέρει άφθονα βοηθήματα για να φτάσετε στην τέλεια νωθρή ευλογημένη κατάσταση. Οι αναγνώστες μπορούν να βρουν τη συλλογή οκνηρών τραγουδιών, τις οκνηρές πλάκες πρωινού, τα οκνηρά ντοκιμαντέρ και το οκνηρό τηλεοπτικό δίκτυο, το κανάλι 823, με προγράμματα που εγγυημένα δεν λειτουργούν σαν ερέθισμα και δεν εξάπτουν τη φαντασία με κανέναν τρόπο. Οι αναγνώστες θα μάθουν επίσης τα δέκα μεγαλύτερα ψέματα για την οκνηρία…» (από το οπισθόφυλλο).

Αν ενστερνιστούμε την οκνηρία, αναφέρει η συγγραφέας θα πρέπει να εγκαταλείψουμε κάθε ελπίδα. Είναι ένας τρόπος για να μπορέσουμε να αποδεχθούμε ότι δεν υπάρχει καμία πραγματική ελπίδα για την αλλαγή. Η εξουσία βρίσκεται στα χέρια μιας ελίτ, παρέχει δικαιώματα σε ελάχιστους και δεν υπάρχει κανένας λόγος για να σπαταλήσουμε τη ζωή μας ουρλιάζοντας στην ερημιά. Η ανάπτυξη μιας οκνηρής νοοτροπίας μας επιτρέπει να πούμε στον εαυτό μας: «Δεν χρειάζεται να αποδείξω τίποτα και δεν έχω να πάω πουθενά».

Ο Ληθαργισμός είναι η διαδικασία της απάλειψης κάθε  ενέργειας και κάθε δυναμισμού και αποτελεί το πρώτο βήμα για να γίνει κάποιος οκνηρός. Δεν πρόκειται για μια υπνωτική κατάσταση, που προκαλείται από διαλογισμό. Πρόκειται για μια αποχαυνωμένη έλλειψη ζωντάνιας.

Κάποια από τα δέκα μεγαλύτερα ψέματα για την οκνηρία είναι τα εξής:

«1. Η οκνηρία είναι επικίνδυνη και προκαλεί διάφορα ιατρικά προβλήματα.

2. Η οκνηρία θα σας κάνει να πάρετε βάρος.

3. Μια οκνηρή ζωή δεν είναι ισορροπημένη και στερείται ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.

4. Ένας οκνηρός τρόπος ζωής μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν κουρασμένοι και αδύναμοι, και να τους ανεβάσει την πίεση.

5. Η οκνηρία είναι μια αντικαπιταλιστική συνωμοσία» (σελ. 68).

 

Πηγή:

Wendy Wasserstein . 2006. Οκνηρία. Τα Επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Νεφέλη.

 

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Κάθε πρωί ο δρόμος για το σπίτι γίνεται όλο και πιο μακρύς»

Του Fredrik Backman

 

Ένα βιβλίο που περιγράφει μια ιστορία για την απώλεια της μνήμης πριν από την απώλεια της ζωής. «Η ιστορία αυτή έχει να κάνει με τον εγκέφαλο, με το μεγάλο μυστήριο που βρίσκεται μέσα στο κρανίο μας, που μας χλευάζει, που μας επιτρέπει να ανακαλύψουμε το σύμπαν, αλλά δεν ενδιαφέρεται να μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε τα μυστήρια του εαυτού μας. Ήθελα να μιλήσω για το τι συμβαίνει όταν το μυαλό εγκαταλείπει τη γη πριν την εγκαταλείψει το σώμα. Και έτσι προέκυψε κάτι που μοιάζει με μικρά γράμματα αγάπης ανάμεσα σε έναν γέρο και στον εγγονό του, ανάμεσα σε έναν νέο άντρα και στον παππού που λάτρευε, και ανάμεσα σε έναν πατέρα και στον γιο του» (σελ. 12-13). 

 

Ο συγγραφέας προσπαθεί με αυτόν τον τρόπο να αντιμετωπίσει τον φόβο πώς είναι να ζεις με την απώλεια ανθρώπων που είναι ακόμα ζωντανοί. «Μπορεί ο νους να σβήνει πριν από το σώμα». Πολλοί άνθρωποι έχουν την αίσθηση, γιατί φοβούνται πιο πολύ τα γηρατειά παρά τον θάνατο.

Ένα μικρό βιβλίο που περιγράφει «τα γηρατειά, τις ακατανόητες ασθένειες του εγκεφάλου και τις δύσκολες στιγμές που ζούμε όταν αποχαιρετάμε έναν άνθρωπο ενώ είναι ακόμα ανάμεσά μας. Πιο πολύ όμως είναι ένα βιβλίο για την ικανότητα να γελάς δυνατά, να αγκαλιάζεις σφιχτά και να αντιλαμβάνεσαι την αξία ενός ωραίου μπαλονιού που ταξιδεύει προς τον ουρανό, όσο υπάρχει ακόμα χρόνος.

Ο Νούα και ο παππούς του, καθισμένοι σε ένα παγκάκι μιας μικρής πλατείας, λένε αστεία και μοιράζονται την αγάπη τους για τα μαθηματικά και τη ζωή. Όλα είναι οικεία και παράξενα ταυτόχρονα, γιατί η ‘πλατεία’ αυτή μικραίνει σιγά- σιγά καθώς η μνήμη του παππού φθίνει. Η επαφή με τον εγγονό και τον γιο του και η αγάπη για τη γυναίκα του, που δεν είναι πια στη ζωή, βοηθούν τον παππού να παραμείνει στην ‘πλατεία’ και να αγωνιστεί ενάντια στην άνοια» (από το οπισθόφυλλο).

«Γιατί μου σφίγγεις τόσο πολύ το χέρι παππού;, ψιθυρίζει ο Νούα.

Γιατί τα πάντα χάνονται, Νουανούα, και θέλω να σε κρατήσω ώστε να είσαι ο τελευταίος που θα χαθεί από τη ζωή μου» (σελ. 61).

«Το σύμπαν είναι πολύ μεγάλο για να είναι κανείς θυμωμένος μαζί του, αλλά η ζωή σου δίνει τον χρόνο να έχεις συντροφιά» (σελ. 108).

 

 

Πηγή:

Fredrik Backman. 2020. Κάθε πρωί ο δρόμος για το σπίτι γίνεται όλο και πιο μακρύς. Κέδρος.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Συμφωνία ζωής»

«Ένας άντρας που έχει κατακτήσει όλα όσα οι περισσότεροι άνθρωποι απλώς ονειρεύονται –επιχειρήσεις, ακίνητα, περιουσία- έρχεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο. Στο νοσοκομείο κάνει έναν απολογισμό της ζωής του. Τις επιτυχίες στα επαγγελματικά διαδέχονται οι αποτυχίες στις προσωπικές σχέσεις και κυρίως στη σχέση με τον γιο του. 

 

Στο ίδιο νοσοκομείο νοσηλεύεται ένα πεντάχρονο κορίτσι που περνάει τον χρόνο του ζωγραφίζοντας, θαρρείς και έτσι θα καταφέρει να νικήσει την αρρώστια. Έχει καταλάβει βέβαια ότι αυτό είναι αδύνατο, αλλά συνεχίζει, για να δίνει κουράγιο στους μεγάλους.

Την παραμονή των Χριστουγέννων ο άντρας συνειδητοποιεί ότι μπορεί να ανατρέψει την προδιαγεγραμμένη μοίρα της μικρής και αποφασίζει να κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να τη σώσει. Για να το καταφέρει πρέπει πρώτα να μάθει αν η δική του ζωή είχε πραγματικά κάποια αξία, ο γιος του είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει την απάντηση» (από το οπισθόφυλλο).

Μια τρυφερή ιστορία που μας υπενθυμίζει ότι η ζωή είναι ένα ανέλπιστο δώρο, αυτό που αφήνουμε πίσω μας εξαρτάται από τον τρόπο που μοιραστήκαμε τη ζωή μας με όσους αγαπήσαμε…

«Δεν μπορείς ποτέ να ξεμπερδέψεις με τον τόπο όπου μεγάλωσες. Ελπίζω επίσης ότι δεν ξεμπερδεύεις ποτέ με τον εαυτό σου» (σελ. 13).

«Ο τόπος μας δεν ζητάει ποτέ συγγνώμη και ποτέ δεν παραδέχεται ότι έχει κάνει λάθος με εμάς. Απλώς περιμένει στο τέλος της εθνικής οδού και ψιθυρίζει: ‘’Μπορεί να πλούτισες και να απέκτησες δύναμη. Ίσως επιστρέφεις εδώ με πανάκριβο ρολόι και ωραία ρούχα. Όμως δεν μπορείς να προσποιείσαι μπροστά μου, γιατί ξέρω ποιος είσαι πραγματικά. Είσαι μόνο ένα φοβισμένο αγόρι» (σελ. 23-24).

 

Πηγή:

Fredrik Backman. 2017. Συμφωνία ζωής. Κέδρος.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Μιλώντας στα παιδιά μας για την τρομοκρατία»

«Οι νέοι είναι τα κατεξοχήν θύματα του φόβου που ενέσκηψε στην καρδιά της Ευρώπης μετά τις τελευταίες τρομοκρατικές επιθέσεις. Πώς μπορούμε να τους βοηθήσουμε να τον κατανικήσουν. Μιλώντας, βάζοντας λέξεις στα ίδια τα πράγματα. Εξιστορώντας την ιστορία του όρου τρομοκρατία και των γεγονότων που περιγράφει, αρχίζοντας από τα πιο αιματηρά επεισόδια της ανθρώπινης ιστορίας και φθάνοντας μέχρι την σημερινή έκρηξη του ισλαμικού φονταμενταλισμού, στον οποίο αφιερώνεται και το μεγαλύτερο μέρος αυτού του διαλόγου.

 

Ο διάσημος Γαλλομαροκινός συγγραφέας και ποιητής Tahar Ben Jelloun εξηγεί και εξηγείται συνομιλώντας με την κόρη του» (από το οπισθόφυλλο).

«Στα παιδιά πρέπει να λέμε την αλήθεια. Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να υποτιμούμε την ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται κάτι που ενοχλεί, να αντιμετωπίζουν τη φρίκη. Όχι γιατί είναι πιο δυνατά από τους ενήλικες ή γιατί διαθέτουν περισσότερα εφόδια από αυτούς, αλλά γιατί η ευαισθησία τους τα προϊδεάζει για κάτι τέτοιο, και μπορεί κάλλιστα να ενεργοποιηθεί χωρίς να χρειάζεται να φοβόμαστε τυχόν καταστροφικές συνέπειες στην ανάπτυξή τους. υπό τον όρο, βέβαια, ότι επιλέγουμε τις σωστές λέξεις, την κατάλληλη στιγμή και το αρμόζον ύφος. Απεναντίας, το ψέμα και η άρνηση μπορούν να αφήσουν κατάλοιπα και απωθημένα και να ευνοήσουν την ανάδυση συμπλεγμάτων. Τα παιδιά δεν είναι ανόητα. Ενίοτε η πληροφορία φθάνει σε αυτά μέσα από κανάλια που δε γνωρίζουν καλά οι ενήλικες. Το να εξωραΐζουμε τον κόσμο, το να λέμε τα ψέματα για τη σοβαρότητα κάποιων συμβάντων –είτε περιβάλλοντάς τα με άρνηση είτε αποκρύπτοντας τα κάτω από ένα φανταχτερό περιτύλιγμα- ενέχει πάντα τον κίνδυνο να τα αποκόψει από την πραγματική ζωή, η οποία είναι καμωμένη τόσο από ομορφιά όσο και από βία. Σε κάθε περίπτωση, θα καταλήξουν να αντιληφθούν ότι τα εξαπατούμε, και θα απαιτήσουν να τους πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, όπως ακριβώς έγιναν» (σελ. 9-10).

Τα παιδιά έχουν ανάγκη από καθαρά και ζυγισμένα λόγια, ώστε να καταλάβουν. Η απώλεια και η απουσία δημιουργούν πελώριες τρύπες στη ζωή των ανθρώπων.

Το βιβλίο απαντά σε ερωτήσεις σχετικά με την τρομοκρατία, όπως:

- Το ισλάμ επιτρέπει την τρομοκρατία;

- Γιατί οι τρομοκράτες δέχονται να πεθάνουν;

- Τι σημαίνει μηδενιστής;

- Τι είναι ένας τρομοκράτης;

- Τι είναι ο καμικάζι;

- Στη Γαλλία ο νόμος τιμωρεί την πρόκληση φυλετικού μίσους;

 

Πηγή:

Tahar Ben Jelloun. 2017. «Μιλώντας στα παιδιά μας για την τρομοκρατία». Εκδόσεις Πατάκη.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Υποχονδρίαση ή άγχος για την υγεία

 

Fig. 1. Cognitive-behavioral model of hypochondriasis outlined by Abramowitz, et al. (2007). 

 

Πηγή:

Abramowitz, J.S., Olatunji, B.O. & Deacon, B.J. (2007). Health anxiety, hypochondriasis, and the anxiety disorders. Behavior Therapy, 38(1), 86-94.

 

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.