Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Η συνεργατική θεραπεία

«Στη συνεργατική θεραπεία η γνώση του πελάτη έχει προεξέχουσα θέση. Ο πελάτης θεωρείται ο ειδικός στη ζωή του και είναι ο δάσκαλος του θεραπευτή. Ο θεραπευτής σέβεται, τιμά, πριμοδοτεί και παίρνει στα σοβαρά την πραγματικότητα του πελάτη. Αυτό περιλαμβάνει το ποια ιστορία, ή ποια μέρη αυτής, ο πελάτης επιλέγει να αφηγηθεί και τον τρόπο με τον οποίο προτιμάει να την εξιστορήσει- πως επιλέγει να εκφράσει τη γνώση του. 

 

Ο θεραπευτής δεν έχει προσδοκίες ότι η ιστορία πρέπει να εκτυλιχτεί με μια συγκεκριμένη σειρά ή με ένα συγκεκριμένο ρυθμό. Ο θεραπευτής δεν περιμένει συγκεκριμένα είδη απαντήσεων και πληροφοριών και δεν ασκεί κριτική για αυτά. Επίσης, ο θεραπευτής δεν αναζητεί, ούτε σκέφτεται με βάση προτεινόμενες από τη θεωρία γλωσσικές νύξεις που τροφοδοτούν τους ορισμούς των προβλημάτων και τις λύσεις τους.

Ο θεραπευτής εμπιστεύεται ότι οι πελάτες γνωρίζουν καλύτερα τους εαυτούς τους και θα μιλήσουν για αυτό ου είναι σημαντικό για εκείνους- καθώς επίσης και πότε και πώς. Αυτή η εξέχουσα θέση της γνώσης του πελάτη έρχεται σε αντιπαράθεση με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις, στις οποίες η επαγγελματική γνώση που εισάγεται από έξω ορίζει εξωτερικά τα προβλήματα, τις λύσεις, την έκβαση και την επιτυχία –δημιουργώντας διαχωρισμούς ειδικού- μη ειδικού» (σελ. 88-89).

Ο θεραπευτής βρίσκεται μέσα σε σχέση και συζήτηση με τον πελάτη για ένα πολύ μικρό μέρος της ζωής του πελάτη. Ο θεραπευτής καλύπτει τα κενά ή δημιουργεί τα ελλιπή μέρη μιας ιστορίας με βάση τις δικές του γνώσεις. «Η στάση του θεραπευτή προσκαλεί τον πελάτη σε μια αμοιβαία ή κοινή αναζήτηση επάνω στα τρέχοντα θέματα ή ζητούμενα. Αυτή η αναζήτηση ξεκινάει από την είσοδο του θεραπευτή στη σχέση ως μαθητευόμενου και του πελάτη ως δασκάλου του θεραπευτή. Ο θεραπευτής θέλει να μάθει και να κατανοήσει τον πελάτη από την οπτική και με βάση τις προτιμήσεις του δεύτερου. Ο θεραπευτής θέλει να μάθει τη βιωμένη εμπειρία του πελάτη και τα νοήματα και τις κατανοήσεις που σχετίζονται με αυτήν» (σελ. 90).

Ο θεραπευτής δεν γνωρίζει εκ των προτέρων, γνωρίζει μαζί με… «Για να κατανοήσεις τον άλλο όσο πληρέστερα γίνεται ως ένα μοναδικό άτομο με μοναδικές συνθήκες ζωής, απαιτείται να αφήσεις πίσω τη γνώση με τη μοντερνιστική έννοια. Πρέπει να μάθεις για το άτομο από το άτομο» (σελ. 92). «Οι θεραπευτές συχνά μαθαίνουν να λειτουργούν αντλώντας από εσωτερικές, ιδιωτικές σκέψεις, κατανοήσεις όπως διαγνώσεις, κρίσεις ή υποθέσεις. Αυτές οι σκέψεις μπορούν να επηρεάσουν το πώς ο θεραπευτής ακροάζεται και ακούει, και μπορούν να κατευθύνουν τις ερωτήσεις και αποκρίσεις του θεραπευτή. Από μια συνεργατική στάση, οι θεραπευτές είναι ανοιχτοί και κάνουν τις αόρατες σκέψεις ορατές» (σελ. 93).

Θεραπευτής και πελάτης γίνονται αμοιβαία συμμετέχοντες που προσπαθούν να κατανοήσουν και ναν αποκριθούν ο ένας στον άλλο μέσα από τη συζήτηση και τη σχέση. Θεραπευτής και πελάτης διαπλάθονται και αναπλάθονται- διαμορφώνονται και μεταμορφώνονται… Θεραπευτής και πελάτης κατασκευάζουν κάτι καινούργιο μαζί… κάτι που αναδύεται συνεχώς σε όλη τη διάρκεια της συνάντησης… Ο θεραπευτής γίνεται εταίρος στη συζήτηση, δίνει αξία στην αυθεντία του άλλου, συνοδεύει τον πελάτη σε ένα ταξίδι και πορεύεται πλάι του και το καινούργιο αναδύεται μέσα από την τοπική συζήτηση. Έχει έναν αμοιβαίο χαρακτήρα και ταιριάζει με τρόπο μοναδικό στα άτομα που εμπλέκονται.

 

Harlene Anderson & Diane Gehart. 2014. Συνεργατική θεραπεία. Σχέσεις και συζητήσεις που κάνουν τη διαφορά., University Studio Press.

 

Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου