Η κοινωνικο πολιτισμική θεωρία του Vygotsky δίνει έμφαση στον τρόπο με τον οποίο προχωρεί η νοητική ανάπτυξη ως προϊόν των κοινωνικών συναλλαγών ανάμεσα στα μέλη μιας πολιτισμικής ομάδας.
Ο Vygotsky που έζησε μια πολύ σύντομη ζωή (1896-1934) υποστήριξε ότι τα παιδιά αντιλαμβάνονται και κατανοούν τον κόσμο, καθώς συναναστρέφονται με τους ενήλικες και τα άλλα παιδιά στην επίλυση προβλημάτων.
Συγκριτικά με άλλες θεωρίες, η κοινωνικο-πολιτισμική θεωρία τονίζει με έμφαση ότι η ανάπτυξη αποτελεί αμοιβαία συναλλαγή ανάμεσα στο παιδί και τους ανθρώπους στο περιβάλλον του. Ο Vygotsky πίστευε ότι τα πρόσωπα και το περιβαλλοντικό πλαίσιο επηρεάζουν το παιδί, το οποίο με τη σειρά του ασκεί επίδραση στα άτομα και στο πλαίσιο αυτό. Το φαινόμενο αυτό συνεχίζεται σε έναν ατέρμονα κύκλο, καθώς το παιδί αποτελεί αφενός δέκτη των επιδράσεων κοινωνικοποίησης και αφετέρου πηγή της επίδρασης.
Αξιολόγηση της θεωρίας του Vygotsky
Ο Vygotsky ήταν ένας από τους πρώτους θεωρητικούς στην ανθρώπινη ανάπτυξη που αναγνώρισε τη σημασία του πολιτισμικού επιπέδου και, καθώς η σημερινή κοινωνία γίνεται όλο και πιο πολυπολιτισμική, η κοινωνικο-πολιτισμική θεωρία μας βοηθά να αναγνωρίσουμε τον πλούτο και την ποικιλία των παραγόντων που διαμορφώνουν την ανάπτυξη.
Παρόλα αυτά, η κοινωνικο-πολιτισμική θεωρία έχει δεχτεί σημαντική κριτική. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η έμφαση του Vygotsky στον ρόλο του πολιτισμού και της κοινωνικής εμπειρίας τον οδήγησε στο να παραβλέψει τις επιδράσεις των βιολογικών παραγόντων στην ανάπτυξη. Επιπλέον, η προσέγγιση φαίνεται να μειώνει το ρόλο που μπορεί να παίξει το άτομο στη διαμόρφωση του δικού του περιβάλλοντος. Και όπως έχουμε ήδη δει παρουσιάζοντας την ανθρωπιστική προσέγγιση, το κάθε άτομο είναι ικανό να παίξει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της πορείας της προσωπικής του ανάπτυξης.
Feldman, S.R. 2019. Αναπτυξιακή ψυχολογία. Εκδόσεις Gutenberg.
Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου