Τι είναι η Διάχυση Ευθύνης; Και πώς μας εμποδίζει από το να αναλάβουμε δράση;

«Η Kitty Genovese, μια νεαρή γυναίκα που επέστρεφε στο διαμέρισμά της αργά μια νύχτα του 1964, σκοτώθηκε βίαια σε μια επίθεση που διήρκεσε 45 λεπτά. 

Οι New York Times ανέφεραν ότι 38 κάτοικοι είτε είδαν την επίθεση από τα παράθυρα των διαμερισμάτων τους, είτε άκουσαν τις κραυγές της Genovese, και ότι κανείς δεν προσπάθησε να την βοηθήσει ούτε καν καλώντας την αστυνομία. Αν και πλέον γνωρίζουμε ότι οι Times υπερέβαλαν σχετικά με τον αριθμό των αυτοπτών μαρτύρων που δεν έκαναν τίποτα (Cook, 2014﮲ Polonero, 2014), η ιστορία αποτύπωσε τον φόβο του κοινού και, για την εποχή της, διαδόθηκε ευρέως. 

 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι παρευρισκόμενοι παρατηρητές συχνά αποτυγχάνουν να βοηθήσουν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, και η δολοφονία της Genovese προκάλεσε μεγάλη περισυλλογή σχετικά με το γιατί. Κάποιοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ζωή σε μια μητρόπολη μας απανθρωποποιεί και οδηγεί αναπόφευκτα στην απάθεια, την αδιαφορία για τον ανθρώπινο πόνο και την έλλειψη φροντίδας. 

Οι Bibb Latané και John Darley, δύο κοινωνικοί ψυχολόγοι που δίδασκαν σε πανεπιστήμια της Νέας Υόρκης, είχαν μια άλλη θεώρηση. Αντί να επικεντρωθούν στο «τι πήγαινε στραβά με τους Νεοϋρκέζους», οι Latané και  Darley σκέφτηκαν ότι θα ήταν πιο ενδιαφέρον και σημαντικό να εξεταστεί η κοινωνική κατάσταση στην οποία βρέθηκαν οι γείτονες της Genovese. Σκέφτηκαν ότι, ίσως, όσο περισσότεροι άνθρωποι γίνονται μάρτυρες μιας έκτακτης ανάγκης, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να παρέμβει ένα συγκεκριμένο άτομο. Οι γείτονες της Genovese είναι πιθανόν να υπέθεσαν ότι κάποιος άλλος είχε καλέσει την αστυνομία, ένα φαινόμενο που οι Latané και Darley (1968) αποκάλεσαν διάχυση ευθύνης. Ίσως, οι παρευρισκόμενοι παρατηρητές να ήταν πιο πιθανό να βοηθήσουν, αν ο καθένας/ η καθεμία εξ αυτών είχε σκεφτεί ότι αυτός ή αυτή είναι ο μόνος/ η μόνη μάρτυρας της δολοφονίας» (Aronson et al, 2020:33).

 

Πηγή:

E. Aronson, T. D. Wilson, S. R. Sommers, 2020, Κοινωνική Ψυχολογία, Τζιόλα, Αθήνα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος, MSc.

Δεν κάνετε σεξ τόσο συχνά όσο παλιότερα… Τι σημαίνει αυτό για τη σχέση σας;

Συνήθως, όταν με την πάροδο του χρόνου μειώνονται οι σεξουαλικές επαφές σε ένα ζευγάρι και γι’ αυτό ευθύνεται η μία πλευρά, τότε αυτό δημιουργεί αρκετές σκέψεις στην άλλη πλευρά. Οι σκέψεις αυτές είναι συνήθως αρνητικές όπως λόγου χάρη, «τι έχει αλλάξει;», «μήπως σταμάτησε να με αγαπά;», «μήπως υπάρχει κάποιο άλλο πρόσωπο;», «μήπως δεν είμαι πια ελκυστική/ος;» κοκ. 

Θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι και δεν έχουμε όλοι πάντα τις ίδιες ανάγκες. Το να υπάρξει μια περίοδος όπου ο ένας από τους δύο συντρόφους έχει μειωμένη διάθεση για σεξ, δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι κάτι δεν πάει καλά στη σχέση ή ότι έχει χάσει το ενδιαφέρον του ή ότι υπάρχει κάποιο τρίτο πρόσωπο κοκ. Μια καλή ερώτηση για να θέσουμε στον εαυτό μας είναι η εξής: το σεξ αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα σε μια σχέση, αλλά είναι άραγε σημαντικότερος από την επικοινωνία;

Αν δεν εκφράσουμε τις ανησυχίες μας στον/στην σύντροφό μας το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να συνεχίσουμε να έχουμε αυτές τις αρνητικές σκέψεις και να πορευόμαστε με εικασίες σχετικά με το τι πραγματικά συμβαίνει. Το σημείο αυτό είναι κρίσιμο καθώς η μια αρνητική σκέψη φέρνει την άλλη και τελικά η απόσταση και η απομάκρυνση ανάμεσα στο ζευγάρι αυξάνεται αντί να μειώνεται.

Οι λόγοι που κάποιο άτομο χάνει την διάθεσή του για σεξ μπορούν να είναι πάρα πολλοί, όπως άγχος, παρενέργειες από την λήψη φαρμάκων, προβλήματα με την στύση για τον άνδρα, πόνος κατά τη διείσδυση για τη γυναίκα, καθώς και άλλες δυσκολίες που σχετίζονται με την σωματική και ψυχική υγεία. Οπότε, είναι πολύ σημαντικό να συζητήσουν οι σύντροφοι μεταξύ τους, προκειμένου να αποφευχθεί η ένταση και η απομάκρυνση του ενός από τον άλλον, καθώς επίσης να έρθουν στην επιφάνεια οι πραγματικοί λόγοι για την αλλαγή στάσης και συμπεριφοράς στον συγκεκριμένο τομέα. 

 

Στο σημείο αυτό αξίζει να υπογραμμιστεί ότι θα πρέπει να επιλεγεί η καταλληλότερη στιγμή, καθώς και ο κατάλληλος χώρος στον οποίο μπορεί να γίνει μια τέτοια συζήτηση. Σίγουρα κατάλληλη στιγμή δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτή πριν ή μετά το σεξ, ούτε κι ένα μέρος όπου θα υπάρχουν συχνές διακοπές από άλλα άτομα ή θα σας αποσπούν διάφορα ερεθίσματα του περιβάλλοντος χώρου.  Οποιοσδήποτε κι αν είναι ο λόγος ή η αιτία που ο/η σύντροφός σας έχει μειωμένη επιθυμία, εσείς καλό είναι να είστε βοηθητικοί, υποστηρικτικοί, με κατανόηση, χωρίς να πιέζετε, σεβόμενοι πάντα τα όρια.  

Μην ξεχνάτε ότι κι ο/η σύντροφός σας ενδεχομένως να έχει παρατηρήσει την αλλαγή που συμβαίνει στον εαυτό του/της και να έχει ανησυχήσει ήδη ή ακόμη και πριν από εσάς για την μειωμένη σεξουαλική διάθεση κι ίσως να αναρωτιέται έντονα σχετικά με το τι ακριβώς συμβαίνει. Ίσως, να μην έχει τις απαντήσεις που κι εσείς αναζητάτε και γι’ αυτό είναι σημαντικό από κοινού να συνειδητοποιήσετε ότι είστε εκεί μαζί ο ένας για τον άλλον κι ότι δεν είναι πάντα εύκολο να τα καταφέρετε δίχως τη συμβολή ενός ειδικού σύμβουλου σχέσεων ή ενός σεξολόγου. 

 

Οπότε, το πρώτο βήμα είναι να γίνει κατανοητό ότι υφίσταται ένα πρόβλημα, το δεύτερο να γίνει μια ανοιχτή και ειλικρινής συζήτηση και με τους δύο συντρόφους και το τρίτο βήμα είναι να επισκεφτείτε μαζί έναν εξειδικευμένο σύμβουλο ή γιατρό με τον οποίο θα αισθάνεστε άνετα και που θα μπορείτε να εμπιστευτείτε.

Πάντως, οι έρευνες που αφορούν στο εν λόγω ζήτημα δείχνουν ότι δεν υπάρχει σταθερότητα στη συχνότητα των σεξουαλικών επαφών στα ζευγάρια, αλλά ότι υπάρχουν περίοδοι όπου ο ένας εκ των δύο συντρόφων εκδηλώνει ξαφνικά λιγότερο ενδιαφέρον και σεξουαλική επιθυμία. Αν η αδιαφορία παραταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές στην ποιότητα της σχέσης, αυξάνοντας συναισθήματα απογοήτευσης και αμφιβολίας. Οι ανησυχίες ότι τίποτα δε θα είναι όπως πρώτα, έχουν μια βάση, καθώς μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Archives of Sexual Behavior (αρχεία σεξουαλικής συμπεριφοράς), κατέδειξε ότι οι Αμερικανοί ενήλικες με την πάροδο του χρόνου μέσα σε μια σχέση, τείνουν να κάνουν λιγότερο σεξ, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής ή οικογενειακής κατάστασης.

Δεν υπάρχει κανόνας που να ισχύει για όλα τα ζευγάρια, καθώς το θέμα είναι πολυπαραγοντικό. Βασικό ρόλο διαδραματίζουν η ηλικία του ζευγαριού, το διάστημα που είναι μαζί, το ποιο είναι το συνηθισμένο μοτίβο του σεξ που έχει το κάθε ζευγάρι χωριστά κ.α. Συνεπώς, δεν χρειάζεται να συγχέετε τις μέσες εκτιμήσεις που βγαίνουν κατά καιρούς σχετικά με το πόσο συχνά τα ζευγάρια κάνουν σεξ με αυτό που είναι φυσιολογικό για εσάς και για την σχέσης σας. Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι κάθε ζευγάρι και κάθε άτομο είναι μοναδικό και η σεξουαλική επιθυμία θα κυμαίνεται με την πάροδο του χρόνου. Ίσως, το πιο σημαντικό από όλα είναι να είστε και οι δυο ικανοποιημένοι και από την ποσότητα κι από την ποιότητα του σεξ που κάνετε και για να βρεθεί η χρυσή αυτή τομή, απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο μεταξύ σας διάλογος.

 

 

Πηγές:

What to do if your partner doesn't want to have sex - spunout  

What to Do If Your Partner Is Uninterested in Sex (verywellmind.com)

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος, MSc.

 

Βλέποντας: Για όλα φταίει το όνομά σου…

Πρόκειται για μια Γαλλο – βελγική ταινία, με σενάριο και σκηνοθεσία από τους Alexandre de La Patellière και Matthieu Delaporte και κυκλοφόρησε το 2012 με τον τίτλο στα Ελληνικά: «Για όλα φταίει το όνομά σου». Παρουσιάζει μια παρέα ανθρώπων, οι οποίοι συναντιούνται για ένα δείπνο, οπότε αρχικά ο τηλεθεατής δεν έχει αυξημένες προσδοκίες ότι έχει κάτι ουσιαστικό να πει σαν ταινία, καθώς τι μπορούνε να πούνε κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι συνδέονται με φιλικούς ή συγγενικούς δεσμούς; Μετά από καιρό που έχουν να ιδωθούν, προφανώς θα πουν τα νέα τους, θα συζητήσουν για κάποια ανάλαφρα κι επιφανειακά ζητήματα, αλλά ως εκεί… πραγματικά τι το τόσο εξαιρετικό μπορεί να πει κανείς σε ένα δείπνο; 

Αρχικά η ταινία μοιάζει κάπως αδιάφορη γιατί σου δίνει την αίσθηση ότι τα άτομα αυτά μαζεύτηκαν για να τσακωθούν και να παρεξηγηθούν ή τέλος πάντων για να ξεσπάσει τα νεύρα του ο ένας πάνω στον άλλον ίσως; Όχι ότι τέτοια περιστατικά και καταστάσεις δεν συμβαίνουν, αλλά από την πλευρά του θεατή εκείνη την ώρα που παρακολουθείς, υποσυνείδητα σκέφτεσαι: οκ, αλλά τι παραπάνω να έχει να δώσει αυτή η ταινία; Καθώς, η ώρα περνά, ο λεγόμενος κινηματογραφικός χρόνος, διαπιστώνει κανείς ότι μέσα από τους διαλόγους, το σενάριο εμβαθύνει στις ανθρώπινες σχέσεις, αγγίζει τόσο τις οικογενειακές σχέσεις, όσο και τις φιλικές, εφόσον άνθρωποι που γνωρίζονται για 30 συναπτά έτη, διαπιστώνουν ότι τελικά δεν ξέρουν και τόσο καλά ο ένας τον άλλον, και οι αποκαλύψεις είναι τόσο σοκαριστικές, αναπάντεχες και απρόσμενες. Σε αυτό το σημείο αναρωτιέται κανείς αν ταυτίζεται με αυτή την εκδοχή του σεναρίου, αν δηλαδή κι εσύ σχετίζεσαι για πολλά χρόνια με ανθρώπους που δεν τους ξέρεις και τόσο καλά… 

Οι σοκαριστικές αποκαλύψεις, φανερώνουν ότι η αντίληψή μας για το παρελθόν ή και για το παρόν υπόκειται σε παραμορφωτικούς φακούς μέσω των οποίων κατασκευάζουμε την πραγματικότητα για εμάς και για τους άλλους. Τελικά, ποιοι είμαστε εμείς οι ίδιοι; Ποιοι είναι οι άλλοι με τους οποίους συγχρωτιζόμαστε και πώς μας επηρέασαν ή εξακολουθούν να μας επηρεάζουν; Πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες και ποιο είναι αυτό το σημείο καμπής, αυτό το σημείο μηδέν, στο οποίο όταν θα φτάσουμε, δεν υπάρχει επιστροφή; Άραγε, το έχουμε συνειδητοποιήσει ότι στις ανθρώπινες σχέσεις υφίσταται αυτό το σημείο, όπου όταν το φτάσουμε δεν υπάρχει επιστροφή;

Οι επιλογές συνήθως είναι δύο. Ή να συνεχίσουμε γνωρίζοντας την αλήθεια και να προσπαθήσουμε να αγκαλιάσουμε και να αποδεχθούμε αυτή την αλήθεια ή να την απορρίψουμε, να μας σοκάρει σε τέτοιο βαθμό που να θυμώσουμε, να εξοργιστούμε, να μην μπορέσουμε να δούμε κατάματα αυτή την αλήθεια και να την αρνηθούμε ή να την απωθήσουμε για να μπορέσουμε να την αντέξουμε. Έτσι, συνήθως θάβουμε την αλήθεια κάτω από ένα χαλάκι και προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει… Κάποιες όμως φορές, συμβαίνει να σκοντάψουμε σε αυτό το χαλάκι και όχι μόνο μια φορά, αλλά πολλές φορές. 

 

Μια ταινία, λοιπόν, που εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δεν έχει να πει πολλά, που όμως εμβαθύνει στις ανθρώπινες σχέσεις, στα λάθη, στις παραλείψεις, στις συγγνώμες που δεν ειπώθηκαν ποτέ και από καμία πλευρά, στο γεγονός ότι πληγώσαμε ανθρώπους, αλλά κι έχουμε πληγωθεί κι εμείς, κι ότι τελικά αυτό στο οποίο αξίζει να δώσουμε έμφαση είναι ότι αυτό που βλέπουμε στους άλλους είναι μονάχα η κορυφή του παγόβουνου, κι ότι κάτω από την επιφάνεια συμβαίνουν πολλά και διάφορα πράγματα για τα οποία ποτέ δε θα είμαστε έτοιμοι να τα δούμε ή να τα αντιμετωπίσουμε. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι αυτά τα πράγματα που δε θέλουμε να δούμε είναι αληθινά, όμως αν θέλουμε να είμαστε κι εμείς ως άνθρωποι αληθινοί, τότε θα πρέπει να απαιτούμε να έχουμε στη ζωή μας αληθινές και ειλικρινείς σχέσεις. Αυτό, βεβαίως, έχει το κόστος του. Επιζητώντας την αλήθεια, θα πονέσουμε. Κι αυτό γιατί δε θα είναι ευχάριστο στα αυτιά μας το πώς μας βλέπουν οι άλλοι, το τι νιώθουν οι άλλοι για μας, και το πώς η εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς έρχεται σε σύγκρουση με αυτό που πραγματικά είμαστε.

Μια ωραία ταινία για τις ανθρώπινες σχέσεις που αξίζει να την αναζητήσετε και να τη δείτε!

 

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος, MSc.

Όταν η ασθένεια εμποδίζει τη σεξουαλική επαφή…

Είναι φορές που η ζωή φέρνει τα πράγματα με τέτοιο τρόπο που κάποιοι από τους συνανθρώπους μας αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που επηρεάζουν την ερωτική και σεξουαλική τους ζωή. Η απώλεια της υγείας έχει αντίκτυπο στον συναισθηματικό κόσμο του ίδιου του ατόμου που υφίσταται την ασθένεια και κατ’ επέκταση επηρεάζεται και το άμεσο οικογενειακό του περιβάλλον και φυσικά αν υπάρχει, o/η σύντροφός του. 

Η απώλεια της υγείας προσθέτει άγχος στο άτομο, αγωνία για την εξέλιξη και ανησυχία για το πώς θα είναι η ζωή από εδώ και πέρα. Συνήθως, εκτός από το άγχος και την αγωνία, το άτομο καταβάλλεται κι από συναισθήματα στεναχώριας, θλίψης ή συντριβής, καθώς όλος ο κόσμος του έχει ανατραπεί και η νέα κατάσταση στην οποία το άτομο καλείται να προσαρμοστεί είναι δύσκολη κι επώδυνη σωματικά, αλλά και ψυχικά. Μέσα σε όλα τα ερωτήματα προστίθενται κι εκείνα σχετικά με το πώς θα είναι η σεξουαλική ζωή στο μέλλον και στο αν η έλλειψή της οδηγήσει τον/τη σύντροφο στην επιλογή της προδοσίας και υποκατάστασης  με άλλο διαθέσιμο σεξουαλικό παρτενέρ ή ακόμη κι εγκατάλειψης/απόρριψης της συντροφικής ή συζυγικής στέγης. Το σεξ αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πτυχές και παραμέτρους της συντροφικής ζωής που συμβάλει στην ικανοποίηση της σχέσης και στην επίτευξη και διατήρηση της οικειότητας. Οπότε, η ανησυχία και η σκέψη ότι με την πάροδο του χρόνου η οικειότητα θα χαθεί είναι λογικό να γιγαντώνεται και να επηρεάζει συναισθηματικά και τους δύο συντρόφους. 

 

Ειδικά σε χρόνιες παθήσεις όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης, η αρθρίτιδα, η νεφρική νόσος, οι καρδιοπάθειες κοκ, υπάρχει σοκ ήδη από το άκουσμα της διάγνωσης κι ανησυχίες αρχικά για πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας, όπως τι θα γίνει με την εργασία, με οικονομικά θέματα, με τις αλλαγές στη λειτουργία της σωματικής κατάστασης, τον πόνο ή τη δυσφορία που σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν συνοδευτικά συμπτώματα των ανωτέρω και άλλων ασθενειών. Σε δεύτερο χρόνο, το άτομο μπορεί να νιώσει λιγότερο ελκυστικό ειδικά όταν ύστερα από τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής ή τη μείωση κινητικότητας προσθέσει κιλά στο σώμα του ή χάσει τα μαλλιά του κι ως εκ τούτου επέρχεται και μείωση της επιθυμίας για σεξ. Οι παρενέργειες από τα φάρμακα, ο πόνος, η κόπωση, η αρνητική αλλαγή της εικόνας του σώματος, το άγχος και οι φόβοι για το πώς μπορεί να βλέπει το πρόβλημα ο/η σύντροφος, αποτελούν πλήγματα για τη σεξουαλική επαφή και για το μέλλον της στενής συντροφικής σχέσης. Δεν είναι εύκολο πάντα το ζευγάρι να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση και να συζητήσει το πρόβλημα ανοικτά και με ειλικρίνεια. 

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε ότι συνήθως ο γιατρός δε ρωτά ή δεν ενημερώνει σχετικά με τον συγκεκριμένο τομέα, δηλαδή τη σεξουαλική ζωή, καθώς δεν είναι όλοι οι γιατροί καλά εκπαιδευμένοι γύρω από το εν λόγω θέμα. Οπότε, το βάρος της ενημέρωσης πέφτει εκ των πραγμάτων στο ίδιο το ζευγάρι, το οποίο θα πρέπει να ενδιαφερθεί και να κινητοποιηθεί από μόνο του και να παραμερίσει την οποιαδήποτε αμηχανία και να αναζητήσει βοήθεια και συμβουλευτική για ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα. Έτσι, το ζευγάρι θα πρέπει να συζητήσει και τις ανησυχίες που έχουν προκύψει για το συγκεκριμένο θέμα, να διαβάσει, να ρωτήσει τον γιατρό ή να απευθυνθεί σε σύμβουλο σχέσεων - σεξολόγο. Πολλές φορές η θλίψη από την απροσδόκητη αλλαγή της ζωής, δεν δίνει περιθώρια στα άτομα προκειμένου να επικοινωνήσουν τις ανάγκες τους, αλλά ούτε να διατηρήσουν την κοινωνικότητα που μέχρι πρότινος είχαν. Έτσι, η απόσυρση και η κοινωνική απομόνωση δεν βοηθά στην αντιμετώπιση της νέας κατάστασης που έχει δημιουργηθεί, πόσο μάλλον την αναζήτηση επίλυσης των προβλημάτων και στον σεξουαλικό τομέα.

Τα ζευγάρια που βιώνουν τόσο δύσκολες καταστάσεις θα πρέπει να έχουν υπόψη ότι υπάρχουν λύσεις αναλόγως, βέβαια, με την περίσταση και τον βαθμό σοβαρότητας. Έτσι, εκτός από τη διόρθωση ή επανάκτηση της στυτικής λειτουργίας για τον άνδρα μέσω χειρουργικών επεμβάσεων, λήψης χαπιών (Viagra) ή χρήσης αντλίας κενού κοκ. θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η μέγιστη ικανοποίηση και ηδονή δε θα πρέπει να γίνεται αυτοσκοπός, αλλά πολλές φορές αντί να είναι το ζητούμενο η απόδοση, το ζευγάρι θα πρέπει να επικεντρωθεί στην οικειότητα, η οποία μπορεί να διατηρηθεί και να επιτευχθεί μέσω της δημιουργίας μιας «ζώνης ευχαρίστησης» και χαλάρωσης, όπου οι σύντροφοι θα περνούν ποιοτικό χρόνο μαζί εξερευνώντας από την αρχή τρόπους απόλαυσης χωρίς να είναι προϋπόθεση για την απόλαυση η διείσδυση. 

Προσπαθήστε να πειραματιστείτε με μια ποικιλία χαδιών, φιλιών κοκ κι ανακαλύψτε τι απογειώνει τις αισθήσεις σας. Αν ο ένας από τους δύο δεν είναι δεκτικός σε κάτι από όλα αυτά, δοκιμάστε κάτι άλλο χωρίς όμως να επιμείνετε αν βλέπετε ότι δεν υπάρχει θερμή υποδοχή. Μια τεχνική που μπορεί να βοηθήσει στην επανασύνδεση και στην σωματική οικειότητα είναι το λεγόμενο «sensate focus», δηλαδή οι ασκήσεις «αισθησιακής εστίασης», όπου εστιάζουν στο ερωτικό άγγιγμα και στο αισθησιακό μασάζ. Το σημείο στο οποίο πρέπει να συντονιστείτε όταν εφαρμόζετε το sensate focus είναι στο να δίνετε και να λαμβάνετε άγγιγμα, βλέποντας τι λειτουργεί για εσάς τους δύο. Το σίγουρο είναι ότι το πιο βασικό από όλα είναι να κάνετε την αρχή και με τον καιρό η επανασύνδεση της σωματικής σύνδεσης θα ισχυροποιείται.

 

Πηγές:

Sex and chronic illness - Better Health Channel

My Partner Is Impotent — What Can We Do? (healthline.com)

 

 

Κουραβάνας Νικόλαος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος, MSc.