Της Αναστασίας Τσαμπαρλή
Σύμφωνα με το οπισθόφυλλο του βιβλίου, «Η ψυχαναλυτική θεώρηση της οικογένειας κατέχει μια σημαντική θέση στο στερέωμα των σχολών της οικογενειακής θεραπείας. Η ψυχαναλυτική σχολή οικογένειας διεύρυνε το πεδίο έρευνας των οικογενειακών σχέσεων όχι μόνο διότι έλαβε υπόψη την ασυνείδητη διάσταση στην αλληλεπίδραση μεταξύ των μελών, αλλά και γιατί, όπως και άλλα ιστορικά μοντέλα, συμπεριέλαβε στην εκτίμησή της τη θεμελιώδη διάσταση της ιστορικότητας των σχέσεων των μελών μιας οικογένειας μεταξύ τους αλλά και κάθε μέλους χωριστά με την οικογένειας προέλευσης.
Στο παρόν βιβλίο επιχειρείται η αποτίμηση της ψυχαναλυτικής σχολής οικογενειακής θεραπείας. Γίνεται αναφορά στην ιστορική αναδρομή του ρεύματος της οικογενειακής θεραπείας εν γένει, προσεγγίζονται οι θεωρητικοί πυλώνες της ψυχαναλυτικής σχολής οικογενειακής θεραπείας, πραγματοποιείται γενική εκτίμηση της οικογένειας και περιγράφεται η θεραπευτική παρέμβαση των κυριότερων εκπροσώπων της προσέγγισης αυτής».
Τα τελευταία 60 χρόνια η οικογένεια έχει αποτελέσει βασικό αντικείμενο μελέτης στην ψυχολογία, ενώ η οικογενειακή θεραπεία έχει αναπτυχθεί σημαντικά και έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση. Πλήθος θεραπευτών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ερευνητικών προγραμμάτων και επιστημονικών εκδόσεων από διαφορετικές θεωρητικές κατευθύνσεις έχουν συμβάλει στην εξάπλωσή της. Ανάμεσα στις σημαντικότερες προσεγγίσεις ξεχωρίζει η Ψυχαναλυτική σχολή, η οποία δίνει έμφαση στον ρόλο των ασυνείδητων διεργασιών και στον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας.
Χαρακτηριστικά των συναλλαγών της οικογένειας με κατάθλιψη
«Η σχέση των γονιών δεν είναι ανακλητική, αλλά ναρκισσιστική: τα καλά/ κακά τμήματα του εαυτού προβάλλονται στο παιδί μέσω της προβολικής ταύτισης. Στην κατάθλιψη ο ένας από τους γονείς βιώνεται ως ανεπαρκής και αποτυχημένος. Ο άλλος είναι κυρίαρχος και υποβιβάζει τον αποτυχημένο γονέα, που αντιπροσωπεύει το ανεπαρκές τμήμα του εαυτού του. Ο κυρίαρχος γονέας προβάλλει το καλό τμήμα του εαυτού του στο παιδί, στο οποίο ασκεί πίεση να επιδείξει επιτυχίες. Αν το παιδί τα καταφέρει, ο κυρίαρχος γονέας ταυτίζεται με το παιδί και βιώνει την ικανοποίηση μέσω των επιτυχιών του παιδιού.
Το παιδί αναλαμβάνει λοιπόν τον ρόλο του σωτήρα. Ο κυρίαρχος γονέας μιλά με μεγάλη ναρκισσιστική ικανοποίηση για τις επιτυχίες του παιδιού του, αλλά συχνά δεν τις αναγνωρίζει ευθέως στο παιδί. Αυτό οφείλεται συχνά στο φθόνο που του προκαλεί η επιτυχία του παιδιού. Αυτή θεωρείται δεδομένη, ή οφείλεται στη μοίρα ή στην τύχη. Το έμμεσο μήνυμα είναι να παραμείνει το παιδί αδύναμο, εξαρτημένο, να αποτύχει. Ο Slipp ονομάζει αυτή τη διεργασία διπλοδεσμό της επιτυχίας, διότι το παιδί, είτε πετύχει είτε όχι, δεν μπορεί να βρει αναγνώριση» (σελ. 201-202).
Αναστασία Τσαμπαρλή, 2004, Η Ψυχαναλυτική προσέγγιση της οικογένειας, Εκδόσεις Ατραπός.
Νίκος Κουραβάνας - Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου