Του Ζακ Ντεριντά
«...’’αποδομώ’’ τη φιλοσοφία σημαίνει ότι στοχάζομαι τη δομημένη γενεαλογία των εννοιών της με τον πλέον πιστό και τον πλέον εσωτερικό τρόπο, και ότι ταυτόχρονα διακρίνω... καθετί που απέκρυψε ή απαγόρευσε αυτή η ιστορία, καθώς γινόταν ιστορία μέσω αυτής της... ιδιοτελούς καταστολής. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, μέσω αυτής της πιστής αλλά και βίαιης κυκλοφορίας ανάμεσα στο μέσα και στο έξω της φιλοσοφίας. . . παράγεται μια κειμενική εργασία που παρέχει μεγάλη απόλαυση.
Γραφή ιδιοτελής που μας παραδίδει επίσης προς ανάγνωση τα φιλοσοφήματα... ενός πράγματος που δεν μπόρεσε να παρουσιαστεί στην ιστορία της φιλοσοφίας, που δεν είναι άλλωστε πουθενά παρόν, αφού αυτό που προέχει... είναι να αμφισβητηθεί ο μείζων προσδιορισμός του νοήματος του Είναι ως παρουσίας, προσδιορισμός που συνιστά κατά τον Χάιντεγκερ το πεπρωμένο της φιλοσοφίας.
Μπορούμε λοιπόν να θεωρήσουμε την αντιμετώπιση της γραφής ως ένα άκρως αποκαλυπτικό σύμπτωμα, από τον Πλάτωνα στον Ρουσσώ, στον Σωσσύρ, στον Χούσσερλ, ενίοτε και στον ίδιο τον Χάιντεγκερ, και a fortiori σε όλους τους σύγχρονους λόγους... Ένα τέτοιο σύμπτωμα αποκρύπτεται αναγκαστικά και δομικά, για λόγους και με τρόπους που επιχειρώ να αναλύσω» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Στις «Θέσεις», ο Ντεριντά επανέρχεται σε βασικούς άξονες της φιλοσοφίας του, αναφέροντας την αποδόμηση, που δεν είναι μια μέθοδος καταστροφής ή άρνησης, αλλά μια προσεκτική ανάγνωση που αποκαλύπτει τις εσωτερικές εντάσεις και αντιφάσεις των φιλοσοφικών και γλωσσικών συστημάτων. Ο Ντεριντά αναλύει πώς η δυτική φιλοσοφία προνόησε την «παρουσία» (την άμεση, πλήρη σημασία) εις βάρος της διαφοράς, της γραφής και της μεσολάβησης. Η différance είναι μια έννοια-κλειδί που δηλώνει ταυτόχρονα τη διαφορά και την αναβολή του νοήματος· το νόημα δεν είναι ποτέ πλήρως παρόν αλλά παράγεται μέσα από σχέσεις και μετατοπίσεις. Αντιστρέφοντας την παραδοσιακή ιεράρχηση λόγου και γραφής, ο Ντεριντά δείχνει ότι η «γραφή» (με ευρεία έννοια) αποτελεί δομική συνθήκη κάθε σημασιοδότησης.
Jacques Derrida. 2006. Θέσεις. Εκδόσεις Πλέθρον.
Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου