«Ποικίλοι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες διαπλέκονται και προκαλούν τις διαταραχές του συναισθήματος στις μεγάλες ηλικίες. Διακρίνονται σε παράγοντες ευπάθειας κι επικινδυνότητας. Παράλληλα, μια σειρά από ψυχοκοινωνικούς παράγοντες προστατευτικότητας δρουν αντισταθμιστικά, θωρακίζουν την ψυχική υγεία των ηλικιωμένων και καθιστούν εφικτή την πρόληψη της ψυχικής διαταραχής της κατάθλιψης.
Η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των ηλικιωμένων και των οικογενειών τους σε θέματα σχετικά με την προσαρμογή στο γήρας θα οδηγήσει στην καλύτερη θεραπευτική αντιμετώπιση της καταθλιπτικής διαταραχής, που με τέτοια συχνότητα προσβάλλει τα άτομα των σύγχρονων κοινωνιών στον 21ο αιώνα» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
«Οι γεροντοκράτες είναι ικανοί να διαχειρίζονται με επιτυχία τις θλίψεις τους, ώστε να μην συσσωρεύουν μέσα τους αρνητικά συναισθήματα. Έτσι, αποφεύγουν να πέσουν στην παγίδα της αντιδραστικής κατάθλιψης λόγω των συσσωρευμένων ματαιώσεων που έχουν βιώσει και του θυμού που τις έχει συνοδεύσει. [..] Οι γεροντοκράτες εκμυστηρεύονται τις θλίψεις τους και τις κάνουν αντικείμενο επεξεργασίας, γιατί γνωρίζουν ότι η άρνηση της θλίψης είναι αυτή που οδηγεί σε κατάθλιψη. Αν προσθέσουμε σε όλα αυτά και την αίσθηση του χιούμορ που χαρακτηρίζει τους γεροντοκράτες, θα κατανοήσουμε γιατί οι ηλικιωμένοι αυτοί σπανίως γίνονται πελάτες των ψυχολόγων και των ψυχιάτρων.
Ωστόσο, οι πιο πολλοί άνθρωποι ανήκουν στη μεγάλη κατηγορία των γεροντοφοβικών. Τούτο γίνεται εμφανές από τις νεότερες ήδη ηλικίες, από τότε που εκφράζουν φόβους για την πιθανή έλευση ασθενειών, ανεπαρκειών, κλπ. Από τότε που υποστηρίζουν ότι η ζωή δεν έχει νόημα να παρατείνεται, αν δεν συνοδεύεται από ποιότητα, δύναμη, στόχους και επιτυχίες. Οι γεροντοφοβικοί δύσκολα δέχονται κάποια αγωγή που θα αποσκοπεί να τους συμφιλιώσει με την ιδέα της απώλειας. Αποκτούν άγχος, αντιδρούν με έντονο παράπονο και είναι πιθανό να εκδηλώσουν αντιδραστική κατάθλιψη. Επίσης, οι δυσάρεστες σκέψεις έρχονται κυρίως το βράδυ. Αυτοί δυσκολεύονται να κοιμηθούν και αναζητούν παρηγοριά στο φαγητό και το ποτό. Η κλασική εκδήλωση αυτής της μορφής κατάθλιψης στους άνδρες είναι η κατανάλωση ποτών, που μπορεί να οδηγήσει στον αλκοολισμό.
Οι γεροντοφοβικοί κινδυνεύουν επίσης να περιπέσουν σε ενδογενή κατάθλιψη. Οι γεροντοφοβικοί κρατούν μέσα τους αισθήματα που δεν εξωτερικεύουν, κοιμισμένα για χρόνια. Ακολουθούν το αίτημα του πολιτισμού μας που δεν εγκρίνει την έκφραση έντονων συναισθημάτων. Δεν μπορούν να κλάψουν όταν στεναχωρούνται και προσποιούνται ότι όλα πάνε καλά- ενώ μέσα τους συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Παραγνωρίζουν τη δύναμη των δακρύων και την ανεκτίμητη αξία τους ως μέσου ανακούφισης από τη λύπη και την ένταση. Αγνοούν ότι τα δάκρυα και η θλίψη αποτελούν μέρος της διαδικασίας συναισθηματικής επούλωσης των τραυμάτων μας. Μην επιτρέποντας στον εαυτό τους να εκφράσουν τη λύπη τους και να κλάψουν, παρεμποδίζουν μια φυσιολογική λειτουργία. Κλείνοντας, μέσα τους τη δυστυχία, οι γεροντοφοβικοί δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ενδογενή κατάθλιψη. Πνίγοντας τα δυσάρεστα συναισθήματά τους, σταματούν τη φυσιολογική διαδικασία του ψυχικού πόνου και δεν αφήνουν τον εαυτό τους να ωριμάσει. Έτσι, όμως, απογυμνώνουν τη ζωή τους από τον πλούτο που έχει ακόμη να τους προσφέρει, αλλά και από τις θλίψεις που αναπόφευκτα θα τους επισκεφθούν» (σελ. 49-51).
Πηγή:
Άννα Παγοροπούλου. 2018. Η γεροντική κατάθλιψη. Εκδόσεις Gutenberg.
Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου