Κυριακή 28 Μαΐου 2023

Ερωτικές σχέσεις χωρίς φιλιά

Είναι σημαντικό το φιλί σε μια ερωτική σχέση; Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς φιλιά; Για ποιους λόγους ένα ζευγάρι μπορεί να σταματήσει να φιλιέται και πως αυτό επηρεάζει τη σχέση;

 

Το φιλί αποτελεί μια συναισθηματική πράξη σε βάθος αιώνων που έχει βοηθήσει τους δεσμούς των ατόμων στον γάμο ή τη σχέση τους. Κατά τη διάρκεια του φιλιού, ο εγκέφαλος απελευθερώνει χημικές ουσίες που δημιουργούν μια αίσθηση ενθουσιασμού και στοργής. Οι χημικές ουσίες που ενεργοποιούνται, δηλαδή ωκυτοκίνη, ντοπαμίνη και σεροτονίνη συμβάλλουν στο συναισθηματικό δέσιμο και παρέχουν την οικειότητα που χρειάζονται τα ζευγάρια. Επίσης, το φιλί παραμένει η βάση της σωματικής οικειότητας σε πολλά ζευγάρια σήμερα. Σε πολλές σχέσεις, το φιλί εκφράζει πάθος και ρομαντισμό, που ενώνει το ζευγάρι. Σε μια σχέση, το φιλί προκαλεί μια ανταλλαγή συναισθημάτων, που μπορεί να είναι δύσκολο να εκφραστούν με διαφορετικό τρόπο. Το φιλί βοηθάει στην ανάπτυξη ενός ειδικού είδους συναισθηματικού δεσμού για τον σύντροφο.

Τα συναισθηματικά δεμένα ζευγάρια μπορούν να διατηρήσουν τη φυσική έλξη και επιθυμία του συζύγου/ συντρόφου. Το φιλί δεν είναι μόνο ένας δεσμευτικός παράγοντας, αλλά κρατά τα ζευγάρια και ικανοποιημένα. Επίσης, το φιλί μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση προβλημάτων μέσα στο ζευγάρι. Το φιλί βοηθά στην τόνωση της σχέσης και αποτελεί μια ένδειξη αγάπης, νοιαξίματος και μοιράσματος. 

Το φιλί στις περισσότερες σχέσεις είναι απαραίτητο, καθώς το φιλί σημαίνει σύνδεση και επικοινωνία, επιθυμία για μοίρασμα και αγάπη. Μερικοί άνθρωποι μπορεί μετά το πρώτο φιλί να χάσουν το ενδιαφέρον τους για την ίδια τη σχέση. Ωστόσο, το φιλί δεν είναι απαραίτητο σε όλες τις σχέσεις. Υπάρχουν σχέσεις που μπορούν να επιβιώσουν βραχυπρόθεσμα χωρίς φιλιά  και υπάρχουν ελάχιστες σχέσεις, που αποτελούν εξαίρεση, που μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα.

 

Πηγές:

https://www.marriage.com/advice/relationship/lack-of-kissing-in-a-relationship/.

https://www.psychologytoday.com/us/blog/naked-truth/202305/4-things-that-make-a-kiss-amazing-or-horrible.

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Σάββατο 27 Μαΐου 2023

Βιβλιοθεραπεία

Από την οπτική της γνωσιακής- συμπεριφοριστικής προσέγγισης

 

Η ανάγνωση βιβλίων από τους θεραπευόμενους μπορεί να ενισχύσει ή να διατηρήσει την πρόοδό τους. Για να προταθεί βιβλιογραφία στους θεραπευόμενους αποτελεί προϋπόθεση να έχει διαβαστεί από τον ίδιο τον θεραπευτή. Η βιβλιοθεραπεία είναι η χρήση βιβλίων και αναγνωστικού υλικού ως ένα θεραπευτικό εργαλείο για την αντιμετώπιση θεμάτων ψυχικής υγείας.

Η βιβλιοθεραπεία για να έχει αποτέλεσμα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί σταδιακά και να βρεθούν τα κατάλληλα βιβλία που θα καλύπτουν τις ανάγκες των ατόμων αλλά και να χρησιμοποιηθεί το απαραίτητο υλικό. Η βιβλιοθεραπεία μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, που είναι δύο βασικές καταστάσεις σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Πολλές φορές η βιβλιοθεραπεία χρησιμοποιείται ως συμπληρωματική προσέγγιση σε άλλες ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, όπως η γνωσιακή- συμπεριφορική θεραπεία.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η βιβλιοθεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν συνδυάζει ανάγνωση και γραφή για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, παρά αν το άτομο διαβάζει γενικά βιβλία αυτοβοήθειας. Η βιβλιοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει μαθητές που έπεσαν θύμα σχολικού εκφοβισμού, καθώς και να αναπτύξει δεξιότητες αυτοφροντίδας και αυτοδιαχείρισης σε παιδιά, εφήβους, ενήλικες και άτομα της τρίτης ηλικίας. Το άτομο μέσα από την ανάγνωση ενός σχετικού βιβλίου περνά από ορισμένα στάδια, όπως την αναγνώριση, την κάθαρση και την ενδοσκόπηση.

Η ανάγνωση βιβλίων προκαλεί νοητική διέγερση, κρατώντας το μυαλό ενεργό και αφοσιωμένο, ενώ βοηθάει στη βελτίωση της μνήμης και των γνωστικών ικανοτήτων. Η ανάγνωση προσφέρει πληροφορίες, ιδέες και προοπτικές, αυξάνοντας την κατανόηση του κόσμου και εμβαθύνοντας σε σημαντικά θέματα. Μέσα από τα βιβλία αποκτούμε περισσότερο λεξιλόγιο και βελτιώνουμε τις γλωσσικές μας δεξιότητες, ενώ είναι ένας πολύ καλός τρόπος χαλάρωσης και μείωσης του άγχους. Η ανάγνωση μας εκθέτει σε ποικίλες προοπτικές και εμπειρίες, που μπορούν να μας βοηθήσουν να αναπτύξουμε δεξιότητες και να βελτιώσουμε την ικανότητα να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι στις εργασίες. Η ανάγνωση βελτιώνει τις δεξιότητες γραφής, εκθέτοντας το άτομο σε διαφορετικά στυλ και τεχνικές γραφής.

 

Πηγή:

https://www.booktherapy.io/blogs/book-therapys-ask-the-bibliotherapist-blog/is-bibliotherapy-effective.

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Κοινά και μη κοινά περιβάλλοντα

Στο βιβλίο του φύση και ανατροφή ο Plomin ισχυρίζεται ότι η γενετική της συμπεριφοράς έχει δύο μηνύματα: τη φύση και την ανατροφή. Η έρευνα της γενετικής της συμπεριφοράς αποφέρει στοιχεία γύρω από τη σπουδαιότητα των γονιδίων και του περιβάλλοντος. Οι γενετιστές της συμπεριφοράς όχι μόνο υπολογίζουν το ποσοστό της διακύμανσης ενός χαρακτηριστικού που οφείλεται στην κληρονομικότητα στον πληθυσμό, αλλά υπολογίζουν και το ποσοστό που οφείλεται σε διαφορετικούς τύπους περιβάλλοντος. 

 

Μια διάκριση είναι αυτή που γίνεται ανάμεσα στα κοινά και στα μη κοινά περιβάλλοντα. Τα πρώτα αποτελούνται από τα περιβάλλοντα που μοιράζονται τα αδέλφια ως αποτέλεσμα του ότι μεγαλώνουν στην ίδια οικογένεια. Τα μη κοινά  αποτελούνται από τα περιβάλλοντα που δεν μοιράζονται τα αδέρφια, καθώς μεγαλώνουν μέσα στην ίδια οικογένεια. Για παράδειγμα, τα αδέλφια μπορεί να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης από τους γονείς ως αποτέλεσμα διαφοράς ως προς το φύλο, τη σειρά γέννησης ή συμβάντων στη ζωή μοναδικών για ένα συγκεκριμένο παιδί, π χ. αρρώστια, οικονομικές δυσκολίες κατά την παιδική του ηλικία.

Στην έρευνα της γενετικής της συμπεριφοράς, το θέμα των επιπτώσεων των κοινών και μη κοινών περιβαλλόντων μελετάται μέσω της αξιολόγησης του βαθμού ομοιότητας στην προσωπικότητα ως συνάρτηση τόσο του βαθμού γενετικής ομοιότητας, όσο και του βαθμού στον οποίο είναι κοινό το οικογενειακό περιβάλλον.

Από τα συναρπαστικότερα ευρήματα που μας έδωσε η γενετική της συμπεριφοράς, υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι εμπειρίες του κοινού περιβάλλοντος στα μέλη της ίδιας οικογένειας δεν είναι με καμία δύναμη τόσο σημαντικές όσο οι επιπτώσεις των μη κοινών περιβαλλόντων. Για να το θέσουμε διαφορετικά, οι μοναδικές εμπειρίες που έχουν τα αδέλφια εντός και εκτός της οικογένειας φαίνεται πως είναι κατά πολύ σημαντικότερες για την ανάπτυξη της προσωπικότητας από ό,τι τα κοινά βιώματα που πηγάζουν από την ίδια οικογένεια (σ. 451).

Σε μια μελέτη τους οι Loehlin, McCrae, Costa & John, εξέτασαν τα αποτελέσματα του γενετικού παράγοντα και του περιβάλλοντος σε 3 διαφορετικές μετρήσεις της μεγάλης πεντάδας.

Ξεχώρισαν 3 ευρήματα. Πρώτον και οι πέντε διαστάσεις της Μεγάλης Πεντάδας έδειξαν στον ίδιο βαθμό ουσιαστική επίδραση από τις γενετικές καταβολές.

Δεύτερον, τα συγκεκριμένα ευρήματα ήταν ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα της διανοητικής ικανότητας, τα οποία επίσης είχαν μετρηθεί και ελεγχθεί στις αναλύσεις της γενετικής της συμπεριφοράς.

Τρίτον, από μεθοδολογική άποψη, το να έχουμε στη διάθεσή μας τρεις μετρήσεις για κάθε παράγοντα της μεγάλης πεντάδας, μας δίνει τη δυνατότητα να ελέγξουμε τη γενίκευση στα διάφορα εργαλεία και να υπολογίσουμε το σφάλμα μέτρησης χωριστά αντί να το συμπεριλάβουμε στην εκτίμηση του μη κοινού περιβάλλοντος, όπως σε κάποια προηγούμενη έρευνα (σ.452).

 

Πηγή:

Cervone & Pervin, 2013. Θεωρίες προσωπικότητας. Έρευνα και εφαρμογές. Αθήνα: Gutenberg, σελ. 420-422.

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

Προτιμήσεις στους συντρόφους ανάμεσα στα δύο φύλα

Στη βάση της σύγχρονης ανάλυσης της εξελικτικής ψυχολογίας για τις διαφορές των φύλων βρίσκονται δύο ιδέες, η μία αποκαλείται θεωρία γονικής επένδυσης. Η θεωρία αυτή είναι μια ανάλυση του διαφορετικού κόστους που έχουν πληρώσει ή των επενδύσεων που έχουν κάνει οι άντρες και οι γυναίκες σε σχέση με τη φροντίδα των παιδιών μέσα στους αιώνες.


Η κεντρική ιδέα εδώ είναι ότι οι βιολογικές διαφορές ανάμεσα στα φύλα κάνουν τις γυναίκες να επενδύσουν περισσότερο στη φροντίδα των παιδιών. Οι γυναίκες μπορούν να περάσουν τα γονίδιά τους σε λιγότερους απογόνους απ ότι ενδεχομένως οι άντρες. Αυτό οφείλεται τόσο στις περιορισμένες χρονικές περιόδους, κατά τις οποίες είναι γόνιμες και σε σχέση με τους άντρες, το πιο περιορισμένο χρονικό εύρος κατά το οποίο μπορούν να γεννήσουν.

Με άλλα λόγια, η γονική επένδυση είναι μεγαλύτερη για τις γυναίκες, εξαιτίας του μεγαλύτερου κόστους αντικατάστασης για αυτές. Έπεται ότι οι γυναίκες θα έχουν σταθερότερες προτιμήσεις για συντρόφους στο ζευγάρωμα από ότι οι άντρες και ότι τα δύο φύλα θα έχουν διαφορετικά κριτήρια το ένα από το άλλο ως προς την επιλογή των συντρόφων.

Οι γυναίκες χρειάζονται άντρες για να τις βοηθούν με τα βάρη της εγκυμοσύνης και της φροντίδας των παιδιών και έτσι πρέπει να αναζητούν άντρες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να τους παράσχουν πόρους και προστασία. Οι άνδρες αντίθετα θα ενδιαφέρονται λιγότερο για την προστασία. Αντ’ αυτού, αναμένεται να επικεντρώνονται στην αναπαραγωγική δυνατότητα της συντρόφου (τη νεότητα της συντρόφου και άλλους βιολογικούς δείκτες καλής αναπαραγωγικής φυσικής κατάστασης), (σ.428).

Δεύτερον, εκτός από τη θεωρία γονικής επένδυσης, μια δεύτερη κατεύθυνση σκέψης αφορά την ιδιότητα του να είναι κανείς γονέας. Αφού οι γυναίκες οι ίδιες κουβαλούν τα γονιμοποιημένα τους ωάρια θα είναι πάντα σίγουρες πως είναι οι μητέρες των γόνων τους.

Από την άλλη μεριά, οι άντρες δεν μπορούν να είναι σίγουροι ότι τα παιδιά είναι δικά τους και επομένως πρέπει να κάνουν κάποια βήματα για να διασφαλίσουν ότι η επένδυσή τους κατευθύνεται προς τους δικούς τους απογόνους και όχι σε εκείνους κάποιου άλλου άντρα. Και έτσι προκύπτει ο ισχυρισμός ότι οι άντρες έχουν μεγαλύτερη ανησυχία για τυχόν σεξουαλικούς αντίζηλους και δίνουν μεγαλύτερη αξία στην αγνότητα μιας συντρόφου από ότι οι γυναίκες (σ.429).

 

Πηγή:

Cervone & Pervin, 2013. Θεωρίες προσωπικότητας. Έρευνα και εφαρμογές. Αθήνα: Gutenberg, σελ. 420-422.

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Κοινωνικές συναλλαγές και ανίχνευση εξαπάτησης

Το κοινωνικό περιβάλλον συνεπάγεται τις κοινωνικές συναλλαγές, δηλαδή τις συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών. Η ικανότητα να ανιχνεύουμε το ψεύδος έχει ιδιαίτερα σημαντική αξία για την επιβίωσή μας. Οι κοινωνικές συναλλαγές, που στηρίζονται στη συνεργασία για αμοιβαίο όφελος δεν συναντώνται στο ζωικό βασίλειο. Οι άνθρωποι όμως με τη χρήση της γλώσσας και των εργαλείων χρησιμοποιούν κοινωνικές συναλλαγές. Ο εγκέφαλός μας περιέχει γνωστικές προσαρμογές για συλλογισμούς σχετικά με τις κοινωνικές συναλλαγές, που περιλαμβάνουν ένα μοτίβο σχεδιασμένο για τον εντοπισμό απατεώνων.  

 

Η Cosmides διατείνεται ότι η ανίχνευση της απάτης έχει τόσο μεγάλη αξία για την επιβίωση σας, ώστε ο νους διαθέτει ξεχωριστά συστήματα για την ανίχνευση των απατεώνων. Η Cosmides ισχυρίστηκε ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να λύσουν το πρόβλημα αν είχε να κάνει με ανίχνευση απάτης. Σε μια πιο πρόσφατη εργασία, έδειξε πως η ικανότητα να λύνουμε προβλήματα απάτης είναι καθολικό γνώρισμα στους ανθρώπους. Αν το πρόβλημα αφορά ενδεχόμενη απάτη, τότε λογικά ενεργοποιείται συγκεκριμένο σύστημα του νου που επεξεργάζεται τις πληροφορίες για τα κοινωνικά συμβόλαια και την απάτη, και οι άνθρωποι θα τα πηγαίνουν καλύτερα με το πρόβλημα (σ. 426).

Υπάρχει ένα συγκεκριμένο νευρωνικό υποσύστημα στον εγκέφαλο που έχει εξελιχθεί για να επιλύει τέτοια προβλήματα. Στην περίπτωση ενός ασθενή με νευροψυχολογικά προβλήματα, που είχε ένα ατύχημα με το ποδήλατό του και χτύπησε στο κεφάλι, καταστράφηκαν ορισμένα τμήματα του μετωπιαίου φλοιού του εγκεφάλου και της αμυγδαλής. Ο ασθενής είχε φυσιολογική επίδοση όταν η δοκιμασία αφορούσε πεδία άλλα από τις κοινωνικές συναλλαγές, αλλά παρουσίαζε μειωμένη επίδοση όταν προσπαθούσε να λύσει προβλήματα που είχαν να κάνουν με κοινωνικά συμβόλαια.

 

Πηγή:

Cervone & Pervin, 2013. Θεωρίες προσωπικότητας. Έρευνα και εφαρμογές. Αθήνα: Gutenberg, σελ. 420-422.

Cosmides, L., & Tooby, J. (1992). Cognitive adaptations for social exchange. In J. H. Barkow, L. Cosmides, & J. Tooby (Eds.), The adapted mind: Evolutionary psychology and the generation of culture (pp. 163–228). Oxford University Press.

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.