Γίνε ξανά παιδί…

Γίνε ξανά παιδί… για μια μέρα κι αναρωτήσου… έτσι ονειρεύτηκες να ζεις; Χωρίς επιλογές; Χωρίς ελευθερίες; Με δηθενιές; Με ψέματα; Αυτά ήταν τα όνειρα που έκανες τα ατελείωτα βράδια που από ενθουσιασμό ή από υπερένταση δε σ’ έπαιρνε ο ύπνος; Αυτά ήθελες για σένα; Αυτά ονειρευόσουν ότι θα ζήσεις όταν μεγαλώσεις; Και τα δικαιώματα; Που είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα που υποτίθεται ότι έχεις;

 

Δεν έχεις δικαίωμα να γιορτάσεις… δεν έχεις δικαίωμα να δεις στις γιορτές τους γονείς σου, δεν έχεις δικαίωμα να δεις την ετοιμοθάνατη γιαγιά σου και φυσικά ούτε δικαίωμα να πας στην κηδεία της. Δεν έχεις δικαίωμα να πας στο αγαπημένο σου θέατρο, στις αγαπημένες σου δραστηριότητες, στα αγαπημένα σου πρόσωπα…

 Όλα όσα θεωρούσες δεδομένα και αναφαίρετο δικαίωμα του ανθρώπου τώρα κάθεσαι και πενθείς βουβά… σσσσσ… μη σ’ ακούσουν και σε παρεξηγήσουν και αμέσως σε κατατάξουν στους τρελούς.

Λοιπόν, αυτά είχες ονειρευτεί για σένα όταν ήσουν παιδί; Αυτός είναι ο καλύτερος κόσμος που ονειρευόσουν; Αυτός είναι ο κόσμος που έφτιαξες για σένα; Που είναι; που ζεις; Ζεις;

 

Και το παιδί μέσα σου πού το έθαψες; Γιατί αυτό τουλάχιστον είχε αξιοπρέπεια και θάρρος, τόλμη  και όνειρα… δε θα άξιζε να ζει σε ένα τέτοιο αλλοτριωμένο και απόξενο κόσμο, χωρίς επαφή, χωρίς συναίσθημα, χωρίς δικαιώματα, χωρίς ελευθερία…

Σε ένα μηδαμινό και μίζερο σήμερα πάνω στο οποίο τα όνειρά σου έχουν ναυαγήσει και η ζωή σου μπήκε σε παύση… Και μέσα σου ξέρεις πολύ καλά ότι η ζωή είναι πολύτιμη και δεν είναι ένα παιχνίδι και είναι μόνο μία…

Γιατί λοιπόν επιτρέπεις να σου τη στερούν; Πάλεψε για αυτή… Γίνε επιτέλους ο ενήλικας που ονειρεύτηκες ως παιδί… προσπάθησε να μην χάσεις τον εαυτό για τον οποίο πάλεψες μια ζωή…     

 

 

Η ευθύνη των γονιών απέναντι στο παιδί…

Και οι γιορτές που έρχονται…

Η οικογένεια αποτελεί ένα υπέρτατο σύστημα, έναν απαράμιλλο και αξεπέραστο θεσμό κοινωνικής συγκρότησης του ανθρώπου, με άλλα λόγια το βασικό κύτταρο της οργανωμένης κοινωνικής συμβίωσης. Μέσα σε αυτό το κύτταρο, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, σε αυτό το πρώτο περιβάλλον, το παιδί λαμβάνει την ασφάλεια και την εγγύτητα, την αγάπη που θα του δώσει αυτοπεποίθηση για να κάνει τα πρώτα του βήματα, να αναπτυχθεί σωματικά και πνευματικά. Δηλαδή, να καλύψει τις υλικές, αλλά και τις ψυχικές, τις ηθικές και τις πνευματικές του ανάγκες. Οι γονείς γίνονται πρότυπα για το παιδί. Οι γονείς είναι εκείνα τα πρόσωπα που αποτελούν τους ακούραστους και ανιδιοτελείς τροφοδότες του παιδιού, τους εγγυητές της ασφάλειας και της μόρφωσής του, της διαπαιδαγώγησής του, καθώς και τους συμπαραστάτες στις δυσκολίες, τους σύμβουλους και καθοδηγητές, τους ανυστερόβουλους φροντιστές και τους αφοσιωμένους προστάτες και παραστάτες έναντι των προκλήσεων και των απαιτήσεων της ζωής. 

Οι γονείς, λοιπόν, είναι επιφορτισμένοι με έναν βαρυσήμαντο και εξαιρετικά σπουδαίο ρόλο μέσα από τον οποίο βρίσκουν πληρότητα και εμπλουτίζουν το νόημα της ζωής. Η ενότητα αποτελεί σημαντική συνιστώσα για την ολοκλήρωση του σκοπού της οικογένειας, γι’ αυτό οι σύντροφοι θα πρέπει να είναι ενωμένοι, δηλαδή, αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλον, σύμμαχοι και συνοδοιπόροι  στις αντιξοότητες, μαχητές και ταυτόχρονα αστείρευτη πηγή αισιοδοξίας. Η αγάπη και ο ενθουσιασμός των γονιών θα πρέπει να τους μετατρέπει πέρα από πρότυπα, σε στήριγμα όπου το παιδί θα εναποθέτει τις ελπίδες του, τους φόβους, τα συναισθηματικά του μπλοκαρίσματα και τα αδιέξοδα.  

Το παιδί, λοιπόν, εξαιτίας της φυσικής του αδυναμίας και της έλλειψης ωριμότητας υπόκειται στην απόλυτη επίδραση και επιρροή των γονιών του. Μέσα στους κόλπους της οικογένειας το παιδί παίρνει τις πρώτες απαντήσεις για τα μικρά ή μεγάλα ερωτηματικά που σχηματίζονται στο μυαλουδάκι του, μυείται στη γλώσσα, στη συμπεριφορά και στα πρότυπα των δύο φύλων, σε κανόνες, στην έννοια και την αξία της πειθαρχίας, της υπομονής, του αλτρουισμού, της αυταπάρνησης κοκ, που θα το βοηθήσουν να προσαρμοστεί στην ζωή πέρα από την οικογένεια, στην ευρύτερη κοινωνία,  αλλά και να δομήσει την προσωπικότητα και το χαρακτήρα του πάνω σε σταθερές βάσεις. Τα διδάγματα των γονιών που μεταλαμπαδεύουν στο παιδί τους είναι πολλά, αλλά κυρίως ανεκτίμητα, εφόσον η ευθύνη είναι στο χέρι των γονιών σχετικά με το που θα κατευθύνουν το παιδί τους. Θα το κατευθύνουν στην συναισθηματική ασφάλεια, την πληρότητα, την αυτοπεποίθηση και τη σιγουριά ή σε ψυχικά και συναισθηματικά τραύματα; Μήπως, στην μη συγκροτημένη και ελλειπτική αίσθηση εαυτού και ταυτότητας; Στην απώλεια ενδιαφέροντος για τη ζωή και τη γνώση; Στην ηθική και πνευματική ολίσθηση;

Οι μέρες των γιορτών αποτελούν για τα παιδιά ίσως μια από τις ομορφότερες εποχές του χρόνου. Είναι η περίοδος όπου νοηματοδοτούν τον κόσμο μέσα από όσα βιώνουν στην σχέση με τους γονείς τους αυτές τις μέρες. Ας μην λησμονούμε ότι σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη περίοδο, και κυρίως λόγω καιρικών συνθηκών, αλλά και των διακοπών από το σχολείο, τόσο τα ίδια, όσο και οι γονείς τους περνούν περισσότερο χρόνο μαζί. Το ερώτημα είναι: έρχονται πιο κοντά; Αλήθεια, πόσες φορές βλέπουμε γονείς αυτές τις μέρες να ασχολούνται περισσότερο με το παιδί τους; Οι φρενήρεις ρυθμοί της καθημερινότητας και οι εξοντωτικές απαιτήσεις στον επαγγελματικό κυρίως στίβο έχουν εξαντλήσει τους γονείς. Όχι αδίκως, αυτές τις μέρες οι γονείς αποζητούν ξεκούραση και ηρεμία και η ενασχόληση με το παιδί φαντάζει ως ουτοπία. 

Πόσο πιο όμορφες ήταν οι εποχές τα παλιότερα χρόνια, όπου η γιαγιά έδειχνε στα παιδιά πώς να πλάθουν κουλουράκια, να φουρνίζουν κουραμπιέδες και μελομακάρονα; Πόσο όμορφος ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς που μπροστά στο τζάκι μάζευαν τα παιδιά για να τους πούνε παραμύθια; Στις μέρες μας, φαίνεται πως η τηλεόραση και τα βίντεο games έχουν αντικαταστήσει τον παππού και τη γιαγιά. Επίσης, η υπερπροσφορά παιχνιδιών δεν βοηθά το παιδί να εκτιμήσει την αξία της χειρονομίας της προσφοράς του δώρου και ακόμη και η ιστορία του Άη Βασίλη χάνει τη μαγεία της και το νόημά της ακόμη και για τα πολύ μικρά παιδιά. Υπάρχει άραγε τρόπος να αλλάξουμε κάτι; Να δώσουμε περισσότερο χρόνο στα παιδιά αυτές τις μέρες; Σίγουρα κάποια πράγματα μπορούμε να τα αλλάξουμε αρκεί να το θέλουμε.

Ίσως, να μην είναι τόσο δύσκολο αυτές τις ημέρες για τη μαμά που θα περάσει περισσότερο χρόνο στην κουζίνα, να φωνάζει να τη βοηθήσουν τα παιδιά. Με αυτό τον τρόπο το όφελος θα είναι διπλό, ίσως και πολλαπλό, εφόσον η μαμά θα έχει περισσότερο χρόνο να έρθει πιο κοντά στα παιδιά, να τους διδάξει πώς να προσφέρουν και αυτή η πρακτική γνώση σίγουρα θα τονώσει την αυτοπεποίθησή τους! Ο πατέρας, που συνήθως έχει τον ρόλο του κουβαλητή, θα μπορούσε κι αυτός να παίρνει μαζί του τα παιδιά στα ψώνια. Με αυτό τον τρόπο η επαφή και η επικοινωνία αυξάνεται και είναι και μια ευχάριστη συνήθως διαδικασία καθώς λειτουργεί αγχολυτικά για όλους, γι’ αυτό εξάλλου πολλοί θεωρούν τα ψώνια ως ψυχοθεραπεία (shopping therapy). 

 

Μια άλλη όμορφη έκπληξη θα ήταν να μπορούσαν να φιλοξενηθούν οι παππούδες και οι γιαγιάδες αυτές τις ημέρες, όμως αν αυτό δεν είναι εφικτό και λόγω της κατάστασης και των γνωστών προβλημάτων που έχει προκαλέσει ο κορονοϊός, θα μπορούσε να ζητηθεί από τον παππού και τη γιαγιά να μιλούν συχνότερα, σε καθημερινή βάση με τα εγγόνια τους, έστω τηλεφωνικά ή ακόμη καλύτερα μέσω διαδικτύου με ανοικτές τις κάμερες. Ίσως, μια τέτοια επικοινωνία να φαντάζει ασήμαντη ή ανούσια, όμως για τα παιδιά έχει μεγάλη αξία. Διδάσκονται να σέβονται τα γηρατειά, μαθαίνουν από την πείρα αυτών των ανθρώπων που βρίσκονται στη δύση της ζωής τους, μπορούν να εκμυστηρευτούν ανησυχίες ή σκέψεις που δεν τους είναι εύκολο να εκφράσουν στους γονείς κτλ. Όλα τα παραπάνω εκλαμβάνονται ως διαλείμματα από τα παιδιά, ως μικρές εκπλήξεις που διαφοροποιούν και σπάνε τη ρουτίνα της καθημερινότητας και το κυριότερο αποτελούν ερεθίσματα που τα βοηθούν να αλλάξουν παραστάσεις, να συνδιαλλαγούν και να δουν τον κόσμο από μια διαφορετική οπτική. Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε τα Χριστούγεννα ακόμη πιο όμορφα για τα παιδιά!   

 

 

Η τριχοτιλομανία και η δερματιλομανία μέσα από ένα βίντεο

 

Τα διαγνωστικά κριτήρια για την τριχοτιλομανία είναι τα εξής: A. Επαναλαμβανόμενο τράβηγμα των τριχών ενός ατόμου, με αποτέλεσμα την τριχόπτωση.

Β. Επαναλαμβανόμενες προσπάθειες μείωσης ή διακοπής του τραβήγματος των τριχών.

Γ. Το τράβηγμα των τριχών προκαλεί κλινικά σημαντική δυσφορία ή βλάβη σε κοινωνικούς, επαγγελματικούς ή άλλους σημαντικούς τομείς λειτουργίας του ατόμου.

Δ. Το τράβηγμα ή η απώλεια μαλλιών δεν οφείλονται σε άλλη ιατρική κατάσταση.

Ε. Το τράβηγμα των τριχών δεν εξηγείται καλύτερα από τα συμπτώματα κάποιας άλλης ψυχικής διαταραχής.

 

Τα διαγνωστικά κριτήρια για τη δερματιλομανία είναι τα εξής:

Α. Επαναλαμβανόμενο πείραγμα του δέρματος που οδηγεί σε δερματικές βλάβες.

Β. Επαναλαμβανόμενες προσπάθειες μείωσης ή οριστικής παύσης συμπεριφορών πειράγματος του δέρματος.

Γ. Κλινικά σημαντική δυσφορία ή εξασθένιση κοινωνικής, επαγγελματικής, ή άλλων σημαντικών τομέων λειτουργίας.

Δ. Το πείραγμα του δέρματος δεν συμβαίνει εξαιτίας άλλης ιατρικής κατάστασης (π.χ. ψώρα).

Ε. Το πείραγμα του δέρματος δεν εξηγείται καλύτερα από συμπτώματα άλλης ψυχικής διαταραχής.

 

 

Βιβλιογραφία

DSM-5. Diagnostic and statistical manual of mental disorders.  American Psychiatric Association.

 

 

Ανυπαρξία σχέσεων στην οικογένεια

Όταν ανακαλύπτουμε ότι η χαρούμενη οικογένειά μας υπάρχει μόνο στα οικογενειακά πορτραίτα. 

 

Η ανυπαρξία σχέσης με σημαντικά μέλη της οικογένειας θα αποτελεί πάντα μια εσωτερική πληγή, μια διαρκή απώλεια, ένα κενό που δεν μπορεί να καλυφθεί με τίποτα άλλο. Όσο και να μείνουμε σε αυτή την ανυπαρξία σχέσης ή όσο και να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε ή να προσεγγίσουμε αυτή τη σχέση δεν είναι σίγουρο ότι θα οδηγηθούμε κάπου… παραμένουμε σε μια κατάσταση που διαρκώς μας θυμίζει πόσο έχουμε πονέσει στο παρελθόν και πόσο αυτός ο πόνος θα είναι διαρκής και θα μας ακολουθεί στην υπόλοιπη ζωή μας. 

«Ο άνθρωπος που δε διατηρεί επαφή με τους γονείς του βιώνει μια ιδιαίτερα έντονη εμπειρία, γιατί βαθιά μέσα του δεν υπάρχει τίποτα πιο ευεργετικό που θα μπορούσε να επιθυμεί. Το ίδιο ισχύει και για τα αδέλφια. Δύο αδελφές που δε μιλιούνται για σαράντα χρόνια θα βιώνουν βαθιά απώλεια. Μοιάζουν μεταξύ τους, έχουν τις ίδιες φωνές και ιδιοτροπίες και μια κοινή ιστορία που ανήκει μόνο σε αυτές. Κάποιος μάλιστα που θα επισημάνει ότι και οι δύο παρίστανται στο ίδιο οικογενειακό συμβάν θα αντιληφθεί τη συναισθηματική ένταση που κρύβεται πίσω από τη φαινομενική έλλειψη σχέσης» (McGoldrick, 2002: 32).   

Ένας προβληματισμός που προκύπτει με βάση τα παραπάνω είναι πόση προσπάθεια μπορούμε να καταβάλουμε για να αντιμετωπίσουμε μια προβληματική οικογενειακή σχέση; Πόσα χρόνια από τη ζωή μας μπορούμε να βάζουμε όλα τα υπόλοιπα σε παύση για να επιλύσουμε αυτά τα θέματα; Πόσες επιλογές μπορεί να έχουμε αποφύγει στη ζωή μας προσκολλημένοι σε σχέσεις και προβλήματα του παρελθόντος που συνδέονταν με την οικογένειά μας; Πόσο μπορούμε να προσπαθούμε όταν αυτό δεν είναι αμοιβαίο, όταν δε γίνονται προσπάθειες και από την άλλη πλευρά; Πόσο αυτή η κατάσταση μπορεί να σαμποτάρει ολόκληρη τη ζωή μας;

Το σημαντικό είναι να επιλύσουμε τις προβληματικές οικογενειακές σχέσεις ή να συνειδητοποιήσουμε πώς μας επηρεάζουν και τι ρόλο παίζουν στη ζωή μας; Πόσο παρούσες μπορεί να είναι οι επιδράσεις στη ζωή μας; Και πόσο αντιλαμβανόμαστε τα λάθη μας ή τις εμμονές μας, που πηγάζουν από τα οικογενειακά φαντάσματα του παρελθόντος που διαρκώς μας καταδιώκουν;

 

Κι αν οι σχέσεις αυτές δεν μπορούν να βελτιωθούν ή να εξελιχθούν τι επιλογές έχουμε; Πόσες φορές βλέπουμε ανθρώπους να παραμένουν σε όλη τους τη ζωή προσκολλημένοι στην οικογένειά τους προσδοκώντας λίγη προσοχή, φροντίδα και αγάπη; Και επαναλαμβάνουν αυτό το συναίσθημα βιώνοντας και άλλες σχέσεις που μπορούν να τους δώσουν παρόμοιες εμπειρίες με αυτές της πατρικής οικογένειας…

Δεν είναι εύκολο να παραμείνουμε σε μια ανυπαρξία σχέσεων με τα σημαντικά μέλη της οικογένειάς μας, όμως, σε κάποιες περιπτώσεις συνειδητοποιούμε ότι το μόνο που έχει μείνει από αυτό που λέμε οικογένεια ή από αυτό που εμείς είχαμε στο μυαλό μας ως οικογένεια είναι τα οικογενειακά πορτραίτα στο οποία όλοι ήμασταν χαμογελαστοί και ξέγνοιαστοι. Τότε… οι κορνίζες με τις φωτογραφίες είναι το μόνο που μπορούμε να κρατήσουμε μαζί με τις αναμνήσεις που έχουμε από την οικογένεια μέσα στην οποία γεννηθήκαμε… Εξάλλου, δεν έχουν όλες οι ιστορίες χαρούμενο τέλος… και μέσα στη ζωή αυτό που έχουμε μάθει είναι να παλεύουμε κάθε στιγμή για να προχωράμε και ταυτόχρονα να μην ξεχνάμε και ποιοι είμαστε…

 

Monica McGoldrick. (2002) Ανοίγοντας τα παλιά σεντούκια. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.