Διαβάζοντας το βιβλίο: Πόσα λέει η ελιά, πόσα ακούει ο λαγός…

Της Γαλατείας Γρηγοριάδου- Σούρελη

 

«Ήταν μια ελιά γέρικη μα γιομάτη καρπούς. Αφουγκραζόταν τον αγέρα κι έλεγε παραμύθια και όσα της μηνούσε ο αγέρας ο φίλος της. Όλοι στο δάσος την άκουγαν και κυρίως ο περίεργος λαγός, που όλα ήθελε να τα μαθαίνει. Ώσπου μια μέρα ήρθε και στάθηκε κοντά στην ελιά Εκείνος. Και είπε πράγματα που πρώτη φορά ακούστηκαν στη γη. Και έτσι έπαψε η ελιά να λέει παραμύθια κι έλεγε μονάχα τα λόγια που Εκείνος είπε. Έτσι έγινε κι άρχισε η ιστορία. Η ιστορία που τον κόσμο έμελλε να αλλάξει» (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου). 

 

Μεταξύ αυτών ήταν τα τσουκνιδόπαιδα και η χελώνα.. Ο αρχιμάστορας και η αϊτοφωλια, η καθαρή καρδιά, ο τράγος που δε θύμωνε ποτέ, κ.α.

Το πουλί που τα είχε όλα

Το παραμύθι περιγράφει ένα πουλί που τα είχε όλα και όλα τα άλλα πουλιά αλλά και τα φυτά το ζήλευαν. Το πουλί είχε μια όμορφη φωλιά, όλα τα χρώματα στα φτερά του, λεφτά στην τράπεζα  και έναν άντρα που το φρόντιζε. Τελικά, όμως δεν τα είχε όλα… καθώς του έλειπε ένα μικρό δικό του παιδάκι να μεγαλώσει.

Ο τράγος που δε θύμωνε ποτέ

Το παραμύθι περιγράφει έναν τράγο, ο οποίος δε θύμωνε με κανέναν τρόπο. όλη η γειτονιά ακόμη και η γυναίκα του η γίδα έβαλαν στοίχημα ότι μπορούν να τον κάνουν να θυμώσει, οπότε η γυναίκα του, του έριξε πολύ αλάτι στο φαγητό, αλλά αυτός είπε ότι λάθη γίνονται… Την επόμενη μέρα η γυναίκα του δεν έβαλε καθόλου αλάτι στο φαγητό. Την τρίτη ημέρα η γυναίκα του δεν μαγείρεψε τίποτα, λέγοντας στον τράγο ότι έχει γίνει ιδιαίτερα ιδιότροπος. Βγαίνοντας από το σπίτι συνάντησε ένα παιδομάνι που καβγάδιζε για να εκνευριστεί ο τράγος. Τελικά θα καταφέρουν να τον κάνουν να θυμώσει;

 

Γαλατεία Γρηγοριάδου- Σούρελη. 2005. Πόσα λέει η ελιά, πόσα ακούει ο λαγός… Εκδόσεις Πατάκη.

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA

 

Διαβάζοντας το παραμύθι: Ο Πετίτ, το τέρας

«Ο Πετίτ είναι καλό παιδί όταν παίζει με τον σκύλο του. Ο Πέτιτ είναι κακό παιδί όταν τραβάει τα μαλλιά των κοριτσιών. Πώς γίνεται ένα τόσο καλό παιδί να κάνει μερικές φορές τόσο άσχημα πράγματα; Ο Πετίτ δεν ξέρει τι να απαντήσει… 

 

Η συναρπαστική εικονογράφος, συγγραφέας, τραγουδίστρια και συνθέτης από την Αργεντινή ISOL  δημιουργεί βιβλία γεμάτα χιούμορ και απροσδόκητες εναλλαγές. Στέκεται πάντα στο πλευρό του παιδιού. Το 2013 έλαβε το Βραβείο Άστριντ Λίντγκρεν, το σημαντικότερο βραβείο παιδικού βιβλίου στον κόσμο» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Ο Πετίτ προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι μέσα από τις αντιδράσεις των ενηλίκων. Η αμφιβολία του αναδεικνύει τη δυσκολία ενός παιδιού να διαμορφώσει θετική εικόνα για τον εαυτό του όταν δέχεται αντιφατικά μηνύματα. Μια άσχημη πράξη δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει συνολικά ένα παιδί ως κακό. Το βιβλίο προσφέρει αφορμή για να συζητήσουμε τη συμπεριφορά χωρίς να στιγματίζουμε την προσωπικότητα.

 

Πηγή:

ISOL, 2006. Ο Πετίτ, το τέρας. Εκδόσεις Μάρτης.

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA

Διαβάζοντας το παραμύθι: Μου αρέσει να βοηθάω τους άλλους… τι μπορώ να γίνω;

«Ονειρεύεσαι όταν μεγαλώσεις να κάνεις τη διαφορά με τη δουλειά σου και να νιώθεις ότι βοηθάς τον κόσμο; Αν η απάντηση είναι ναι, τότε αυτό το βιβλίο είναι για σένα!

Στις σελίδες του βιβλίου θα διαβάσεις πως είναι η καθημερινότητα 25 ανθρώπων που οι δουλειές τους έχουν σχέση με τη βοήθεια προς τους άλλους, θα ανακαλύψεις τι κάνει μια πυροσβέστρια όλη μέρα, πώς να γίνεις ιατρική ερευνήτρια, τι σημαίνει να είσαι κοινωνικός λειτουργός και πολλά, πολλά άλλα. Από τη διανομή της αλληλογραφίας μέχρι την οδήγηση ασθενοφόρων, κι από την καταπολέμηση του εγκλήματος μέχρι τη συγγραφή νομοσχεδίων, αυτό το διασκεδαστικό βιβλίο, που είναι γεμάτο συναρπαστικές πληροφορίες, θα σου αποκαλύψει έναν ολόκληρο κόσμο από ευκαιρίες. 

 

Τι περιμένεις;

Διάβασε και ανακάλυψε πώς να κάνεις την αγάπη σου για την προσφορά στο κοινωνικό σύνολο την τέλεια καριέρα!» (από το οπισθόφυλλο του παραμυθιού).

«Δασκάλα ειδικής αγωγής: βλέπω ότι ένας μαθητής μου δυσκολεύεται και αρχίζει να γίνεται νευρικός. Μετράμε μέχρι το δέκα ενώ αναπνέει αργά. Σύντομα ηρεμεί, και το υπόλοιπο μάθημα συνεχίζεται απρόσκοπτα. Χρησιμοποιώ συχνά τέτοιες στρατηγικές, για να βοηθήσω τα παιδιά να ελέγξουν τα συναισθήματά τους, και προσπαθώ κι εγώ πάντα να παραμένω ήρεμη και υπομονετική» (σελ. 7).

«Κοινωνικός λειτουργός: Επιστρέφω στην υπηρεσία για να γράψω μια αναφορά για την επίσκεψή μου και να κάνω μια σύσκεψη με την ομάδα μου. Οργανώνουμε μια ενημέρωση την επόμενη εβδομάδα για ανθρώπους που ενδιαφέρονται να γίνουν ανάδοχοι γονείς. Ο διευθυντής του μάρκετινγκ έχει ετοιμάσει φυλλάδια και αφίσες για να διαφημιστεί η εκδήλωση. Ελπίζουμε ότι θα έρθει πολύς κόσμος!» (Σελ. 8).

«Εργοθεραπεύτρια: Μετά το μεσημεριανό φαγητό, δουλεύω με ένα παιδί που πάσχει από εγκεφαλική παράλυση κι αυτό του προκαλεί κινητικά προβλήματα και θέματα συντονισμού. Εξασκούμε τις κινητικές της δεξιότητες με μια μέθοδο ζωγραφικής με παγάκια» (σελ. 29).

«Ψυχολόγος: Το επόμενο ραντεβού μου είναι με μια νεαρή γυναίκα που υποφέρει από άγχος και κρίσεις πανικού. Νιώθει ότι οι τεχνικές που συνήθως χρησιμοποιεί δεν είναι πια αρκετές. Αφού της έδωσα χρόνο να μιλήσει για τις ανησυχίες της, της πρότεινα να προσπαθήσει κάποια ελαφριά άσκηση, όπως το περπάτημα σε καθημερινή βάση» (σελ. 21).

 

Πηγή:

Αμάντα Λίαρμονθ. 2023. Μου αρέσει να βοηθάω τους άλλους… τι μπορώ να γίνω; Τι δουλειά να κάνω. Εκδόσεις Μίνωας.

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA

Διαβάζοντας το βιβλίο: Έρως φαρμακοποιός

Της Φωτεινής Τσαλίκογλου

 

«Στο πατρικό σπίτι με τους σκεπασμένους καθρέφτες, μόνοι τους ο Μιχαήλ και η Ελένη προσπαθούν να ζήσουν. Πάνε δεκατρία χρόνια που η Αντιγόνη έφυγε και οι μέρες είναι βουτηγμένες στη σιωπή και την αρρώστια. Ώσπου μια μέρα έρχεται ο έρωτας κι όλα αλλάζουν. Η Ελένη όμως είναι ο τελευταίος άνθρωπος στη γη που θα μπορούσε να αγαπηθεί. Το αγόρι με το σημαδεμένο πρόσωπο, η Λεονώρα, ο νεαρός ποδηλάτης, ο Δημήτριος συμμετέχουν στο παιχνίδι ενός παράξενου, δίχως όρια πάθους. 

 

Ο Έρως φαρμακοποιός θα αφηγηθεί μια μαγική ιστορία, δωρίζοντας στο τέλος την πιο μεγάλη, την πιο εξαίσια ανατροπή» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

«Δεν μίλησε για κείνην. Η εικόνα της έγινε ακόμα πιο θαμπή στο μυαλό της. Μια φωτογραφία που ήρε φως. Όσο έμεναν μαζί, θα μπορούσε κάτι να κάνει για αυτό. Να δοκιμάσει, παραδείγματος χάριν, να αγγίξει το σώμα της, να χαϊδέψει τα μακριά μαύρα μαλλιά της, να πεισθεί για τη ζωντάνια της. Δεν το έκανε ποτέ. Τότε ήταν νωρίς. Τώρα είναι αργά. Ήταν μια υπόθεση που έκλεισε. Μια υπόθεση που είχε από πριν κλείσει» (σελ. 65).

Πρόκειται για ένα ψυχολογικό μυθιστόρημα, που εξερευνά και με λογοτεχνικό τρόπο περιγράφει τη δύναμη του έρωτα, τη μοναξιά, την ψυχική ευαλωτότητα και τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Ο έρωτας παρουσιάζεται ως μια δύναμη που μπορεί να λειτουργήσει ως λύτρωση και αναγέννηση αλλά και ως πηγή εξάρτησης, αυταπάτης και οδύνης.

 

Πηγή:

Φωτεινή Τσαλίκογλου. (1997). Έρως φαρμακοποιός. Εκδόσεις Καστανιώτη.

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA

 

Διαβάζοντας το βιβλίο: Πένθος και μελαγχολία

Του Φρόυντ

 

«Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Αυστριακός Σίγκμουντ Φρόυντ, φυσιολόγος και ψυχίατρος, έθεσε με τις μελέτες του τις βάσεις της ψυχανάλυσης ως θεραπευτικής μεθόδου και έφερε επανάσταση στον τρόπο που ο σύγχρονος άνθρωπος αντιλαμβάνεται έννοιες όπως η συνείδηση και η σεξουαλικότητα. Στο Πένθος και Μελαγχολία ο Φρόυντ προσπαθεί να ρίξει φως στη φύση της μελαγχολίας. Θεωρώντας το πένθος ως το φυσιολογικό της πρότυπο, προχωρά σε μια συγκριτική μελέτη των δύο αυτών καταστάσεων, υπολογίζοντας τις αποκλίσεις και προσδιορίζοντας τις διαφορές τους» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

 

«Τα ψυχικά χαρακτηριστικά που διακρίνουν τη μελαγχολία είναι μια βαθιά οδυνηρή δυσθυμία, η απόσυρση του ενδιαφέροντος για τον εξωτερικό κόσμο, η απώλεια της ικανότητας ενός ατόμου να αγαπήσει, η αναστολή κάθε δραστηριότητας και η μείωση της αυτοεκτίμησης σε τέτοιο βαθμό που να εκδηλώνεται με αυτοκατηγορίες και επιπλήξεις κατά του ίδιου του εαυτού και να καταλήγει σε παραληρηματική προσμονή μιας τιμωρίας. Αυτή η εικόνα γίνεται λίγο πιο κατανοητή αν σκεφτούμε ότι και το πένθος παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά, εκτός από ένα: τη διαταραχή της αυτοεκτίμησης. Όλα τα υπόλοιπα όμως, είναι τα ίδια. Το βαρύ πένθος, η αντίδραση στην απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, περιέχει την ίδια οδυνηρή ψυχική κατάσταση, την ίδια απώλεια ενδιαφέροντος για τον εξωτερικό κόσμο, στον βαθμό που αυτός δε θυμίζει τον πεθαμένο, την ίδια απώλεια της ικανότητας επιλογής οποιουδήποτε νέου αντικειμένου αγάπης και την ίδια απομάκρυνση από κάθε δραστηριότητα που δε σχετίζεται με την ανάμνηση του νεκρού» (σελ. 9-10).

«Το σύμπλεγμα της μελαγχολίας συμπεριφέρεται σαν μια ανοιχτή πληγή, έλκοντας πάνω του ενέργειες επένδυσης από κάθε κατεύθυνση και αδειάζοντας το Εγώ μέχρι την πλήρη απαξίωσή του, μπορεί εύκολα να αποδειχθεί ανθεκτικό απέναντι στην επιθυμία του Εγώ για ύπνο» (σελ. 32).

Ο Φρόυντ στο βιβλίο του περιγράφει ένα ακόμη χαρακτηριστικό της μελαγχολίας, που είναι η τάση της να μετατρέπεται σε μανία, που είναι μια κατάσταση που βρίσκεται στο άλλο άκρο από την μελαγχολία. Αυτό δε συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις ασθενών με μελαγχολία. Τόσο η μελαγχολία όσο και η μανία μάχονται το ίδιο σύμπλεγμα, απλά στη μελαγχολία το άτομο υποκύπτει στο σύμπλεγμα, ενώ στη μανία το τιθασεύει ή κυριαρχεί πάνω σε αυτό.  

 

Πηγή:

Φρόυντ, Σ. (2017). Πένθος και μελαγχολία. Εκδόσεις Νίκας.

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA

Getting to Know Pamela Trotman Reid, an Educational and Developmental Psychologist

How Her Story Can Inspire Us…

From an early age, Pan Reid demonstrated a particular passion for science, as she loved experimenting with chemistry sets designed for children. This inclination initially led her to choose chemistry as her university major, with the intention of pursuing a career in medicine. However, her introduction to psychology, through a course she decided to attend along with some friends, changed her professional direction. Her desire to gain a deeper understanding of how people think, behave, and develop led her to reconsider her initial choices and dedicate herself to psychology. She continued her studies in this field and eventually earned a PhD in Psychology.

 

She subsequently embarked on a remarkable academic and research career. For many years, she taught Education and Psychology at the University of Michigan, while also working as a researcher at the Institute for Research on Women and Gender. Her research primarily focused on the development of social skills during childhood and adolescence, with particular emphasis on girls from African American families. Furthermore, she became actively involved in various community initiatives, contributing, among other things, to the development of an educational programme that provided support and opportunities for middle school girls in the fields of mathematics and technology.

Her professional career continued to evolve as she assumed significant leadership positions in higher education. In 2004, she was appointed Dean and Vice President at Roosevelt University in Chicago. Later, from 2008 to 2015, she served as President of the University of Saint Joseph in Hartford, Connecticut. She eventually retired from this position in order to devote more time to other personal interests. It is also worth mentioning that she and her husband, Irvin Reid, who is also a psychologist and university president, made a substantial donation of one million dollars to Howard University, their alma mater. The purpose of this donation was to support students and faculty members of the Department of Psychology, thereby contributing to the development and support of future generations.

We can therefore observe that Pan Reid's journey is a remarkable example of how curiosity, a willingness to explore (extraversion), openness to new experiences, conscientiousness, and agreeableness, as highlighted by the renowned Five-Factor Model of Personality (the Big Five), can transform a person's life. She began her university studies with a specific goal in mind, yet she did not hesitate to reconsider her choices when she discovered a new academic field that genuinely inspired her. Her story reminds us that we do not need to remain attached to our initial decisions, nor should we assume that our professional paths must be entirely predetermined. Sometimes, an unexpected experience, a course, or a new encounter can reveal interests and abilities we never knew we possessed. At the same time, her dedication to education, research, and the empowerment of young people highlights the importance of using our knowledge and abilities not only for our own personal growth but also to make a positive contribution to the lives of others. Particularly inspiring is the decision she and her husband made to financially support the university where their own academic journeys began. Through this act, they demonstrate that success becomes even more meaningful when accompanied by generosity and a genuine willingness to give back. Ultimately, Pan Reid's story inspires us to remain open to new experiences and opportunities, to have the courage to change direction when we discover something that truly resonates with us, and to remember that genuine fulfillment is not found solely in what we achieve for ourselves, but also in what we can offer to other people and society as a whole.

A central message we can take away from her story is this: We do not necessarily need to know from the very beginning what our ultimate destination will be. What matters is having the curiosity to discover, the courage to change direction, and the willingness to use what we learn to make a difference in the lives of others. Every goal we achieve does not oblige us to remain attached to that particular accomplishment; rather, it can serve as a stepping stone towards the next stage of our journey and the pursuit of a new goal. We should not strive to be rigid or stagnant. Instead, what truly matters is becoming individuals who aspire to self-actualization, that is, to making the most of our talents, skills, and creativity in order to become the best version of ourselves and reach the highest level of personal growth and development!

Source: J. W. Santrock (2026), Developmental Psychology, Pedio. 

 

Nikos Kouravanas & Eleni Papadopoulou, Psychologists, MSc, MA 

 

Γνωρίζοντας την Pamela Trotman Reid, εκπαιδευτική και αναπτυξιακή ψυχολόγο

Πώς η ιστορία της μπορεί να μας εμπνεύσει…

Από μικρή ηλικία, η Pan Reid έδειχνε ιδιαίτερη αγάπη για την επιστήμη, καθώς απολάμβανε να πειραματίζεται με τα παιδικά σετ χημείας. Αυτή της η κλίση την οδήγησε αρχικά να επιλέξει τη χημεία ως αντικείμενο πανεπιστημιακών σπουδών, έχοντας ως μελλοντικό στόχο να ακολουθήσει την ιατρική. Ωστόσο, η γνωριμία της με την ψυχολογία, μέσα από ένα μάθημα που αποφάσισε να παρακολουθήσει μαζί με φίλους της, άλλαξε την επαγγελματική της κατεύθυνση. Η επιθυμία της να κατανοήσει βαθύτερα τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται, συμπεριφέρονται και εξελίσσονται την έκανε να αναθεωρήσει τις αρχικές της επιλογές και να αφιερωθεί στην ψυχολογία. Συνέχισε τις σπουδές της στον συγκεκριμένο τομέα και απέκτησε διδακτορικό τίτλο.

Στη συνέχεια, ακολούθησε μια σημαντική ακαδημαϊκή και ερευνητική πορεία. Για πολλά χρόνια δίδαξε Παιδαγωγικά και Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, ενώ παράλληλα εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Έρευνας για τις Γυναίκες και το Φύλο (Institute for Research on Women and Gender). Το ερευνητικό της ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα κορίτσια που προέρχονται από οικογένειες μαύρων Αμερικανών. Επιπλέον, ανέλαβε ενεργό δράση σε διάφορες κοινοτικές πρωτοβουλίες, συμβάλλοντας, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που προσέφερε υποστήριξη και ευκαιρίες σε μαθήτριες γυμνασίου στους τομείς των μαθηματικών και της τεχνολογίας.

Η επαγγελματική της εξέλιξη συνεχίστηκε με την ανάληψη σημαντικών διοικητικών θέσεων στην ανώτατη εκπαίδευση. Το 2004 διορίστηκε κοσμήτορας και αντιπρόεδρος του Πανεπιστημίου Ρούσβελτ στο Σικάγο. Αργότερα, από το 2008 έως το 2015, διετέλεσε πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Σεντ Τζόζεφ στο Χάρτφορντ του Κονέκτικατ, θέση από την οποία αποχώρησε όταν συνταξιοδοτήθηκε, προκειμένου να αφιερώσει περισσότερο χρόνο σε άλλα προσωπικά της ενδιαφέροντα. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι η ίδια και ο σύζυγός της, Irvin Reid, ο οποίος είναι επίσης ψυχολόγος και πανεπιστημιακός πρόεδρος, προχώρησαν σε μια σημαντική δωρεά ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων προς το Πανεπιστήμιο Χάουαρντ, από το οποίο είχαν αποφοιτήσει. Σκοπός της δωρεάς ήταν η ενίσχυση των φοιτητών και των μελών του διδακτικού προσωπικού του Τμήματος Ψυχολογίας, συμβάλλοντας έτσι στην υποστήριξη των επόμενων γενεών.

Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι η πορεία της Pan Reid αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η περιέργεια, η διάθεση για εξερεύνηση (εξωστρέφεια), η ανοιχτότητα σε νέες εμπειρίες, η ευσυνειδησία, και η συνεργατικότητα, όπως μας θυμίζει το περίφημο «μοντέλο των πέντε μεγάλων παραγόντων της Προσωπικότητας», μπορούν να αλλάξουν τη ζωή ενός ανθρώπου. Η ίδια ξεκίνησε τις σπουδές της έχοντας έναν συγκεκριμένο στόχο, όμως δεν δίστασε να αναθεωρήσει τις επιλογές της όταν ανακάλυψε ένα νέο επιστημονικό πεδίο που την ενθουσίασε πραγματικά. Η ιστορία της μάς υπενθυμίζει ότι δεν χρειάζεται να παραμένουμε προσκολλημένοι στις αρχικές μας αποφάσεις, ούτε να θεωρούμε πως η επαγγελματική μας διαδρομή πρέπει να είναι απόλυτα προκαθορισμένη. Μερικές φορές, μια απρόσμενη εμπειρία, ένα μάθημα ή μια νέα γνωριμία μπορεί να μας αποκαλύψει ενδιαφέροντα και δυνατότητες που δεν γνωρίζαμε ότι είχαμε. Παράλληλα, η αφοσίωσή της στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στην ενδυνάμωση των νέων ανθρώπων αναδεικνύει τη σημασία τού να αξιοποιούμε τις γνώσεις και τις ικανότητές μας όχι μόνο για την προσωπική μας εξέλιξη, αλλά και για να προσφέρουμε στους άλλους. Ιδιαίτερα συγκινητική είναι η απόφαση της ίδιας και του συζύγου της να στηρίξουν οικονομικά το πανεπιστήμιο από το οποίο ξεκίνησαν τη δική τους ακαδημαϊκή πορεία. Με αυτή την πράξη δείχνουν ότι η επιτυχία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία όταν συνοδεύεται από γενναιοδωρία και διάθεση προσφοράς. Τελικά, η ιστορία της Pan Reid μάς εμπνέει να παραμένουμε ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες, αλλά και ευκαιρίες, να τολμάμε να αλλάζουμε κατεύθυνση όταν ανακαλύπτουμε κάτι που μας εκφράζει και να θυμόμαστε ότι η πραγματική καταξίωση δεν βρίσκεται μόνο σε όσα πετυχαίνουμε για τον εαυτό μας, αλλά και σε όσα μπορούμε να προσφέρουμε στους ανθρώπους και στην κοινωνία.

Ένα κεντρικό μήνυμα που μπορούμε να κρατήσουμε από την ιστορία της: Δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε από την αρχή ποιος είναι ο προορισμός μας. Αρκεί να έχουμε την περιέργεια να ανακαλύπτουμε, το θάρρος να αλλάζουμε πορεία και τη διάθεση να αξιοποιούμε όσα μαθαίνουμε για να κάνουμε τη διαφορά στη ζωή των άλλων. Κάθε στόχος που κατακτούμε δεν μας δεσμεύει για να μείνουμε προσκολλημένοι σ’ αυτή την κατάκτησή μας, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα σκαλοπάτι για το επόμενο βήμα μας προς έναν καινούργιο στόχο. Δεν αξίζει να είμαστε άκαμπτοι και στατικοί, αλλά ως προσωπικότητες αυτό που αξίζει, είναι να γίνουμε άνθρωποι που θα αποσκοπούν στην αυτοπραγμάτωση, δηλαδή στην αξιοποίηση των ταλέντων, των δεξιοτήτων, και της δημιουργικότητάς μας, προκειμένου να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας, φτάνοντας στην ανώτατη μορφή προσωπικής μας ανάπτυξης!

 

Πηγή: J.W.Santrock, 2026, Αναπτυξιακή Ψυχολογία, Πεδίο. 

 

Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA