Είμαστε φιλάνθρωποι;

Είμαστε φιλάνθρωποι, γινόμαστε συνειδητά και υπεύθυνα εθελοντές; Χρησιμοποιούμε ανιδιοτελή κίνητρα και επιλέγουμε τον εθελοντισμό χωρίς να υπάρχουν προσωπικά συμφέροντα;

Πάντα έχουμε οφέλη από τον εθελοντισμό, ωστόσο, τα κίνητρα που μας ωθούν στον εθελοντισμό θα πρέπει να είναι αγνά και η απόφασή μας να είναι συνειδητή και υπεύθυνη.

Μέσα από τον εθελοντισμό μαθαίνουμε πράγματα για εμάς τους ίδιους, έχουμε την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουμε με άλλους ανθρώπους, να κάνουμε παρέες, να έχουμε λόγους να βγούμε από το σπίτι και να περάσουμε όμορφα. Ο εθελοντισμός είναι μια πράξη αγάπης, που ξεκινάει από την ανάγκη μας να προσφέρουμε, να δώσουμε, να μοιραστούμε και να μάθουμε… 

Ο εθελοντισμός είναι μια ανθρωπιστική δράση: ξεκινά από τους ανθρώπους και απευθύνεται στους ανθρώπους. Μέσα από τον εθελοντισμό βοηθάμε τον εαυτό μας να εξελιχθεί, να βελτιωθεί και να αντλήσει ικανοποίηση. Ο εθελοντισμός ξεκινά από εμάς και καταλήγει σ’ εμάς, για αυτό το πρώτο βήμα είναι να απαλλαγούμε από προκαταλήψεις, ρατσιστικές αντιλήψεις και στερεότυπα, να μάθουμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους, να μπορούμε να καταλάβουμε και να σταθούμε δίπλα στους άλλους, να τους γνωρίσουμε και να τους προσεγγίσουμε κατανοώντας περισσότερα για τον άνθρωπο: αυτό το πολύπλευρο και πολυδιάστατο ον.

Ο εθελοντισμός και η φιλανθρωπία στηρίζονται στη θέληση και τη διάθεσή μας, στην αγάπη και το ενδιαφέρον μας για το συνάνθρωπο, στην αλληλεγγύη και τον αλτρουισμό.

Ωστόσο, δεν αρκεί η αγάπη και η καλή μας διάθεση, το ενδιαφέρον και η προθυμία μας για βοήθεια. Στην κάθε περίπτωση θα πρέπει να αναζητούμε τον πιο κατάλληλο τρόπο προσέγγισης, να αφουγκραζόμαστε τις πραγματικές ανάγκες του άλλου και να βρίσκουμε πώς θα προσφέρουμε τη βοήθειά μας. Σε κάποιες περιπτώσεις, η βασική ανάγκη του ατόμου είναι να μπορέσει να αντιληφθεί το πραγματικό του πρόβλημα. Το άτομο που έχει την ανάγκη μας μπορεί να νιώθει ότι βρίσκεται σε μειονεκτική ή πιο αδύναμη θέση. Για αυτό είναι σημαντικό για εμάς να μην κάνουμε τον άλλο να νιώθει υποδεέστερος. Η λύπηση και ο οίκτος δεν βοηθάνε. Το πρόβλημα του άλλου μπορεί να μας προκαλεί συγκίνηση, πόνο και πολλά ακόμη συναισθήματα, όμως, για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε θα πρέπει να μην επηρεαζόμαστε πολύ από τον ανθρώπινο πόνο, συμπάσχουμε, αλλά δεν ταυτιζόμαστε με τον άλλο. 

Η τάση για εθελοντισμό και φιλανθρωπία είναι μια κίνηση που στηρίζεται στα συναισθήματά μας, είναι μια επιλογή της καρδιάς μας. Είναι αυθόρμητη και χωρίς σκέψη τάση, με ισχυρά κίνητρα… θέλουμε να προσφέρουμε, χωρίς ιδιοτέλεια και χωρίς να πιέζουμε τους άλλους. Κανέναν δεν μπορούμε να τον βοηθήσουμε με το ζόρι. Μπορούμε όμως με διακριτικό τρόπο να κάνουμε το άτομο να δει και να αποδεχθεί το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. 

Ο εθελοντισμός δεν διδάσκεται μέσα από τα λόγια και τα γραπτά, είναι μια αξία και μια στάση ζωής, που στηρίζεται στα συναισθήματα που νιώθουμε, ενώ παράλληλα δημιουργεί ακόμη περισσότερα θετικά συναισθήματα.

Παπαδοπούλου Ελένη- Ψυχολόγος- Κοινωνιολόγος, MSc.

 

Στη ζωή μας πολλές φορές χρειάζεται να κάνουμε νέα άλματα και αναζητήσεις που ξεκινάνε πάντα με το πρώτο μικρό βήμα. Συνήθως αμφιβάλλουμε, φοβόμαστε το άγνωστο, το τί θα συναντήσουμε, πως θα αντεπεξέλθουμε στις νέες συνθήκες και στο νέο περιβάλλον. Δηλαδή φοβόμαστε το ρίσκο και την αποτυχία. Η αλήθεια είναι όμως, πως πρέπει να επιλέξουμε, και αν θέλετε: να “παίζουμε” αυτό το παιχνίδι. Μπορεί να χάσουμε, μπορεί να κερδίσουμε, αλλά το μόνο σίγουρο είναι πως θα μάθουμε, θα αναζητήσουμε, θα ψάξουμε και το μόνο σίγουρο είναι πως θα αποκομίσουμε την εμπειρία ότι προσπαθήσαμε, και δεν μείναμε μόνο στις σκέψεις του νου. Πρέπει να επιλέξουμε, αν θα αναλωνόμαστε στα ίδια και στα ίδια ή εάν θα ξανά ανοιχτούμε σε νέα ταξίδια. Η επιλογή είναι δική μας, όπως άλλωστε η απόφαση και το ταξίδι. Τα φτερά μας λοιπόν, είναι για να πετάμε και όχι για να φαντάζουν όμορφα πάνω μας … ας τα ξεδιπλώσουμε και ας επιχειρήσουμε το ταξίδι….
-Χορχε Μπουκαι-

Διαδικτυακός εκφοβισμός (cyber-bullying)

Το διαδίκτυο

·         αποτελεί ένα φυσικό περιβάλλον για τα παιδιά και τους εφήβους (μεγάλη εξοικείωση)

·         συμβάλλει στην απόκτηση εμπειριών

·         ικανοποιεί τις κοινωνικές ανάγκες

·         ψυχαγωγεί και είναι μέσο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης

Διαδικτυακός εκφοβισμός: τι είναι;

·         Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο 

·         Σκόπιμες, αρνητικές δραστηριότητες ενός ή περισσότερων μαθητών για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο, που περιλαμβάνει:

·         Επαναλαμβανόμενες, άμεσες επιθέσεις προς μαθητή ή μαθητές που δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, όπως του διαδικτύου, του κινητού τηλεφώνου

·         Βία που εκδηλώνεται από θύτη ή θύτες (δράστες) προς το θύμα ή τα θύματα, ενώ σχεδόν πάντα υπάρχουν οι παρατηρητές (παρευρισκόμενοι)

·         Άμεσες επιθέσεις, μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (προσβλητικά, απειλητικά, χυδαία, έκφραση θυμού, αγένειας), ιστοσελίδες, blogs, παραβίαση κωδικών, hacking, διασυρμός με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης

·         Αποστολή ή δημοσίευση υλικού που περιέχει ευαίσθητες, ιδιωτικές ή ενοχλητικές πληροφορίες

·         Προσέγγιση μέσω σελίδων κοινωνικής δικτύωσης και chatrooms

Το διαδίκτυο και η απόσταση που υπάρχει:

·         μειώνει το αίσθημα ευθύνης

·         αυξάνει την από-εξατομίκευση

·         αυξάνει την απώλεια ελέγχου

·         μειώνει τα όρια και τους περιορισμούς της κοινωνικής συμπεριφοράς

Οι «παρευρισκόμενοι» στον κυβερνοχώρο:

·         μπορεί να παίξουν έναν ενεργητικό ρόλο στη θυματοποίηση του ατόμου

·         συνήθως εμπλέκονται στον εκφοβισμό

·         π.χ. όταν ανεβαίνει μια εικόνα στο Facebook εύκολα οι παρευρισκόμενοι θα σχολιάσουν καθώς δεν αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως θύτη

Αίτια διαδικτυακού εκφοβισμού

Ø  Θυμός

Ø  Απογοήτευση

Ø  Εκδίκηση

Ø  Ψυχαγωγία- διασκέδαση

Ø  Τρόπος πρόκλησης γέλιου

Ø  Αναζήτηση δύναμης/ αποδοχής/ εξουσίας

Ø  Απουσία ενσυναίσθησης: Τα παιδιά- θύτες και παρατηρητές δεν έχουν την ικανότητα να μπουν στη θέση του άλλου και να κατανοήσουν πώς νιώθει το θύμα εξαιτίας της συμπεριφοράς τους – δεν μπορούν να αναγνωρίσουν, να κατανοήσουν και να μοιραστούν συναισθήματα με τους άλλους.

Ø  Τα παιδιά- θύτες και παρατηρητές δεν έχουν μάθει να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και χρησιμοποιούν τη βία ως ένα τρόπο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης

Κύκλος του εκφοβισμού

Η εμπειρία της θυματοποίησης δημιουργεί έναν παράγοντα που διατηρεί και διευκολύνει τον εκφοβισμό

Η αίσθηση της απομόνωσης και της αβοηθησίας που βιώνει το θύμα του διαδικτυακού εκφοβισμού ενισχύει τη συμπεριφορά του θύτη

Οι θύτες του διαδικτυακού εκφοβισμού συχνά γίνονται θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού (Στη βία υπάρχει συχνή εναλλαγή ρόλων)

Επιπτώσεις του διαδικτυακού εκφοβισμού

·         Ψυχολογικές, σωματικές και γνωστικές

·         Άγχος, θυμός

·         Συμπτώματα κατάθλιψης

·         Φόβοι και φοβίες

·         Τάσεις αυτοκτονίας

·         Κοινωνική απόσυρση

·         Απομόνωση από φίλους και δραστηριότητες

·         Αλλαγές στη διάθεση, τη συμπεριφορά και την όρεξη

·         Διαταραχές στον ύπνο

·         Άρνηση για το σχολείο- σχολική αποτυχία

·         Συχνές απουσίες

·         Βία και επιθετικότητα στο σχολείο ή σε άλλα περιβάλλοντα

·         Συναισθηματικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια και μετά τη χρήση της τεχνολογίας

Πρόληψη

v  Μιλάμε με τα παιδιά για τον εκφοβισμό

v  Όταν έχουμε υποψίες μιλάμε ανοιχτά με το παιδί- ξεκινάμε από τη δική μας αγωνία

v  Ελέγχουμε το ιστορικό στον υπολογιστή του παιδιού

v  Έχουμε πρόσβαση στο λογαριασμό email του παιδιού και περιστασιακά το ελέγχουμε, αφού εξηγήσουμε στο παιδί το γιατί

v  Λέμε στα παιδιά πόσο σοβαρό είναι για το παιδί που βιώνει τον εκφοβισμό

v  Βελτιώνουμε την αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση του παιδιού

v  Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να μιλούν σε κάποιον που εμπιστεύονται για οτιδήποτε συμβεί

v  Καλή σχέση –επικοινωνία των παιδιών με γονείς- εκπαιδευτικούς: σχέση εμπιστοσύνης

v  Παροχή στήριξης στο παιδί- ακούμε φόβους, ανησυχίες, προβληματισμούς- Ενθάρρυνση να μην φοβούνται να πουν οτιδήποτε θέλουν

v  Στο πλαίσιο της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης μιλάμε στο παιδί για το σεξ, εξοικειώνουμε το παιδί με το σώμα του, το μαθαίνουμε να το σέβεται

v  Καθοδήγηση/ ενημέρωση/ ευαισθητοποίηση των μαθητών

v  Ενίσχυση της ομαδικότητας και της αλληλοϋποστήριξης των μαθητών της τάξης

v  Ενίσχυση του συλλογικού ενδιαφέροντος

v  Ενδυνάμωση της ενσυναίσθησης των παιδιών

v  Ενθάρρυνση να μιλούν για τα συναισθήματά τους

Στο σπίτι- Οι γονείς φροντίζουν:

ü  Ο υπολογιστής να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο, όπου θα υπάρχει ο έλεγχος

ü  Να χρησιμοποιούν λογισμικά ελέγχου/ blocking/ φίλτρα

ü  Να συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς του σχολείου, ώστε να συζητούν για τις επιδόσεις του παιδιού και τυχόν αλλαγές στη συμπεριφορά

ü  Να ενθαρρύνουν τη συζήτηση για το σχολείο και πώς περνάει το παιδί στο σχολείο

ü  Να αφιερώσουν χρόνο να χρησιμοποιήσουν μαζί το διαδίκτυο

Τι λέμε στο παιδί:

¨  Δεν απαντάς σε περίεργα μηνύματα- σε μηνύματα που δεν γνωρίζεις τον αποστολέα, σε απειλητικά ή εκφοβιστικά μηνύματα, καθώς αυτή η αντίδραση ενθαρρύνει το θύτη να συνεχίσει να απειλεί

¨  Μας δείχνεις το μήνυμα ή το υλικό που δέχθηκες

¨  Να σκεφτείς πολύ πριν στείλεις προσβλητικές εικόνες κάποιου συμμαθητή σου μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μηνύματος στο κινητό, διευρύνοντας τον κύκλο των υποστηρικτών του θύτη

¨  Όταν αντιληφθείς κάποια συμπεριφορά εκφοβισμού μέσω του διαδικτύου να το κοινοποιήσεις σε κάποιον ενήλικα (γονέα, δάσκαλο) που εμπιστεύεσαι

¨  Αν δεχτείς κάποιο αγενές μήνυμα ή εικόνα για κάποιον άλλο να μην την προωθήσεις, αλλά να γνωστοποιήσεις το συμβάν

¨  Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε απειλεί και να σε εκφοβίζει μέσω του διαδικτύου

¨  Θα πρέπει να φροντίζεις ώστε να μην γνωρίζει κανείς τον κωδικό σου και να μην επιτρέπεις σε άλλους να χρησιμοποιούν το δικό σου κινητό

¨  Να μην δίνεις προσωπικές πληροφορίες στο διαδίκτυο που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους άλλους, όπως πραγματικό όνομα, ηλικία, διεύθυνση ή αριθμό τηλεφώνου

¨  Να μην στέλνεις φωτογραφίες μέσω του διαδικτύου και να μην κανονίζεις να συναντιέσαι με κανέναν που γνωρίζεις στο διαδίκτυο

¨  Να αλλάζεις ψευδώνυμο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Τι κάνουμε αν υποπτευόμαστε περίπτωση κακοποίησης;

:  ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ!!! - Είναι σημαντικό να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας, ώστε να μην μεταδώσουμε την ένταση και τους φόβους στο παιδί

:  Μιλάμε με το παιδί

:  Δεν το πιέζουμε. Το κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς και χρειάζεται το δικό του χρόνο για να επεξεργαστεί όσα έχουν συμβεί

:  Ακούμε προσεκτικά χωρίς να μιλάμε

:  Δεν δείχνουμε θυμό ή στεναχώρια- μπορεί να αποθαρρύνουν το παιδί να μιλήσει περισσότερο ή να δημιουργήσουν ενοχές στο παιδί

:  Ζητάμε βοήθεια και καθοδήγηση: αστυνομία, Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής Βοήθειας, Χαμόγελο του Παιδιού, Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθηνών, Συνήγορος του Πολίτη, Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος

Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος- Κοινωνιολόγος, MSc.

Το γέλιο στην τρίτη ηλικία

Πόσο σημαντικό είναι να συνεχίσουμε να γελάμε και όσο μεγαλώνουμε;

Από τι εξαρτάται αν υπάρχει το γέλιο στη ζωή μας; Πόσο υπεύθυνοι είμαστε εμείς οι ίδιοι για το πόσο γελάμε;

Το γέλιο εξαρτάται από την αισιοδοξία με την οποία αντιμετωπίζουμε καταστάσεις, πρόσωπα και γεγονότα στη ζωή μας, από τον τρόπο που γενικότερα βλέπουμε τα πράγματα και από το πόσο έχουμε μάθει να γελάμε… αλλά και από τους ανθρώπους που επιλέγουμε να έχουμε στη ζωή μας.

Είτε έχουμε μάθει να γελάμε είτε όχι, φτάνοντας στην τρίτη ηλικία και επαναξιολογώντας κάποια πράγματα στη ζωή μας ίσως έχει φτάσει η στιγμή να βάλουμε περισσότερο γέλιο μέσα στην καθημερινότητά μας. Το γέλιο από μόνο του έχει πολύ σημαντικά οφέλη στο σώμα και την ψυχή μας. Μας βοηθάει να ηρεμούμε, να χαλαρώνουμε, να εκτονώνουμε τη συσσωρευμένη ενέργεια στο σώμα μας και τις αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα που μας προκαλούν. 

Το γέλιο μας βοηθάει να παραμένουμε ζωντανοί στην ψυχή και να παίρνουμε δύναμη για ζωή, γιατί το γέλιο είναι ζωή… το γέλιο είναι πηγή δύναμης και κουράγιου... που συμβάλλει στην προσωπική μας ανάπτυξη.

Το γέλιο εξαρτάται από την αισιόδοξη στάση μας απέναντι στη ζωή. Για να μπορέσουμε να αντιμετωπίζουμε πιο αισιόδοξα τα πράγματα στη ζωή μας θα πρέπει:

Να αξιολογούμε με ειλικρίνεια τις καταστάσεις που ζούμε και να βρίσκουμε τρόπους να αντιμετωπίζουμε τα εμπόδια και τους φόβους μας, χωρίς να ξεχνάμε να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας τα δυνατά μας σημεία.  

Να μαθαίνουμε να βλέπουμε τα θετικά που αποκομίζουμε μέσα από τις αποτυχίες μας, ως ευκαιρίες μάθησης.

Να δεχόμαστε βοήθεια και ενθάρρυνση από τους άλλους.

Να συμμετέχουμε σε προκλήσεις που συμβάλλουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στον εαυτό μας.

Να εκφράζουμε τα όνειρά μας και να τα κάνουμε πραγματικότητα.

Να χρησιμοποιούμε το χιούμορ.

Να επιλέγουμε τον τρόπο ζωής μας και τους ανθρώπους που θα βρίσκονται γύρω μας.

Να περνάμε όμορφα με τις παρέες και τους φίλους μας.

Να γελάμε… 

Το γέλιο είναι ένας τρόπος να ξεπεράσουμε δυσκολίες και να διατηρήσουμε το θάρρος και το κουράγιο μας για να ακολουθήσουμε τους στόχους μας, για να προχωρήσουμε στον άγνωστο προορισμό μας. 

Κι αν δεν το έχουμε καταφέρει μέχρι τώρα, ίσως, τώρα έχουμε τη δυνατότητα να χτίσουμε μια νέα, θετική ταυτότητα, που την έχουμε ανάγκη και θα μας δώσει πολύ πιο πλούσιες εμπειρίες. Σε όποια ηλικία κι αν βρισκόμαστε έχουμε ανάγκη για γέλιο και δεν χάνουμε την αίσθηση του χιούμορ που διαθέτουμε…

Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος- Κοινωνιολόγος, MSc.

Δεν σταματάς να γελάς επειδή γερνάς. Γερνάς επειδή σταματάς να γελάς. Michael Pritchard

Τίποτα δεν δείχνει καλύτερα τον χαρακτήρα των ανθρώπων, όσο τα πράγματα με τα οποία γελάνε…

Γιόχαν Β. Γκαίτε

Το γέλιο είναι η πιο κοντινή απόσταση μεταξύ δύο ανθρώπων

Βίκτορ Μποργκ