Θεραπεία των Εξαρτημένων από την Αγάπη

Τα τέσσερα βήματα που θα πρέπει να δουλευτούν για την αντιμετώπιση της εξάρτησης:

1. Αρχίστε να αντιμετωπίζετε κάθε εμφανή εξάρτηση έξω από τη συνεθιστική σχέση. 

2. Απαγκιστρωθείτε από το εξαρτητικό μέρος της σχέσης. 

3. Μπείτε σε θεραπεία, αν χρειαστεί, για να μπορέσετε να απαλλαγείτε από αποθηκευμένα συναισθήματα παιδικής κακοποίησης. Ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να συμφιλιωθούν με παιδικά συναισθήματα εγκατάλειψης ή συγχώνευσης μόνοι τους. 

4. Δουλέψτε τα υπόγεια συμπτώματα της συνεξάρτησης. 

Κλείνοντας τη σχέση

Η απομάκρυνση από τα εξαρτητικά δομικά στοιχεία μιας σχέσης σημαίνει ότι δεν πρέπει να προσπαθήσετε να έχετε οποιοδήποτε είδος έντονης σχέσης με τον σύντροφό σας. Φερθείτε μεταξύ σας με έναν ευχάριστο τρόπο και συνεχίστε τη δουλειά σας. Κρατήστε την απολύτως απαραίτητη αλληλεπίδραση στους επιτρεπόμενους τομείς, αλλά ως εκεί.   

Πέντε παράλληλες διαδικασίες στη θεραπεία από τη συν-εθιστική σχέση

1. Μεγαλώνοντας:

Αυτή η διαδικασία προϋποθέτει να έρθετε αντιμέτωποι με τα πέντε κύρια συμπτώματα της νόσου και να αρχίσετε μια θεραπευτική διαδικασία από αυτά. Συμπεριλαμβάνει το να μάθετε να έχετε αυτοεκτίμηση, όρια, αίσθηση και φροντίδα του εαυτού σας, μετριοπάθεια. 

2. Αντιμετωπίζοντας την πραγματικότητα

Αυτή η διαδικασία ξεκινά μόλις αρχίσετε να αντιμετωπίζετε και να θεραπεύετε το τρίτο κύριο σύμπτωμα, τη δυσκολία να αναγνωρίσετε την πραγματικότητά σας. Η αντιμετώπιση της πραγματικότητας προϋποθέτει να δείτε ποιος είστε εσείς και ποιοι είναι οι άλλοι. Δε θα σας πρότεινα να μπείτε ξανά σε μια σχέση τώρα, αυτό το κομμάτι της διαδικασίας μπορεί να σημαίνει να δείτε τον σύντροφό σας και να πείτε: «Δεν κάθομαι άλλο εγώ εδώ πέρα».

3. Θρηνώντας απώλειες

Έχετε συναισθήματα για όσα χάσατε στην παιδική σας ηλικία και για όσα σας κόστισε η συνεξάρτηση στην ενήλικη ζωή και χρειάζεται να θρηνήσετε.

4. Μαθαίνοντας να φροντίζετε τον εαυτό σας

Αυτό το στάδιο αρχίζει μόλις αρχίσετε να δουλεύετε το τέταρτο κύριο σύμπτωμα, τη δυσκολία να καλύψετε τις ανάγκες και τις επιθυμίες σας. Αυτή η διαδικασία προϋποθέτει να μάθετε να επιβεβαιώνετε τον εαυτό σας, να τον φροντίζετε και να τον περιορίζετε χωρίς να τον εξευτελίζετε. 

5. Μαθαίνοντας να συγχωρείτε

Η συγχώρεση προϋποθέτει να εγκαταλείψετε την επιθυμία να τιμωρήσετε τους κακοποιητικούς ανθρώπους στη ζωή σας. Αυτή η πέμπτη διαδικασία περιλαμβάνει και το να συγχωρήσετε τόσο τον εαυτό σας για το κόστος της διαταραχής όσο και τους γονείς σας για όσα συνέβησαν. Κάποιες φορές η κακοποίηση είναι τόσο τρομερή, ώστε το θέμα της συγχώρεσης δεν πρέπει να τεθεί αν δεν το αναφέρει το ίδιο το θύμα.  

(σ. 170-172)

Pia Mellody "Αρρωστημένη αγάπη: Όχι πια!". Αθήνα: Εκδόσεις Φυτράκη, σελ.

125-172.

Γράμμα 32: Να είσαι ο εαυτός σου. Αυτό αρκεί...

«Παιδιά μου…

Θα ήθελα να είμαι ο διάδρομος απογείωσής σας,

Θα ήθελα να είμαι για σας ο ούριος άνεμος,

Θα ήθελα να είμαι ο ανοιχτός σας αέρας,

Και, γιατί να το αρνηθώ,

Θα ήθελα να είμαι ένας σύντροφος στην πτήση.

Αλλά όμως, συνειδητοποιώ

Πως κανείς δε με χρειάζεται για να πετάξει.

Το μόνο που πραγματικά χρειάζεστε

Είναι να έχετε τον εαυτό σας.

Αυτό αρκεί!»

 

Αφήγηση από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι, Γράμματα στην Κλαούντια (2015), Αθήνα: Opera, σελ. 159-162.

 

Γράμμα 12: Όταν κρίνω εσένα, μήπως κρίνω εμένα;

 

Είναι αλήθεια. Η ζωή δεν είναι εύκολη… είναι όμως όμορφη, τόσο όμορφη που καταλήγει να γίνεται εύκολη. 

 

Όταν δίνω χρόνο στον εαυτό μου σχεδόν πάντα συμβαίνει κάτι και ξάφνου, μέσα σε μια στιγμή, ανακαλύπτω πως ένα ψιχουλάκι από όσα πήγαν στραβά μου είναι χρήσιμο, κάτι από όλα αυτά με εμπλουτίζει, η όλη κατάσταση με βοηθά να αναπτυχθώ.  

 

Ας υποθέσουμε για μια στιγμή πως έχεις πράγματι κάνει ένα λάθος.

Και;

Τι πρόβλημα έχεις με τα λάθη σου;

Ζεις τα λάθη σου σαν σφάλματα.

Και «σφάλλω» πάει να πει «αποτυγχάνω».

Το αποτυγχάνω προϋποθέτει πως κάτι προσδοκούσα να πετύχω.

Μια προσδοκία είναι μια προκατάληψη.

Μια προκατάληψη θέτει όρους.

Και οι όροι είναι πάντα μια πόρτα που κλείνω στον εαυτό μου.

Αν ζεις τα λάθη σου σαν σφάλματα, κλείνεις πόρτες.

Το λάθος είναι ένα μέρος της διαδικασίας της μάθησης. 

 

Το να κάνω λάθος είναι το αποτέλεσμα ενός νέου τρόπου δράσης, είναι ένας τρόπος δημιουργίας. Όταν κάνω λάθος συνειδητοποιώ το θάρρος μου και μερικές φορές, γιατί όχι, συνειδητοποιώ και τις ανόητες πλευρές μου.

Πίσω από τον εκνευρισμό που μου δημιουργούν τα λάθη μου κρύβεται ένας και μόνο ειλικρινής φόβος: ο φόβος της κριτικής. Μήπως οι άλλοι με κρίνουν και καταλάβουν πως δεν είμαι τέλειος.

Η πρώτη φορά που συνειδητοποιώ πως όταν κρίνω εσένα, στην πραγματικότητα κρίνω εμένα τον ίδιο, είναι μαγική. Βλέπω να ανοίγεται ξαφνικά εμπρός μας ένας κόσμος θαυμάτων που μας καλεί να τον εξερευνήσουμε.

 

Είναι ο κόσμος των πραγμάτων που εναποθέτουμε στους άλλους και που κάποια στιγμή τα βλέπουμε να επιστρέφουν, αποσαφηνισμένα και μεγαλοπρεπή. Στην συνάντηση με τον άλλο προβάλλουμε, ενδοβάλλουμε, φανταζόμαστε, ταυτιζόμαστε, κριτικάρουμε και χάρη σ’ όλα αυτά… αγαπάμε. 

 

Η απάντηση βρίσκεται πάντα σ’ εμάς τους ίδιους, αρκεί να θέλουμε να την ψάξουμε… για να τη βρούμε…

 

Αφήγηση από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι, Γράμματα στην Κλαούντια (2015), Αθήνα: Opera, σελ. 77-82.

Εξαρτημένοι και φυγάδες της αγάπης: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος; (Μέρος Β')

Χαρακτηριστικά του φυγά της αγάπης

Οι Φυγάδες της Αγάπης αποφεύγουν την ένταση μέσα στη σχέση, δημιουργώντας ένταση σε δραστηριότητες (συνήθως εξαρτήσεις) έξω από τη σχέση.

Οι Φυγάδες της Αγάπης αποφεύγουν να αποκαλυφθούν στη σχέση, για να προστατευτούν από τη συγχώνευση και τον έλεγχο του άλλου.

Οι Φυγάδες της Αγάπης αποφεύγουν τη στενή επαφή με τον σύντροφό τους, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία μεθόδων που προσωπικά αποκαλώ ‘τεχνικές απομάκρυνσης’.

Ένα βασικό γνώρισμα των σχέσεων των Φυγάδων της Αγάπης είναι η πραγματική εγκατάλειψη. Οι Φυγάδες της Αγάπης δε δείχνουν αυτό που είναι με ρεαλιστικό τρόπο στα παιδιά τους. Ζουν πίσω από προστατευτικά, συναισθηματικά τείχη και, σαν τον χειριστή μιας μαριονέτας, προσπαθούν συνεχώς να ελέγξουν τις επιλογές αυτών με τους οποίους θέλουν να σχετιστούν. 

Δύο φόβοι: ο ένας συνειδητός, ο άλλος ασυνείδητος.

Οι Φυγάδες της Αγάπης φοβούνται συνειδητά την οικειότητα, πιστεύοντας ότι θα τους καταπιεί, θα τους στραγγίξει, θα τους ελέγξει. Αυτό συνέβη στην παιδική τους ηλικία από κάποιον άλλον άνθρωπο, συναισθηματικά πεινασμένο, και δε θέλουν να ξαναβιώσουν μια παρόμοια εμπειρία. Αυτή η εμπειρία της παιδικής τους ηλικίας δημιούργησε μέσα τους τη βαθιά πεποίθηση ότι η μεγαλύτερη οικειότητα θα προκαλέσει και μεγαλύτερη δυστυχία.

Συγχρόνως, οι Φυγάδες της Αγάπης φοβούνται σε κάποιο επίπεδο την εγκατάλειψη. Αυτός ο φόβος είναι συνήθως ασυνείδητος, αν και σε κάποιους Φυγάδες της Αγάπης είναι πολύ κοντά στη συνειδητοποίηση. Ο φόβος αυτός πηγάζει από μια εγκατάλειψη στην παιδική ηλικία, αφού όταν ένα παιδί αναγκάζεται να φροντίσει τον γονιό του, σημαίνει ότι ο γονιός εγκαταλείπει τις ανάγκες φροντίδας του παιδιού. Παρότι αυτή η εγκατάλειψη είναι λιγότερο προφανής στον Φυγά της Αγάπης από τη συγχώνευση, είναι παρόλα αυτά αληθινή. Αφού συνήθως οι Φυγάδες της Αγάπης είχαν ελάχιστη ανθρώπινη επαφή στην παιδική τους ηλικία που να ανακούφισε τον πόνο, τον φόβο και το κενό της εγκατάλειψης, δεν έμαθαν ότι μια σχέση μπορεί να ανακουφίσει τέτοια συναισθήματα. Αλλά αυτός ο ασυνείδητος φόβος εγκατάλειψης οδηγεί τους Φυγάδες της Αγάπης σε σχέσεις, παρόλο που δυσκολεύονται να δεσμευτούν ή να συνδεθούν με τον σύντροφό τους.  

Σε ασυνείδητο επίπεδο, οι Φυγάδες της Αγάπης αναγνωρίζουν και έλκονται από τον ισχυρό φόβο εγκατάλειψης του Εξαρτημένου από την Αγάπη, γιατί ξέρουν ότι το μόνο που χρειάζεται να κάνουν για να τον πυροδοτήσουν είναι να απειλήσουν ότι θα φύγουν. Οι Φυγάδες της Αγάπης πιστεύουν ότι, έχοντας έτσι τον έλεγχο, θα μπορέσουν να αποφύγουν να αφομοιωθούν, να τους απομυζήσουν και να τους ελέγξουν και σε ένα βαθύτερο επίπεδο να μείνουν μόνοι τους.

Pia Mellody "Αρρωστημένη αγάπη: Όχι πια!". Αθήνα: Εκδόσεις Φυτράκη, σελ. 78-94.

Εξαρτημένοι και φυγάδες της αγάπης: Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος; (Μέρος Α')

Χαρακτηριστικά του εξαρτημένου από την αγάπη

Οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη αφιερώνουν δυσανάλογο χρόνο, προσοχή και «αξία πάνω από τον εαυτό τους» στο άτομο από το οποίο εξαρτώνται και αυτή η εστίαση έχει συχνά μια εμμονή.

Οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη έχουν εξωπραγματικές προσδοκίες για άνευ όρων αποδοχή από τον άλλον στη σχέση. 

Οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη παραμελούν να φροντίσουν ή να δώσουν αξία στον εαυτό τους όταν βρίσκονται στη σχέση. 

Δύο φόβοι: ο ένας συνειδητός, ο άλλος ασυνείδητος.

Οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη βρίσκονται συχνά στις δαγκάνες δύο βασικών φόβων: ο πιο συνειδητός φόβος είναι ο φόβος της εγκατάλειψης. Οι εξαρτημένοι από την Αγάπη θα ανεχθούν σχεδόν τα πάντα για να αποφύγουν την εγκατάλειψη, ο φόβος της οποίας εδράζεται σε παιδικές εμπειρίες.  Η ειρωνεία είναι ότι, ενώ οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη θέλουν να αποφύγουν την εγκατάλειψη και να συνδεθούν με κάποιον «σίγουρο», η στενή, απαιτητική σχέση που προσπαθούν να εδραιώσουν είναι στην πραγματικότητα ένας ασφυκτικός δεσμός και όχι υγιής οικειότητα- κάτι που επίσης φοβούνται, τουλάχιστον ασυνείδητα. Αυτός ο μη αναγνωρισμένος φόβος προέρχεται επίσης από παιδική εμπειρία πραγματικής ή ψυχολογικής εγκατάλειψης.  Οι Εξαρτημένοι από την Αγάπη συνειδητά θέλουν οικειότητα, αλλά δεν μπορούν να ανεχθούν υγιή εγγύτητα, κι έτσι πρέπει ασυνείδητα να επιλέξουν έναν σύντροφο ανίκανο για υγιή οικειότητα.

Pia Mellody "Αρρωστημένη αγάπη: Όχι πια!". Αθήνα: Εκδόσεις Φυτράκη, σελ. 40-55.