Μια μακροχρόνια έρευνα διάρκειας 40 ετών, που πραγματοποιήθηκε από τους Caspi και συνεργάτες (1987), διερεύνησε κατά πόσο τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των παιδιών επηρεάζουν την επαγγελματική και κοινωνική τους πορεία ως ενήλικες. Οι ερευνητές εντόπισαν μια ομάδα παιδιών με έντονες και ανεξέλεγκτες εκρήξεις θυμού, βασιζόμενοι στις αναφορές των μητέρων τους. Όταν τα παιδιά ήταν 8, 9 και 11 ετών, οι μητέρες αξιολόγησαν πόσο συχνά και πόσο έντονα εκδήλωναν ξεσπάσματα. Στις συμπεριφορές αυτές περιλαμβάνονταν δαγκώματα, κλωτσιές, χτυπήματα, πέταγμα αντικειμένων, φωνές και κραυγές. Από το σύνολο των παιδιών, το 38% των αγοριών και το 29% των κοριτσιών χαρακτηρίστηκαν ως ιδιαίτερα εκρηκτικά.
Η παρακολούθηση των συμμετεχόντων στην ενήλικη ζωή έδειξε ότι τα χαρακτηριστικά αυτά συνδέονταν με σημαντικές συνέπειες, ιδιαίτερα στους άνδρες. Όσοι είχαν εμφανίσει συχνά και έντονα ξεσπάσματα στην παιδική ηλικία ολοκλήρωναν συνήθως χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Επιπλέον, οι πρώτες τους επαγγελματικές θέσεις είχαν μικρότερο κύρος σε σύγκριση με εκείνες των πιο ήρεμων συνομηλίκων τους. Ακόμη, τα παιδιά που προέρχονταν από οικογένειες της μεσαίας τάξης παρουσίαζαν συχνά πτωτική κοινωνική και επαγγελματική πορεία. Στη μέση ηλικία, οι επαγγελματικές τους επιδόσεις δεν ξεπερνούσαν εκείνες των υπόλοιπων συμμετεχόντων. Παράλληλα, άλλαζαν συχνότερα εργασία, αντιμετώπιζαν μεγαλύτερη επαγγελματική αστάθεια, απουσίαζαν συχνότερα από την εργασία τους και περνούσαν περισσότερους μήνες άνεργοι.
Επειδή περίπου το 70% των ανδρών της έρευνας υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία, οι ερευνητές εξέτασαν και τα στρατιωτικά τους αρχεία. Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν εμφανίσει έντονες εκρήξεις θυμού ως παιδιά κατείχαν χαμηλότερους στρατιωτικούς βαθμούς σε σχέση με τους υπόλοιπους.
Παρόμοια εικόνα εμφανίστηκε και στις προσωπικές τους σχέσεις. Μέχρι την ηλικία των 40 ετών, το 46% των ανδρών με ιστορικό έντονων εκρήξεων θυμού είχε πάρει διαζύγιο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για όσους δεν παρουσίαζαν τέτοιες συμπεριφορές ήταν μόλις 22%.
Συνολικά, τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται η προσωπικότητα στην παιδική ηλικία συνδέεται με σημαντικές πτυχές της μετέπειτα ζωής, όπως η επαγγελματική επιτυχία, η σταθερότητα στην εργασία, η στρατιωτική εξέλιξη και η ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων. Η σχέση αυτή μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι τα άτομα με δυσκολίες στον έλεγχο του θυμού τείνουν να αντιδρούν πιο παρορμητικά στις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις της ζωής. Είναι πιθανότερο να συγκρουστούν με προϊσταμένους, να εγκαταλείψουν μια εργασία σε μια στιγμή έντασης ή να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις προσωπικές τους σχέσεις. Τέτοιες συμπεριφορές μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την επαγγελματική τους πορεία όσο και τη σταθερότητα των οικογενειακών και συζυγικών τους σχέσεων.
Πηγή:
R. Larsen & D. Buss, Ψυχολογία της Προσωπικότητας, Πεδία γνώσης σχετικά με την ανθρώπινη φύση, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 2020.
Νίκος Κουραβάνας - Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου