Διαβάζοντας το βιβλίο: Το δαχτυλίδι με τα παραμύθια

Του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου

 

«Το Δαχτυλίδι με τα παραμύθια και η Ανθρώπινη δίψα είναι δίδυμοι τόμοι με διηγήματα του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου, παρά την εκδοτική διαφορά των δύο ετών που τα χωρίζει. Με παρεμφερείς θεματικές βάσεις, με κοινές, εν πολλοίς, χωροχρονικές αναφορές, με εκφραστικά μέσα και γλώσσα χωρίς ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις, συμπληρώνουν και ολοκληρώνουν, θα λέγαμε, τη θεματολογία που εγκαινιάστηκε με την προηγηθείσα τριλογία του Αστροφεγγιά, Χαμοζωή, Αιχμάλωτοι. Διαθέτουν, μάλιστα, το ιδιότυπο γνώρισμα, παρά την ειδολογική διαφορά τους, να λειτουργούν ερμηνευτικά ή σχολιαστικά στην παραπάνω τριλογία ή να μεγεθύνουν, με επιλεκτικό τρόπο, μοτίβα και σύμβολα, που η μυθιστορηματική οικονομία δεν άφηνε περιθώρια για περαιτέρω επεξεργασία τους.

Το βιβλίο Το δαχτυλίδι με τα παραμύθια εμπεριέχει έξι άρτια μορφολογικά διηγήματα, δοσμένα με τον τρόπο των παραμυθιών, σύμφυτο του τίτλου, ως ψυχωφελείς μύθους, χάρη στην περίτεχνη γραφή του δημιουργού τους.

Κύριο αντικείμενό τους αποτελεί η ανθρώπινη μοίρα και οι απροσδόκητες και συχνά παραπλανητικές για τον άνθρωπο μεταμορφώσεις της, που άλλοτε τον εκμηδενίζουν ή τον καταστρέφουν, με την τραγική έννοια του όρου, και άλλοτε τον καταδικάζουν να υποστεί αναπολόγητος τα δεινά της σκληρότερης μοναξιάς και της τρομακτικότερης εγκατάλειψης.

Κείμενα εκ πρώτης όψεως μελαγχολικά, στο βάθος τους χαιρετίζουν το μεγαλείο του ανθρώπου να προβάλλει αδικαίωτη, έστω, αντίσταση στο ίδιο το πεπρωμένο του και να επιμένει σθεναρά και με προμηθεϊκή απαντοχή για την εξασφάλιση μιας καλύτερης, ανθρωπινότερης, αδέσμευτης από τις ανελεύθερες συμβάσεις ζωής» (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Το «Δαχτυλίδι με τα παραμύθια» του Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου είναι ένα έργο που συνδυάζει τη γοητεία του παραμυθιού με βαθύτερους προβληματισμούς για τον άνθρωπο, τη ζωή και τις ανθρώπινες σχέσεις. Μέσα από την παραμυθική αφήγηση, ο συγγραφέας δημιουργεί έναν κόσμο όπου το φανταστικό και το πραγματικό συνυπάρχουν, ενώ οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με δοκιμασίες που αναδεικνύουν αξίες όπως η αγάπη, η καλοσύνη, η πίστη, η δικαιοσύνη και η ελπίδα.

Το δαχτυλίδι λειτουργεί συμβολικά ως αντικείμενο που συνδέει τις ιστορίες και παραπέμπει στη δύναμη της μνήμης, της φαντασίας και της αφήγησης. Τα παραμύθια δεν αποτελούν απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας, αλλά έναν τρόπο μέσα από τον οποίο ο άνθρωπος κατανοεί καλύτερα τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του. Ο Παναγιωτόπουλος αξιοποιεί τη γλώσσα και τα χαρακτηριστικά του παραμυθιού για να μεταδώσει διαχρονικά μηνύματα, χωρίς να χάνει τη λογοτεχνική του ευαισθησία.

Ιδιαίτερη αξία έχει το γεγονός ότι το έργο απευθύνεται στη φαντασία αλλά ταυτόχρονα και στον προβληματισμό του αναγνώστη. Πίσω από το φανταστικό στοιχείο κρύβονται ανθρώπινες αλήθειες και συναισθήματα που παραμένουν επίκαιρα. Έτσι, «Το δαχτυλίδι με τα παραμύθια» αναδεικνύεται σε ένα έργο που υπενθυμίζει τη διαχρονική δύναμη του παραμυθιού να ψυχαγωγεί, να συγκινεί και παράλληλα να διδάσκει.

 

Πηγή:

Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος. 2003. Το δαχτυλίδι με τα παραμύθια. Εκδόσεις ΙΜΠ.

 

Ελένη Παπαδοπούλου- Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA