Δευτέρα 7 Αυγούστου 2023

Διαβάζοντας το βιβλίο… «…και μετά τα πενήντα τι;»

Μαρτυρίες γυναικών για τη μέση ηλικία

 

«Στα 50 είδα το σώμα μου να καταρρέει και έπαθα σοκ…

Πολύ λίγο με απασχολεί η ηλικία. Αλλά καταλαβαίνω ότι αλλάζουν πράγματα μέσα μου…

Νιώθω πιο ανάλαφρη τώρα από ότι στα 35. Μου βγαίνει μια ζωντάνια που ποτέ μου δεν είχα…

Νιώθω μεσήλικη από τότε που έφυγαν τα παιδιά μου από το σπίτι…

Είναι από τα καλύτερα χρόνια, γιατί συνδυάζεις νιάτα και ωριμότητα. Το υλικό σώμα αδυνατεί κάπως, ενισχύεται το πνεύμα…

Η λογική λέει ότι ανήκω στη μέση ηλικία, αλλά δεν το νιώθω, νιώθω πολύ νέα… όμως ποτέ δεν θα φλέρταρα…

Βιώνω την ωραιότερη περίοδο της ζωής μου…

(από τις μαρτυρίες των γυναικών, από το οπισθόφυλλο)

Το βιβλίο αυτό έχει ως στόχο να περιγράψει με τη φωνή των ίδιων των γυναικών τα βιώματά τους και τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την ηλικία τους. Στοχεύει να αφουγκραστούμε διαφορετικές μαρτυρίες που απεικονίζουν το πολυεπίπεδο πρόσωπο της σύγχρονης γυναίκας στην Ελλάδα, μέσα σε ένα συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Τα βιώματα δεν είναι κοινά, όμως στα λόγια κάθε γυναίκας καθρεφτίζονται και πτυχές της ζωής των υπόλοιπων γυναικών.

Όσο προχωράμε σε ηλικία ερχόμαστε αντιμέτωποι με νέους φόβους και κινδύνους. «Ο φόβος της αρρώστιας και της μοναξιάς στη Μέση Ηλικία αρχίζει να μας χτυπάει την πόρτα».

«Φοβάμαι μη τυχόν πάψω να είμαι επιθυμητή σαν γυναίκα. Μην αρρωστήσω και χάσω την αυτονομία μου.

Μήπως γεράσω μόνη και μιζερέψω.

Φοβάμαι μήπως συμβιβαστώ με κάτι που δεν θέλω. Όπως το να παντρευτώ κάποιον για να μην είμαι μόνη. Να περιορίσω αυτά που θέλω να κάνω λόγω ηλικίας.

Ο κυριότερος φόβος μου είναι να μην μπορώ να κάνω πράγματα που θα με κρατούν ενεργή.

Δε μ’ αρέσει η σωματική αδυναμία. Έχασε η ζωή μου τη γρηγοράδα της, την ενέργειά της. Το ίδιο ισχύει και για το μυαλό μου: μπορεί να έχει γίνει σοφότερο, αλλά έχει βαρύνει. Αυτό με φοβίζει πως θα συνεχίζει στο μέλλον, κι είναι κάτι που δεν ταιριάζει καθόλου στον ψυχισμό μου» (σελ. 33-34).

«Πόσο όμως καταφέρνουμε στο διάστημα της νεότητάς μας να πραγματοποιήσουμε όλα ή τα περισσότερα από όσα σχεδιάζουμε και ονειρευόμαστε;

Όχι δεν έκανα όσα είχα στο νου μου. Ήθελα οικογένεια, παιδιά, καριέρα, να είμαι κοινωνικό άτομο. Δεν έκανα παιδιά… αυτό δεν έγινε. Θα ήθελα να είχα τολμήσει περισσότερα πράγματα.

Μόνο τώρα αισθάνομαι ότι ορίζω τη ζωή μου. Αυτά που σχεδίασα ήταν σημαντικά, αλλά κυριάρχησε το τι ήθελαν οι άλλοι. Για το παρελθόν νιώθω πίκρα, θυμό, οργή. Σαν να χάρισα τη ζωή μου.

Περίμενα ότι θα ‘χω κάνει παιδιά. Δεν έκανα. Περίμενα ότι θα είχα καταφέρει να κάνω μια ουσιαστικότερη δουλειά, κι αυτό δεν το έκανα. Σε επίπεδο αρχών και φιλοσοφίας εκείνα που ήθελα τα πέτυχα. Έζησα έντονα και έντιμα. Αγάπησα και αγαπήθηκα. Μίσησα και μισήθηκα. Έκανα πράξη αυτά που πίστευα» (σελ. 34-35).

 

Πηγή: …και μετά τα πενήντα τι; Μαρτυρίες γυναικών για τη μέση ηλικία. (2011). Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Ένα ερωτηματολόγιο για τον ναρκισσιστή σύντροφό σας

Είναι ο σύντροφός σας νάρκισσος; 


Απαντήστε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο:

1. Όταν κάτι πάει στραβά, ο σύντροφός σας κατηγορεί οποιονδήποτε άλλον, εκτός από τον εαυτό του;

2. Αρνείται να αναλάβει την ευθύνη για την κακή του συμπεριφορά; (Για παράδειγμα, «εσύ με θύμωσες τόσο που δεν μπορούσα παρά να…»)

3. Πιστεύει πως έχει πάντα δίκιο;

4. Είναι ανίκανος να συντονιστεί με τα συναισθήματά σας ή τα συναισθήματα των παιδιών σας;

5. Δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς η συμπεριφορά σας, ή η συμπεριφορά των παιδιών σας, αντανακλά πάνω του/της, από το να κατανοεί και να αποδέχεται ποιοι είστε ως άνθρωποι, εσείς και τα παιδιά;

6. Μοιάζει σαν να μην έχει επαφή με τα συναισθήματά του, ή δείχνει σαν να τα αρνείται;

7. Κρατάει κακία σε εσάς ή σε άλλους;

8. Περιστρέφονται όλα γύρω από εκείνον, τα χρήματά του, τον χρόνο που περνά με την ανατροφή των παιδιών, την περιουσία και τις απαιτήσεις του;

9. Δείχνει απρόθυμος να ακούσει εσάς και τις αγωνίες σας;

10. Σας υποδεικνύει διαρκώς τι να κάνετε;

11. Σας κάνει να αισθάνεστε πως δεν είστε «επαρκής»;  Μήπως η διαρκής υποτίμηση εκ μέρους του σας έχει κάνει να εσωτερικεύσετε αυτό το μήνυμα;

12. Μήπως δεν σας ρωτάει ποτέ για σας, την ημέρα σας, τα συναισθήματά σας, ούτε καν στα πεταχτά;

13. Μήπως έχει την ανάγκη να περιαυτολογεί διαρκώς, λέγοντας πόσο σπουδαίος/α είναι, και πόσο αξιοθρήνητος/η είστε εσείς;

14. Λέει ψέματα;

15. Έχει χειριστική συμπεριφορά;

16. Παρουσιάζει διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ιστορίας σε διαφορετικούς ανθρώπους, έτσι ώστε εκείνος να φαίνεται κάτω από ένα ευνοϊκό φως;

17. Όταν μιλά για τα παιδιά του, μιλά περισσότερο για το τι τα παιδιά κάνουν παρά για το τι είναι;

18. Μήπως τα παιδιά νιώθουν άβολα μαζί του, τον/την αγαπούν, μα την ίδια στιγμή διστάζουν να περάσουν χρόνο μαζί του/της;

19. Μήπως έχετε αντιληφθεί πως τα παιδιά αυτοπροστατεύονται, μη μοιραζόμενα τα συναισθήματά τους με τον/την σύντροφό σας;

20. Μήπως δυσπιστεί απέναντι στους πάντες;

21. Τα παιδιά πασχίζουν διαρκώς να κερδίσουν την αγάπη και την αποδοχή του;

22. Μήπως ο χρόνος που περνά με τα παιδιά είναι ελάχιστος;

23. Μήπως συνηθίζει να απουσιάζει από γεγονότα σημαντικά για τα παιδιά, εάν η συγκεκριμένη δραστηριότητά τους δεν τον/την ενδιαφέρει ή δεν την θεωρεί άξια λόγου;

24. Μήπως πιέζει τα παιδιά να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που αρέσουν σε εκείνον ή που εκείνος θεωρεί αξιόλογες, ενώ τα αποθαρρύνει ή τους απαγορεύει τη συμμετοχή σε δραστηριότητες που δεν εκτιμά;

25. Μήπως άλλα πρόσωπα στη ζωή σας έχουν επισημάνει κάτι διαφορετικό ή παράξενο σχετικά με τον/τη σύντροφο σας;

26. Εκμεταλλεύεται τους άλλους;

27. Το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι η δύναμη και ο έλεγχος, και κυνηγά τη δύναμη με κάθε κόστος;

28. Ασχολείται πολύ με την εικόνα του και το πώς τα πράγματα φαίνονται στα μάτια των άλλων;

29. Δείχνει να μην έχει ένα σύστημα αξιών ή κάποια σταθερή ιδέα για το καλό και το κακό στη συμπεριφορά του;

30. Μετά το διαζύγιο συνεχίζει να προσπαθεί να σας εκμεταλλευτεί; Μήπως δεν ησύχασε ποτέ;

31. Όταν προσπαθείτε να συζητήσετε για θέματα που αφορούν τη ζωή σας, εκείνος αλλάζει τη συζήτηση, έτσι ώστε να καταλήγετε να συζητάτε για τα δικά του θέματα;

32. Όταν περιγράφετε πώς νιώθετε, μήπως προσπαθεί να υπερκεράσει τα συναισθήματά σας με τις ιστορίες του;

33. Ας ζηλεύει;

34. Στερείται ενσυναίσθησης;

35. Μήπως υποστηρίζει μόνο τα πράγματα που βελτιώνουν τη δική του εικόνα;

36. Μήπως πάντα νιώθατε μια έλλειψη συναισθηματικής εγγύτητας με τον/τη σύντροφό σας;

37. Μήπως αναρωτιέστε μονίμως αν ο/η σύντροφός σας, σας αγαπά;

38. Μήπως κάνει κάτι ευγενικό για σας μόνο όταν είναι παρόντες και άλλοι, ώστε να δουν την καλή του συμπεριφορά;

39. Όταν στη ζωή σας συμβαίνει κάτι δύσκολο, (για παράδειγμα, κάποιο ατύχημα, αρρώστια, ένα διαζύγιο στην οικογένεια ή στον κύκλο των φίλων σας), μήπως αντιδρά με κύρια έγνοια το πώς θα επηρεαστεί εκείνος, αντί να νοιαστεί για σας;

40. Μήπως ασχολείται υπερβολικά με το τι σκέπτονται οι άλλοι;

41. Αισθάνεστε χρησιμοποιημένος/η από τον/τη σύντροφό σας;

42. Νιώθετε σαν να ευθύνεστε εσείς για τις ασθένειες και τα παθήματα του/της συντρόφου σας;

43. Νιώθετε πως ο/η σύντροφός σας δεν σας αποδέχεται;

44. Είναι κριτικός και επικριτικός απέναντι σε εσάς και άλλους;

45. Αισθάνεστε σαν να μην γνωρίζει και να μην εκτιμά τον πραγματικό σας εαυτό, και σαν να μην ενδιαφέρεται να γνωρίσει τον αληθινό σας εαυτό;

46. Συμπεριφέρεται σαν ο κόσμος να όφειλε να περιστρέφεται γύρω του/της;

47. Μήπως σας μοιάζει ψεύτικος/η;

48. Μήπως ταλαντεύεται ανάμεσα στην επιδειξιομανία και την κατάθλιψη;

49. Είναι ανταγωνιστικός/ή απέναντί σας;

50. Πρέπει πάντα να περνάει το δικό του/της;

 

Ο παραπάνω κατάλογος με τις ερωτήσεις ενδέχεται να σας σοκάρει, καθώς βαθμιαία θα καταλαβαίνετε πως σας έχει εξαπατήσει, χειριστεί, εκμεταλλευτεί ένας νάρκισσος. Ίσως έχετε διαβάσει κάποιο κατάλογο των ναρκισσιστικών χαρακτηριστικών, νιώθοντας έναν κόμπο.

Αυτοί οι κατάλογοι κάνουν τα χαρακτηριστικά ενός νάρκισσου να δείχνουν ξαφνικά τόσο προφανή, που εύκολα μπορεί να αναστατωθείτε και να πιστέψετε πως εσείς το προκαλέσατε όλο αυτό, πως έπρεπε να ξέρατε καλύτερα.

Ίσως εξαγριωθείτε, καθώς θα θυμάστε τα προειδοποιητικά σημάδια που επιλέξατε να αγνοήσετε.

Φανείτε επιεικής με τον εαυτό σας. Αυτό που συνέβη, είναι πως σας εξαπάτησε κάποιος προπονημένος στο να εξαπατά. Σας αξίζει κάτι καλύτερο, και θα νιώσετε καλύτερα συν τω χρόνω.

Εάν ο σύντροφός σας είναι νάρκισσος, ίσως νιώθετε πως η ζωή σας αυτήν την στιγμή είναι σκέτη καταστροφή. Μπορείτε όμως να ξεπεράσετε αυτό το στάδιο της ζωής σας. Έχετε την ικανότητα να βγείτε πιο δυνατοί. Πρώτα όμως χρειάζεται να παραμείνουμε στο δύσκολο αυτό μέρος για λίγο ακόμη, έτσι ώστε να κατανοήσετε πώς φτάσατε ως εδώ. Γιατί ο Νάρκισσος έβαλε εσάς στο στόχαστρο; Γιατί εξαπατηθήκατε;

 

 

Πηγή:

Karyl McBride, PhD, χωρίς εσένα, σπάζοντας τους τοξικούς δεσμούς ή η διαχείριση ενός αποχωρισμού, Πορφύρα, Αθήνα, 2019.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.


Σάββατο 5 Αυγούστου 2023

Διαβάζοντας το βιβλίο… «Το νόημα της ζωής»

 Του Άλφρεντ Άντλερ

 

«Για μένα δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο καθένας συμπεριφέρεται στη ζωή σαν να είχε για τη δύναμη και τις ικανότητές του μια εντελώς ορισμένη γνώμη ή σαν να γνώριζε πολύ καλά τη δυσκολία ή την ευκολία μιας ενέργειας ήδη από την αρχή, με λίγα λόγια, ότι η συμπεριφορά του πηγάζει από τη γνώμη του. Αυτό δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει, αφού δεν είμαστε σε θέση να συλλαμβάνουμε με τις αισθήσεις μας γεγονότα, παρά μόνο μια υποκειμενική εικόνα, μια ανταύγεια του εξωτερικού κόσμου. ‘‘Όλα εξαρτώνται από τη γνώμη’’. Αυτή η φράση του Σενέκα δε θα έπρεπε να ξεχνιέται σε ψυχολογικές έρευνες. Η γνώμη μας για τα μεγάλα και σημαντικά γεγονότα της ζωής εξαρτάται από τον τρόπο της ζωής μας. Μόνο εκεί που προσκρούομε άμεσα σε γεγονότα, που μας προδίδουν μια αντίφαση προς τη γνώμη που έχουμε για αυτά, είμαστε πρόθυμοι να διορθώσουμε μερικώς την άποψή μας και να αφήσουμε να επιδράσει πάνω μας ο νόμος της αιτιότητας χωρίς να αλλάξουμε τη γνώμη μας για τη ζωή. Στην πραγματικότητα έχει την ίδια επίδραση αν ένα δηλητηριώδες φίδι πλησιάζει το πόδι μου ή αν νομίζω πως αυτό είναι δηλητηριώδες φίδι. Το χαϊδεμένο παιδί συμπεριφέρεται κατά τον ίδιο τρόπο όταν φοβάται, είτε φοβάται τους διαρρήκτες μόλις λείψει η μάνα του από το σπίτι, είτε αν βρίσκονται πράγματι διαρρήκτες στο σπίτι. Και στις δύο περιπτώσεις διατηρεί τη γνώμη του ότι δεν μπορεί να κάνει χωρίς τη μάνα του, ακόμη κι όταν τα γεγονότα αντιφάσκουν σ’ αυτή τη γνώμη του. Ο άνθρωπος που πάσχει από αγοραφοβία και αποφεύγει τον δρόμο, γιατί έχει το αίσθημα και τη γνώμη ότι κλυδωνίζεται το έδαφος κάτω από τα πόδια του, δε θα μπορούσε και στις καλές μέρες του να συμπεριφερθεί διαφορετικά, αν πράγματι κλυδωνιζόταν το έδαφος κάτω από τα πόδια. Ο διαρρήκτης, που αποφεύγει την τίμια εργασία, γιατί απροετοίμαστος για συνεργασία, βρίσκει, εσφαλμένα, τη διάρρηξη ευκολότερη, θα αισθανόταν απέναντι στην εργασία την ίδια αποστροφή αν πράγματι ήταν δυσκολότερη κι από το έγκλημα. Ο αυτόχειρας πιστεύει πως ο θάνατος είναι καλύτερος από την, κατά τη γνώμη του, μάταιη ζωή. Θα ενεργούσε κατά τον ίδιο τρόπο αν η ζωή ήταν πράγματι μάταιη» (σελ. 10-12).

«Ο καθένας έχει μια γνώμη για τον εαυτό του και τα προβλήματα της ζωής, μια γραμμή στη ζωή και ένα νόμο κίνησης που τον οδηγεί χωρίς ο ίδιος να το καταλαβαίνει. Αυτός ο νόμος κίνησης πηγάζει από τη στενή σφαίρα της παιδικής ηλικίας και εξελίσσεται ελεύθερα με μη μαθηματικά οριζόμενη ενέργεια που αποσκοπεί στην εκμετάλλευση έμφυτων δυνάμεων και εντυπώσεων από τον εξωτερικό κόσμο» (σελ. 15).

Ο Άντλερ μέσα από την ανάπτυξη της ατομικής ψυχολογίας μελετάει το άτομο και τα προβλήματα της ζωής που έχει (προβλήματα της κοινωνικής ζωής, της εργασίας και της αγάπης), τα οποία θεωρεί ότι είναι διαρκώς μπροστά του, επιτακτικά και απαιτητικά χωρίς να επιτρέπουν καμία απόδραση. Ο άνθρωπος μπορεί να αναπτυχθεί και να διατηρηθεί μόνο σε σύνδεση με την κοινωνία, με σωματική και ψυχική φροντίδα για αυτή, με καταμερισμό της εργασίας, με φιλοπονία και με επαρκή αναπαραγωγή. Η εξέλιξη δε σταματά ποτέ και βασικός στόχος του ανθρώπου είναι η τελειότητα. Το άτομο για να επιλύσει τα προβλήματα που εμφανίζονται χρειάζεται αρκετό αίσθημα κοινωνικότητας.

 


Πηγή:

Άντλερ, Α. (1974. Το νόημα της ζωής. Επίκουρος.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

 

Παρασκευή 4 Αυγούστου 2023

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Η ψυχολογία της γυναίκας»

 Της Κάρεν Χόρνεϋ

 

Ένα βιβλίο της ψυχαναλύτριας Κάρεν Χόρνεϋ, που μελετά την ψυχολογία της γυναίκας, εστιάζοντας στη γυναικεία φύση σε μια εποχή που κυριαρχούσε η ψυχανάλυση του Φρόυντ. Μια κλασική μελέτη που παραμέρισε τις ανδροκρατούμενες αντιλήψεις για τη γυναίκα και άνοιξε τον δρόμο της αναγνώρισής της. Όπως σχολιάζει ο Φρόμ στο εξώφυλλο του βιβλίου: «Ένα από τα φωτεινότερα πνεύματα της εποχής μας, η Χόρνεϋ μετέτρεψε την ψυχολογία και την ψυχανάλυση σε μια αισιόδοξη φιλοσοφία καθημερινής ολοκλήρωσης του ανθρώπου».

Το συγκεκριμένο βιβλίο παρουσιάζει τις ιδέες και απόψεις της Κάρεν Χόρνεϋ γύρω από τη γυναικεία ψυχολογία και τις διαφορές της με τον Φρόυντ. Η Χόρνεϋ αμφισβήτησε ορισμένες διαπιστώσεις του Φρόυντ και μέσα από τις δικές της κλινικές παρατηρήσεις προσέγγισε διαφορετικά τη γυναικεία συμπεριφορά. Η Χόρνεϋ μελετά και παρουσιάζει θέματα που συνδέονται με τη γυναικεία ψυχολογία, όπως την ψυχρότητα, το μονογαμικό ιδανικό, τις μητρικές συγκρούσεις, τη δυσπιστία ανάμεσα στα φύλα και άλλα.

Η Χόρνεϋ σπούδασε ιατρική και ψυχιατρική και δίδαξε στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο του Βερολίνου. Το 1932 μετανάστευσε στην Αμερική και δίδαξε σε ψυχαναλυτικά ινστιτούτα στο Σικάγο και στη Νέα Υόρκη. Η ίδια αναζήτησε άμεσους και προσιτούς τρόπους να βοηθήσει τον άνθρωπο να ξεπεράσει το πλέγμα των εχθρικών και αρνητικών αισθημάτων και να φτάσει ως την αληθινή ευτυχία μέσα από την ολοκλήρωση του εαυτού του. Η Χόρνεϋ απέδωσε τις ψυχικές διαταραχές σε πολιτιστικές αιτίες και εφάρμοσε την κοινωνική ερμηνεία όσον αφορά στις νευρώσεις και διακήρυξε ότι κάθε άτομο έχει μια βασική υποχρέωση: τον αδιάκοπο προσωπικό αγώνα για την ολοκλήρωσή του.

Η Χόρνεϋ μελέτησε τον άνθρωπο μέσα από την επιτακτική ανάγκη για αγάπη και αποδοχή, μιλώντας για τη νευρωτική ανάγκη για την αγάπη. Η ίδια θεωρούσε ότι τα νευρωτικά φαινόμενα είναι αποτέλεσμα μιας ανεπάρκειας στη φυσιολογική λειτουργία ελέγχου του εγώ, που οδηγεί σε σχηματισμό συμπτώματος ή σε μεταβολές ως προς τον χαρακτήρα. Οι περισσότερες νευρωτικές συγκρούσεις συμβαίνουν στα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας, ενώ τελικός σκοπός της ψυχανάλυσης είναι να δείξει ότι η παιδική νεύρωση αποτελεί τον πυρήνα της νεύρωσης του ενήλικα και να εξαλείψει τις νευρωτικές συγκρούσεις. Η Χόρνεϋ έδωσε έμφαση στην ανάπτυξη του φθόνου των ανδρών για τη μήτρα, σε αντίθεση με τον φθόνο του πέους που ανέφερε ο Φρόυντ. Η ίδια ως γυναίκα επικεντρώθηκε στον σημαντικό ρόλο που παίζει η μητρότητα, μια περίοδος γεμάτη ευτυχία καθώς η γυναίκα συνειδητοποιεί ότι φέρνει μέσα της μια νέα ζωή και ανυπομονεί να συναντηθεί με το νέο πλάσμα.

Επίσης, η Χόρνεϋ στο βιβλίο της διαπραγματεύεται την ανεσταλμένη θηλυκότητα και περιγράφει την ψυχρότητα σαν ασθένεια και όχι σαν μια φυσιολογική σεξουαλική στάση της πολιτισμένης γυναίκας. Η ίδια αναφέρεται στη δυσπιστία που κυριαρχεί ανάμεσα στα δύο φύλα και κάνει μια διάκριση ανάμεσα στις διάφορες προελεύσεις του ανδρικού φόβου για τη γυναίκα σε αντίθεση με τη δυσπιστία και τη μνησικακία. Μέσα στον γάμο, η γυναίκα φέρει την ψυχρότητά της, την απόρριψη του αρσενικού, το άγχος γύρω από την υπόσταση της γυναίκας, συζύγου και μητέρας, καθώς και τη φυγή της σε ένα επιθυμητό ή φανταστικό ανδρικό ρόλο.

 

Πηγή:

Κάρεν Χόρνεϋ. (1978). Η ψυχολογία της γυναίκας. Αθήνα: Γλάρος.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

Διαβάζοντας το βιβλίο: Χωρίς εσένα…

 Σπάζοντας τους τοξικούς δεσμούς ή η διαχείριση ενός αποχωρισμού

 

Το βιβλίο της McBride, που εργάζεται ως θεραπεύτρια γάμου και οικογένειας, διαπραγματεύεται τις ανθρώπινες σχέσεις και κυρίως τις πιο στενές διαπροσωπικές σχέσεις, εστιάζοντας στα χαρακτηριστικά σχέσεων όπου το ένα μέλος έχει ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά.

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου γράφει ότι η McBride «για άλλη μια φορά μας παίρνει από το χέρι και μας φέρνει σε επαφή με τα σφάλματά μας». Προσεγγίζοντας το θέμα από την πλευρά του θύτη ή του θύματος, στόχος είναι η καταγραφή της δυσφορίας που μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε ένα ζευγάρι.

«Το βιβλίο αναδεικνύει τα επάλληλα στρώματα του ναρκισσευόμενου ανθρώπινου ψυχισμού με εξαιρετική καθαρότητα και ειλικρίνεια. Όπως και στο ‘Υπάρχει χώρος για μένα;’, Εκδόσεις Πορφύρα 2018, η Karyl Mc Bride  μας δείχνει πως κινείται σαν στο σπίτι της! Το επίμονο και ευαίσθητο άγγιγμά της σε αντίστοιχες υποδομές σχέσεων, προδίδει, εκτός από τη βαθιά επιστημονική της γνώση και τη βιωματική της ενσυναίσθηση» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Πιο συγκεκριμένα, το βιβλίο ασχολείται με το ερώτημα: «Πώς καταλαβαίνω αν σχετίζομαι με έναν νάρκισσο;» και περιγράφει τις αλλαγές που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια του γάμου, όπου το ένα μέλος ή το κάθε μέλος συνειδητοποιεί ότι «αυτός δεν είναι ο άνθρωπος που παντρεύτηκα». Σε περίπτωση που το άτομο καταλήξει ότι βρίσκεται σε μια τέτοιου είδους σχέση το ερώτημα είναι αν θα επιλέξει την απελευθέρωση ή όχι, όπου η συγγραφέας- θεραπεύτρια με αρκετά αναλυτικό τρόπο μας περιγράφει τα βήματα που μπορούμε να ακολουθήσουμε ώστε να απαλλαγούμε από αυτή τη σχέση.

Ο άνθρωπος που επιλέγουμε παίζει σημαντικό ρόλο και αποτελεί τον θεραπευτή της ζωής μας, μέσα από τον οποίο προσδοκούμε ότι θα λύσει τον γόρδιο δεσμό των απωθημένων μας. Όταν βλέπουμε ότι ο σύντροφός μας δεν μπορεί να καλύψει τις δικές μας ανάγκες, καθώς είναι απασχολημένος και προσανατολισμένος στις δικές του ανάγκες, καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορεί να γίνει ο θεραπευτής μας και απογοητευόμαστε. Η ναρκισσιστική ματαίωση ενισχύει στο ζευγάρι τον πόνο και κύριο χαρακτηριστικό αποτελούν οι συγκρούσεις και διενέξεις μεταξύ τους.

Η συγγραφέας αναφέρεται στην ελπίδα που είχε ότι θα μπορούσε να βοηθήσει ανθρώπους να βγάλουν νόημα από τις πολλές περιπλοκές που προκάλεσαν στη ζωή τους οι δυσλειτουργικές τους οικογένειες και να τους οδηγήσει να γιατρευτούν από την κληρονομιά μιας διαστρεβλωμένης αντίληψης για το τι είναι αγάπη, κάτι που αποτελεί συνέπεια του τρόπου που μεγάλωσαν. Η ίδια αναφέρει ότι διαπίστωσε ότι ο ναρκισσισμός πέρα από τα όρια του απλού εγωισμού και της ματαιοδοξίας, ως διαταραχή προσωπικότητας, αποτελεί κυρίαρχη αιτία για πολλά οικογενειακά προβλήματα. Μια στενή σχέση με έναν νάρκισσο μπορεί να είναι συναρπαστική και να απορροφά ολοκληρωτικά το άτομο, συχνά όμως καταλήγει σε ένα εσωτερικό άδειασμα. Το άτομο νιώθει ότι έχει καταναλώσει τον εαυτό του, τις ελπίδες του, τα όνειρά του, την πνευματική του ηρεμία…

 

Πηγή:

McBride, K. (2019). Χωρίς εσένα. Σπάζοντας τους τοξικούς δεσμούς ή η διαχείριση ενός αποχωρισμού. Αθήνα: Πορφύρα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.