Του Santiago Ramon y Cajal
«Η Ψυχολογία γεννήθηκε από τη Φιλοσοφία. Ακόμη και ο όρος "ψυχή" είναι φιλοσοφικός. Πριν από έναν αιώνα τέθηκαν οι βάσεις της Βιολογικής Ψυχολογίας. Η μελέτη της σκέψης, της γνώσης, της συμπεριφοράς, των αισθημάτων και κάθε πτυχής του "νοητικού apparatus" διεξάγεται πλέον σε συνάφεια με τον κοινό οργανικό τους παρονομαστή, τον εγκεφαλικό ιστό. Και η Ψυχολογία έχει αναχθεί σε θετική επιστήμη. Πρωτεργάτης στη διαλεύκανση της υφής του νευρικού συστήματος ήταν ο Ραμόν υ Καχάλ. Με τη μεθοδικότητά του τεκμηρίωσε την αυτονομία του νευρικού κυττάρου και τη φυσική απόληξη των νευρικών ινών. Από το μικροσκόπιό του γεννήθηκε η σύγχρονη Νευροβιολογία.
Ο τόμος αυτός είναι ένα απάνθισμα δέκα κειμένων του Καχάλ για την Ψυχολογία υπό την ευρύτερή της έννοια. Με διαίσθηση και παρρησία, πραγματεύεται τη φύση της συγγραφής και τη σχέση των συγκινήσεων με το δράμα και την κωμωδία ως ποιητικές τεχνοτροπίες αναλύει την ψυχογένεση του Δον Κιχώτη και προσφέρει ένα φρέσκο όραμα για μια επιστημονική παιδεία με χαρακτήρα ευγένειας και ανθρωπισμού αναζητεί μια συνολική ψυχολογία στη βάση της μορφολογίας του φλοιού των εγκεφαλικών ημισφαιρίων προσεγγίζει την ερμηνεία των ονείρων νευροανατομικά εκθέτει αυτοβιογραφικές εμπειρίες σχολιάζει ζητήματα επιστημονικής φιλοσοφίας και τη σχέση της κοινωνιολογίας με τις φυσικές επιστήμες.
Η ιστορία της επιστήμης μας διδάσκει πώς δεδομένα, που παρέμεναν αδρανή ή άψυχα σε έναν συγκεκριμένο περίγυρο, μπορεί κάποια στιγμή να τα αδράξει ένα ισχυρό πνεύμα και να τα χρησιμοποιήσει ως πολιορκητικό κριό που θα ανοίξει πύλες νέας γνώσης. Δεν θα μπορούσαν άραγε και οι αναδιφήσεις του Καχάλ, με τις ρίζες τους στη χρυσή εποχή του επιστημονικού πολιτισμού που πραγματώθηκε ανάμεσα στην εργαστηριακή επανάσταση του 1860 και τη δεκαετία του '30, να κεντρίσουν νέες ανακαλύψεις από τους νεώτερους αποδέκτες τους;» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Ο θεμελιωτής της σύγχρονης Νευροεπιστήμης μας δίνει μέσα από το παρόν βιβλίο και μια πτυχή του που ξεπερνά τα στενά όρια της βιολογικής έρευνας, εστιάζοντας στην Ψυχολογία ως ένα ευρύτερο πεδίο στοχασμού που γεφυρώνει τον εγκέφαλο, τη συνείδηση και την ανθρώπινη εμπειρία. Κεντρικός άξονας του έργου του είναι η μετάβαση της ψυχολογίας από τη φιλοσοφική της καταγωγή στη συγκρότησή της ως θετικής επιστήμης. Ο Cajal χωρίς να απορρίπτει τη φιλοσοφία προσπαθεί να ερμηνεύσει νοητικές λειτουργίες, όπως η σκέψη, τα συναισθήματα, τα όνειρα και η δημιουργικότητα, με αφετηρία τη μορφολογία και τη λειτουργία του εγκεφαλικού φλοιού. Ο Cajal μέσα από το βιβλίο μας δείχνει επίσης ότι η επιστημονική γνώση δεν βρίσκεται στο άλλο άκρο από τη φαντασία και το συναίσθημα. Αντίθετα, η επιστημονική γνώση μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική οπτική και να φωτίσει σε μεγαλύτερο βάθος τη λογοτεχνία και την τέχνη.
Πηγή:
Santiago Ramon y Cajal. 2014. Δοκίμια ψυχολογίας. Εκδόσεις Εκκρεμές.
Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου