Σάββατο 26 Οκτωβρίου 2024

Διαβάζοντας το βιβλίο: Η Αφροδίτη με τζην

«Για γενιές ολόκληρες οι μητέρες και οι κόρες τους προσπαθούν να πουν αυτά που πρέπει, ή μερικές φορές δεν λένε απολύτως τίποτα, όταν έρθει η ώρα να συζητήσουν για την αγάπη και το σεξ.

Το βιβλίο αυτό προσφέρει βοήθεια στις μητέρες που τα χάνουν μπροστά σε ερωτήσεις όπως: ‘’μαμά τι είναι το γαλλικό φιλί’’; Κάθε μητέρα νιώθει άγχος, μόλις η κόρη της αρχίσει να ενδιαφέρεται για τα αγόρια.

 

Σε αυτές τις σελίδες η Nathalie Bartle, με την πολύχρονη επιστημονική της εμπειρία, την απλότητα, την καθαρή της σκέψης και το χιούμορ της καταπιάνεται με μερικά από τα πιο δύσκολα θέματα της σεξουαλικής εκπαίδευσης.

Τι ξέρουν τα κορίτσια μας για το σεξ;

Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να αρχίσουμε να μιλάμε μαζί τους για αυτό το θέμα;

Με ποιον τρόπο θα ανοίξουμε τέτοιες συζητήσεις;

Σήμερα οι έφηβοι δέχονται μεγάλη πίεση να γίνουν σεξουαλικά δραστήριοι. Στην ηλικία των 19, περισσότερα από το 50% των κοριτσιών στις ΗΠΑ έχουν ήδη σεξουαλικές σχέσεις. Διαφήμιση, περιοδικά, κινηματογράφος, τηλεόραση μέχρι και το Ίντερνετ μας κατακλύζουν καθημερινά με παραστάσεις που έχουν σχέση με το σεξ. Οι γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά τους σήμερα έχουν αρκετές γνώσεις πάνω σε αυτό το θέμα.

Οι έρευνες όμως έδειξα ότι οι γνώσεις τους, στη μεγάλη πλειοψηφία των εφήβων, είναι δυστυχώς ανακριβείς. Πολλές κοπέλες πιστεύουν ότι το AIDS είναι το μόνο σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα. Άλλες νομίζουν ότι δεν μπορούν να μείνουν έγκυες την πρώτη φορά. Και βέβαια η ευθύνη για τη σωστή ενημέρωση των εφήβων ανήκει στους γονείς και στους κοινωνικούς φορείς που προσφέρουν πληροφορίες και συμβουλές» (από το οπισθόφυλλο).

 

Τα μικρά κορίτσια γίνονται νεαρές Αφροδίτες

«Λίγο πριν κλείσει η κόρη μου τα έντεκα, η οικογένειά μας μετακόμισε από το Νιούτον της Μασαχουσέτης στο Γκάλβεστον του Τέξας. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να πάει η Κατερίνα στην έκτη τάξη ενός άλλου σχολείου, που ήταν πολύ διαφορετικό από το μικρό, γνώριμο δημοτικό σχολείο της παλιάς γειτονιάς μας. Όταν φτάσαμε με τ’ αυτοκίνητο στο καινούριο της σχολείο, την πρώτη μέρα, έμεινα κατάπληκτη όταν είδα πόσο μεγάλοι φαίνονταν οι μαθητές εκεί. Θυμάμαι ότι σκέφτηκα πως όλα τα κορίτσια φαίνονταν πολύ ώριμα σωματικά-  σίγουρα πολύ πιο ώριμα από το εντεκάχρονο κοριτσάκι μου, που φορούσε την αγαπημένη της τζιν καμπάνα και ίσια παπούτσια.

Τις δύο πρώτες εβδομάδες, η Κατερίνα έκλαιγε σχεδόν κάθε πρωί, παρακαλώντας να μην πάει σχολείο και μερικές φορές κάνοντας εμετό.  Συναντηθήκαμε με τους συμβούλους και τον διευθυντή του σχολείου, για να βρούμε τρόπους να τη στηρίξουμε ψυχολογικά και να τη βοηθήσουμε να νιώσει πιο άνετα. Είπε πως την τρόμαζαν οι μετακινήσεις από αίθουσα σε αίθουσα μεταξύ των μαθημάτων και ότι φοβόταν πως δεν θα κατάφερνε να βρει τη σωστή αίθουσα πριν χτυπήσει το κουδούνι. Και πώς ίσως χρειαζόταν να πάει στην τουαλέτα και να αργούσε στο μάθημα.

Για κάποιες ημέρες στα διαλείμματα περιφερόμουν στους διαδρόμους με γυαλιά και μαντίλι στο κεφάλι, ακολουθώντας σαν σκιά την Κατερίνα που κυκλοφορούσε ανάμεσα στα μεγαλύτερα παιδιά, ευγνωμονώντας με για τη συμπαράσταση, χωρίς ωστόσο σε καμία περίπτωση να δείξει ότι αντιλαμβάνεται την παρουσία μου.

Σιγά- σιγά τα πράγματα καλυτέρευσαν για την κόρη μου στο καινούργιο της σχολείο. Τα ίσια παπούτσια και οι καμπάνες πετάχτηκαν στο πίσω μέρος της ντουλάπας και ο τρόπος ντυσίματός της άρχισε να μιμείται το ντύσιμο των πιο μεγάλων κοριτσιών. ‘Ομως, ενώ η Κατερίνα γινόταν όλο και πιο ευτυχισμένη, ανακάλυπτα πως κατά κάποιο περίεργο τρόπο, εγώ γινόμουν δυστυχής.

Σίγουρα χαιρόμουν που προσαρμοζόταν στο καινούριο της σχολείο και άρχισε να αισθάνεται πιο άνετα, όμως κάποια σημάδια που φαίνονταν να προμηνύουν το τέλος της παιδικής της ηλικίας της Κατερίνας, με άφηναν με ένα γλυκόπικρο συναίσθημα.

Όταν μια μητέρα ενός δεκατετράχρονου κοριτσιού από το Τζέφερσον μου είπε: ‘’εξακολουθώ να βλέπω μπροστά μου το μικρό κοριτσάκι μου κι όταν σκέφτομαι ότι έχει σεξουαλικότητα, μου φαίνεται πολύ παράξενο. Κατά κάποιο τρόπο είναι ακόμα ένα μικρό βρώμικο παιδάκι. Ούτε μπάνιο δεν κάνει πολλές φορές, αν δεν της το πώς εγώ, και κάποιες φορές παίζει ακόμα με τα παιχνίδια της. Και να βλέπεις πως έρχεται να με…’’. Είχε χάσει τον ειρμό της σκέψης της. Καταλάβαινα όμως ακριβώς πώς αισθανόταν.

Κάτι που πολλές μητέρες ανέφεραν ήταν πως τα μικρά κορίτσια μας μεγαλώνουν ξαφνικά και με πολύ γρήγορο ρυθμό. Η Μάρι Ρόμπινς για παράδειγμα, είπε πως η Βίκι απλά έμπαινε στην εφηβεία, στα δεκατρία της, αν και όλες οι φίλες της είναι ήδη εκεί, εδώ κι ένα ή δύο χρόνια. Εξακολουθεί να έχει παιδικό σώμα, αν και έχει ύψος ένα και εξήντα εφτά.

Η Βίκι, όπως πολλά κορίτσια του σχολείου της ταλαντευόταν γιατί ήταν στο μεταίχμιο, ανάμεσα στις χαρές της παιδικής ηλικίας και την προεφηβική συμπεριφορά. Αν τη βάλεις σε μια παρέα 10χρονων, 11χρονων και 12χρονων παιδιών ταιριάζει μια χαρά, εξήγησε η μητέρα της. Αν παίζουν με κούκλες δεν έχει κανένα πρόβλημα να παίξει. Και είκοσι20 λεπτά αργότερα, αν άλλαζε η σύνθεση της παρέας στο δωμάτιο και ήταν όλοι έφηβοι, θα ήταν μια χαρά και μαζί τους.

Αυτή η αμφιταλάντευση ανάμεσα στα παλιά παιδικά ενδιαφέροντα και τα παράφορα συναισθήματα της εφηβείας, μπορεί, δικαιολογημένα, να φέρει σε αμηχανία εμάς, τις μητέρες. Πώς μπορούμε να ξέρουμε, αν πρέπει να συζητήσουμε μαζί τους για κούκλες ή για ροκ συγκροτήματα; Κι αν η στενή σχέση που είχαμε με τα μικρά μας κορίτσια ήταν πολύτιμη για μας, μπορεί να μας είναι δυσκολότερο να τα βλέπουμε να συναναστρέφονται μεγαλύτερους εφήβους, να παρακολουθούμε τη ριζική αλλαγή στις γκαρνταρόμπες τους και να ακούμε την ομιλία τους να διανθίζεται με λέξεις της μόδας. Παρόλα αυτά, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε, γιατί αυτή είναι η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων, ο τρόπος που τα κορίτσια προσαρμόζονται στην εφηβεία, όπως τον έχουν κατ’ επανάληψη περιγράψει οι μητέρες τους» (σελ. 71-72).

 

Πηγή:

Nathalie Bartle. 2002. Η Αφροδίτη με τζην. Εκδόσεις Θυμάρι.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Ο εαυτός κατά τον William James

Σύμφωνα με τον William James, υπάρχουν δύο αντιλήψεις του εαυτού, ο εαυτός ως εγώ ή εμπειρικός εαυτός (Me) και ο εαυτός ως Εγώ ή εαυτός που ασκεί το γνωρίζειν ή καθαρό ego.

Ο εμπειρικός εαυτός ή εγώ περιλαμβάνει όλα όσα ονομάζει το άτομο ως δικά του, δηλαδή όλα όσα μπορεί να αποκαλεί δικά του, αυτά που του ανήκουν και τα οποία έχει καταφέρει να αποκτήσει, εσωτερικά και εξωτερικά. Ο εμπειρικός εαυτός αποτελείται από τον υλικό εαυτό (τα αγαθά), από τον κοινωνικό εαυτό (αυτός που είναι γνωστός στους άλλους) και τον πνευματικό εαυτό (η συνείδηση του ατόμου). Πρόκειται για το υποκειμενικό βίωμα, την εμπειρία του ατόμου, τον εαυτό ως αντικείμενο της εμπειρίας.

Από την άλλη, ο James αναφέρεται στο Εγώ ή τον εαυτό που ασκεί το γνωρίζειν, περιγράφοντας έναν ανώτερο εαυτό, που υπερβαίνει τον εμπειρικό εαυτό. Το Εγώ είναι ο εαυτός ως υποκείμενο της εμπειρίας.

Η διάκριση του James αντιστοιχεί στην περιγραφή του φαινομενικού εαυτού, που συνδέεται με το περιεχόμενο της συνείδησης που σχετίζεται με τον εαυτό και του μεταφυσικού εαυτού, που αντιπροσωπεύει το πρόβλημα της υποκειμενικότητας του συνόλου της συνειδητής εμπειρίας.

Το εγώ ως ένα αντικείμενο της εμπειρίας στηρίζεται στη φαινομενολογία της αυτοσυνείδησης. Οι λέξεις εγώ και εαυτός, στον βαθμό που προκαλούν συναίσθημα και υποδηλώνουν συναισθηματική αξία είναι αντικειμενικοί προσδιορισμοί, δηλαδή όλα τα πράγματα που έχουν τη δύναμη να παράγουν σε ένα ρεύμα συνείδησης ενθουσιασμό ενός συγκεκριμένου είδους. Πρόκειται για μια μορφή βιωματικής ποιότητας της ιδιότητας του εαυτού, που περιλαμβάνει τα φυσικά αντικείμενα, τα πολιτιστικά τεχνουργήματα, τα ανθρώπινα όντα και τις νοητικές διαδικασίες. Με βάση το εγώ, δεν μιλάμε για το σπίτι μας ή το σώμα μας, αλλά μόνο για τις συνειδητές αναπαραστάσεις τους. Θα μπορούσε να περιγραφεί και ως σύνολο του περιεχομένου της συνείδησης που βιώνεται ως αυτοσυσχετιζόμενη. Ο εαυτός μπορεί να γίνει κατανοητός ως ένα υποσύνολο ενός συνόλου όλων αυτών των πιθανών εμπειριών.  

 

Πηγή:

Wozniak, M. (2018). “I” and “Me”: The Self in the context of consciousness. Frontiers in Psychology, 9, 1656. 

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2024

«Οι αποτυχίες μας εξελίσσουν;»

Πόσες φορές δεν τολμάμε ούτε να προσπαθήσουμε  ούτε να κάνουμε ένα βήμα προς το όνειρό μας γιατί φοβόμαστε; Φοβόμαστε τόσο πολύ την αποτυχία… τι θα πούμε αν αποτύχουμε; Πόσο θα στεναχωρηθούμε; Και πώς θα δικαιολογηθούμε; Και τελικά, καταλήγουμε να μην δοκιμάσουμε καν για να μην φτάσουμε σε μια πιθανή αποτυχία. 

Το ερώτημα είναι: υπάρχουν θετικά σε μια αποτυχία;

«Αναγνωρίστε τα λάθη σας και προχωρήστε…

Τα λάθη είναι πέραν του ελέγχου του ανθρώπου. Όμως, από τα σφάλματα και τα λάθη, οι σοφοί και οι καλοί μαθαίνουν τη σοφία για το μέλλον. –Πλούταρχος».

Η επιτυχία κάποιου μπορεί να είναι η επιτυχία κάποιου άλλου. Αυτή είναι η ομορφιά της αποτυχίας –όλα σχετίζονται με τον τρόπο που την ερμηνεύουμε.

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια και μέσα από την αποτυχία μπορούμε να εξελιχθούμε και να μάθουμε από τα λάθη μας, κάτι που ισοδυναμεί με συγκαλυμμένη επιτυχία.

Η αποτυχία συνιστά επιτυχία.

«Όταν προσπαθούμε με κάθε κόστος να διασφαλίσουμε ότι θα αποφύγουμε τυχόν αποτυχίες για τον εαυτό μας- ένα τεράστιο έργο στη δουλειά, έναν ανολοκλήρωτο αγώνα δρόμου, μια πρόχειρη καινούργια ρουτίνα- είναι αδύνατο να ζήσουμε ικανοποιητικές ζωές. Το χειρότερο;

Όταν εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας να αποφεύγουν την αποτυχία, να πάρουν κάποιον κακό βαθμό, να χάσουν ένα λέι απ στο μπάσκετ, να τα διώξουν από την ομάδα ή να χωρίσουν από τον φίλο τους- τα καθιστούμε ανάπηρους ανθρώπους. Αντίθετα, μέσω της αποτυχίας εξελισσόμαστε» (σελ. 154-155).

Επίσης, η αποτυχία μας οδηγεί σε έξυπνες αντιδράσεις. 

«Δεν μπορούμε να βρισκόμαστε μονίμως μέσα σε ένα ζεστό, απολύτως ελεγχόμενο περιβάλλον. Δεν μπορούμε να προγραμματίζουμε κάθε στιγμή, ούτε να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους γύρω μας. Από πληγές και πόνο. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε την αβεβαιότητα του πραγματικού, του φυσικού κόσμου. Θα πρέπει να αναλαμβάνουμε ρίσκα και να επιλύουμε προβλήματα σε πραγματικό χρόνο. Θα πρέπει να μάθουμε να ακολουθούμε όσα ορίζει η ζωή.

Ακόμα και αν αυτό είναι κάτι άβολο και δύσκολο. Και ναι, ακόμα και αν συνιστά αποτυχία, ενίοτε χρειάζεται να πάρει κακούς βαθμούς πριν μάθετε να παίρνετε Α. Θα πρέπει να ξεχάσετε το πανωφόρι σας για να συνειδητοποιήσετε πως δεν θέλετε να το ξαναξεχάσετε ποτέ.

Η εξέλιξη μέσω της αποτυχίας δεν σημαίνει ότι δεσμευόμαστε να κάνουμε το ίδιο λάθος ξανά. Σημαίνει να χρησιμοποιούμε την αποτυχία ως δύναμη για να κατακτήσουμε την πραγματική ψυχική ανθεκτικότητα. Οι πεποιθήσεις για την προοπτική μας αναπτύσσονται από ιστορίες που έχουμε στο μυαλό μας. Και μας κρατούν σε μια σταθερή κατάσταση, μας κρατούν πίσω.

Το ακριβώς αντίθετο είναι η νοοτροπία εξέλιξης. Αν λειτουργείτε μέσα από μια νοοτροπία εξέλιξης, θεωρείται ότι οι δεξιότητες μπορούν να δομηθούν και να κατακτηθούν. Δεν γεννιόμαστε με αυτές, αλλά μπορούμε να τις αναπτύξουμε. Πιστεύετε ότι έχετε τον έλεγχο του πεπρωμένου σας. Μπορείτε να δουλέψετε για μια προαγωγή και να καταφέρετε να την πάρετε, το μέλλον δεν είναι σταθερό. Μπορείτε να κάνετε τρίαθλο ακόμα και αν δεν ήσαστε ποτέ δεινός κολυμβητής, Δεν μπορείτε μόνο να επιμένετε αποφασιστικά εν μέσω καραντίνας, αλλά και να δυναμώσετε στην πορεία.

Αυτό δεν θέλετε για εσάς και για τα παιδιά σας; Θέλετε να σκέφτονται: Μπορώ να το κάνω; Θέλετε να υιοθετήσουν τη στάση ‘’Δεν μπορώ έως ότου μπορέσω’’. Όλα ξεκινούν και τελειώνουν με τη νοοτροπία εξέλιξης.

Νοοτροπία εξέλιξης.

Μου αρέσει να μαθαίνω καινούργια πράγματα.

Η αποτυχία θα με βοηθήσει να εξελιχθώ.

Καλωσορίζω την ανατροφοδότηση διότι μπορώ να μάθω από αυτή.

Οι αντιξοότητες με βοηθούν να γίνω πιο έξυπνος.

Μου αρέσει να δοκιμάζω πράγματα που αγχώνουν.

Η στάση μου και η σκληρή δουλειά καθορίζουν τι μπορώ να κάνω» (σελ. 151-159).

 

Πηγή:

Joe De Sena. 2022, 10 κανόνες για ανθεκτικά παιδιά. Εκδόσεις Διόπτρα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

Παρακολουθώντας την ταινία… Μικρό βιβλιοπωλείο στο Παρίσι

Μια ταινία του Σέρτζιο Καστελίτο, στην οποία ένας Ιταλός βιβλιοπώλης, που ζει με την ανάπηρη κόρη του. Μια ταινία, που προκαλεί πολλά συναισθήματα, ενώ θίγει και αρκετά θέματα. Σταδιακά, καταλαβαίνει ο θεατής πώς νιώθει αυτή η ανάπηρη κοπέλα, η οποία έχει παραιτηθεί από τη ζωή και δεν έχει αποδεχθεί ποτέ την τωρινή της κατάσταση. Είναι τέσσερα χρόνια σε αναπηρικό αμαξίδιο. Τόσο η ίδια η κοπέλα όσο και ο πατέρας της βίωσαν την προδοσία από τη μητέρα, η οποία έφυγε για άλλη χώρα με τον νέο της αγαπημένο. 

 

Ο περίεργος βιβλιοπώλης ζει σε μια γραφική περιοχή του Παρισιού. Σε ένα διώροφο σπίτι, όπου στον κάτω όροφο είναι το βιβλιοπωλείο, στο οποίο ο ίδιος θεωρεί ότι πουλά βιβλία- «φάρμακα» για κάθε πάθηση. Θεωρεί ότι κάνει ένα λειτούργημα, με το οποίο μπορεί να βοηθήσει τον κόσμο. Ο ίδιος διαβάζει βιβλία και στην κόρη του, μήπως καταφέρει να την παρακινήσει… να την κινητοποιήσει. Η κόρη του από τότε που έγινε το ατύχημα σε μια πισίνα δεν έχει ξαναμιλήσει και έχει παραιτηθεί τελείως από τη ζωή. Αυτή η εικόνα δημιουργεί προβληματισμούς σχετικά με το πόσο δύσκολο είναι να αποδεχθεί ένας άνθρωπος μια αλλαγή στην υγεία του και στη λειτουργικότητά του. Το κορίτσι αυτό θεωρεί ότι δεν υπάρχει πλέον κανένας λόγος να προσπαθήσει, να συνεργαστεί, να ζήσει…

Ένα βροχερό βράδυ μια κοπέλα εισβάλλει στο βιβλιοπωλείο του αναζητώντας τον σκύλο της. Πρόκειται για μια ερασιτέχνη ηθοποιό, που συμμετείχε σε μια θεατρική ομάδα με αυτοσχεδιασμούς και είχε μια κακοποιητική, βίαιη σχέση με τον σκηνοθέτη του θεάτρου. Αυτοί οι δύο άνθρωποι έρχονται κοντά και ο καθένας συναντά ένα διαφορετικό πρόσωπο σε σύγκριση με αυτά που είχε συναντήσει μέχρι τώρα.  Η Γιολάντ συναντά έναν περιποιητικό, ήρεμο και καλλιεργημένο άνθρωπο και ο Βιτσέντζο συναντά μια πολύ ζωντανή, συναισθηματική και διαφορετική γυναίκα. Αυτή η ζωντάνια και τα συναισθήματα είναι που απουσίαζαν και από τους δύο ορόφους όπου ζούσε ο Βιτσέντζο και χρειαζόταν για να αλλάξει η ζωή όλων. Η αγάπη είναι απαραίτητη για την αλλαγή, μπορεί να έχει έναν θεραπευτικό ρόλο και να συμβάλλει σε βαθύτερες αλλαγές…

Στηρίζεται σε σενάριο του Ετόρε Σκόλα, και έχει μια ιδιαίτερα παραμυθένια ατμόσφαιρα, έχοντας τη δυνατότητα να μας ταξιδέψει και να μας αφήσει να νιώσουμε…

Ο ιδιαίτερα συγκρατημένος βιβλιοπώλης λέει:                                                                                                                                                                                                         

«Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να σταματήσει και να υπάρξει.

Η επικαιρότητα σκοτώνει».

«Δεν είναι πάντα αποτυχία να παραιτείσαι»

«Ο φόβος είναι η μητέρα των τύψεων».

«Αρχίστε να ζείτε.

Φοβάμαι».

 

Οι μαμάδες μας μαθαίνουν να αγαπάμε.

«Οι ψευδαισθήσεις στηρίζουν τα φτερά μας».

«Η παραίτηση δεν είναι απαραίτητα ήττα»

 

Ταινία:

Il Materiale Emotivo

Ιταλία, Γαλλία, ΗΠΑ, 2021

Παραγωγή: Αντρέα Πετρότσι, Σκηνοθεσία: Σέρτζιο Καστελίτο

Σενάριο: Μάργκαρετ Ματσαντίνι, Σέρτζιο Καστελίτο

Πρωταγωνιστούν: Μπερενίς Μπεζό, Σέρτζιο Καστελίτο, Ματίλντα ντε Ανγκέλις.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.