Κατά τους γαλλόφωνους ψυχαναλυτικούς θεραπευτές της οικογένειας, οι μύθοι λειτουργούν εποικοδομητική, συνιστούν ερμηνείες και απαντήσεις σε αρχέγονα ερωτήματα που αφορούν στην καταγωγή, τη γέννηση, τον θάνατο, τις σχέσεις μεταξύ γενεών, συζυγών, αδελφών και συγγενών. Επικεντρώνοντας την προσοχή τους στους οικογενειακούς δεσμούς, οι ψυχαναλυτικοί θεραπευτές αναγνωρίζουν στους μύθους ρόλο θεσμοθέτη των σχέσεων της οικογένειας –του βαθμού και του τύπου συμμετοχής και εξάρτησης των μελών της.
Οι μύθοι λειτουργούν ως εξής:
«Διασφαλίζουν τη συνοχή της οικογένειας. Αποτελούν πεδίο συνάντησης του ενδοψυχικού με το διαπροσωπικό, διαμορφώνουν τους δεσμούς των μελών συνεισφέροντας στον ορισμό των σχέσεων, των προσδοκιών και των αγορεύσεων μεταξύ των μελών, αλλά και μεταξύ της οικογένειας και του κοινωνικού συνόλου.
Προτείνουν μια οργάνωση των διαγενεακών και οικογενειακών σχέσεων καθώς και μια ερμηνεία της εξωτερικής πραγματικότητας.
Λειτουργούν ως δίαυλοι μετάδοσης της συλλογικής μνήμης της οικογένειας, την εντάσσουν σε μια γενεαλογία, σε μια ιστορικότητα και συνεπώς ενδυναμώνουν την ταυτότητά της.
Συνεπικουρούν στις διεργασίες προσαρμογής και αλλαγών στη λειτουργία της οικογένειας, ώστε αυτή να εξασφαλίσει τη συνέχεια της αναπτυξιακής της πορείας μέσω της μυθοποίησης, μιας συνεχούς δηλαδή αναδιαμόρφωσης των υπαρχόντων οικογενειακών μύθων. Με αυτή την έννοια, η οικογένεια είναι κληρονόμος αλλά και δημιουργός μύθων. Η μυθοποίηση αυτή επιτρέπει την αλαλγή στις προσδοκίες που έχει το κάθε μέλος για τα άλλα, στις απαγορεύσεις, στα όρια καθώς και στη νοηματοδότηση των σχέσεων. Είναι μια ομοιοστατική λειτουργία που διασφαλίζει την απρόσκοπτη εμφάνιση των ψυχοκοινωνικών αλλαγών της οικογένειας και τη διαχρονικότητα των δεσμών της» (σελ. 144-145).
Η οικογένεια φαίνεται πως αντιδρά απέναντι σε κάθε αμφισβήτηση του μύθου που συνοδεύει την οικογένεια και διέπει τις σχέσεις της. Αν η οικογένεια ακολουθείται από τον μύθο περί επικίνδυνου εξωτερικού κόσμου και οι γονείς διαρκώς υπενθυμίζουν στα παιδιά τους ότι όλοι οι άλλοι γύρω τους θέλουν το κακό και μόνο οι ίδιοι μπορούν να τα προστατεύσουν, τότε η αυτονόμηση ενός ή περισσότερων μελών αποτελεί απειλή. Η ενεργοποίηση του μύθου δίνει τη δυνατότητα στο οικογενειακό σχήμα να συνεχίσει να ισορροπεί με τον τρόπο που έχει μάθει, χωρίς να θέτει υπό αμφισβήτηση τον τρόπο λειτουργίας της, και εξασφαλίζει μια άμυνα απέναντι σε αυτό που φοβάται.
Πηγή:
Αναστασία Τσαμπαρλή, 2004, Η Ψυχαναλυτική προσέγγιση της οικογένειας, Εκδόσεις Ατραπός.
Νίκος Κουραβάνας - Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου