Λανθασμένες αντιλήψεις για τη σχιζοφρένεια

«Η σχιζοφρένεια είναι μια ψύχωση, είναι μια σοβαρή ψυχική διαταραχή στην οποία τα συναισθήματα, η σκέψη, η κρίση και η αντίληψη που έχει το άτομο για την πραγματικότητα είναι τόσο διαταραγμένα, ώστε η λειτουργικότητά του επηρεάζεται σοβαρά. 

Τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας συνήθως χωρίζονται σε θετικά και αρνητικά.

Θετικά συμπτώματα είναι μη φυσιολογικά βιώματα και αντιλήψεις, όπως παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, ασυνάρτητη και ανοργάνωτη σκέψη, παράδοξη και επιθετική συμπεριφορά.

Αρνητικά συμπτώματα είναι η απουσία σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφοράς που φυσιολογικά θα χαρακτήριζαν το άτομο, όπως π.χ. άμβλυνση συναισθημάτων, απώλεια κινήτρων, φτώχεια σκέψης, απουσία ενεργητικότητας, απάθεια και κοινωνική απόσυρση» (σελ. 25-26).

Το πρόβλημα με τη σχιζοφρένεια είναι να γίνει διάκριση ανάμεσα στη σχιζοφρένεια και τη διπολική διαταραχή. Επίσης, η πορεία της σχιζοφρένειας αν και έχει διακυμάνσεις τείνει να είναι συνεχής και η έκφραση των συναισθημάτων του ατόμου είναι πιο πιθανό να είναι απρόσφορη ή να υπολείπεται σε αυθορμητισμό. Ο ασθενής μπορεί να ακούει φωνές, που θα σχολιάζουν τις πράξεις του ή θα διαφωνούν μεταξύ τους.

«Το Πρόγραμμα της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας κατά του Στίγματος και των Διακρίσεων Εξαιτίας της Σχιζοφρένειας παραθέτει έναν κατάλογο από ευρέως διαδεδομένες λανθασμένες αντιλήψεις για τη σχιζοφρένεια, μεταξύ των οποίων είναι οι εξής:

Κανένας δε γιατρεύεται από τη σχιζοφρένεια.

Η σχιζοφρένεια δεν έχει θεραπεία.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι συνήθως βίαιοι ή επικίνδυνοι.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι πιθανό να μεταδώσουν σε άλλους την τρέλα τους.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι τεμπέληδες και αναξιόπιστοι.

Η σχιζοφρένεια είναι αποτέλεσμα εσκεμμένης αδυναμίας της βούλησης.

Οτιδήποτε λένε οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι ανοησίες.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι παντελώς ανίκανοι να πάρουν λογικές αποφάσεις για την ίδια τους τη ζωή.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια είναι απρόβλεπτοι.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια δεν μπορούν να εργαστούν.

Για τη σχιζοφρένεια υπεύθυνοι είναι οι γονείς» (σελ. 168-169).

Η ταινία «Ο Σολίστας» αποτελεί παράδειγμα επιτυχημένης χρήσης ενός κυρίαρχου μέσου ψυχαγωγίας με στόχο την αύξηση της επίγνωσης και πρόσφερε πληροφόρηση για σοωαρές ψυχικές νόσους. Η ταινία μετέφερε μηνύματα κατά του στίγματος, όπως:

«Οι άνθρωποι γιατρεύονται από τη σχιζοφρένεια.

Οι περισσότεροι άνθρωποι με σχιζοφρένεια μπορούν να εργαστούν, ακόμα κι αν παρουσιάζουν συμπτώματα.

Η εργασία βοηθά τους ανθρώπους να γιατρευτούν από τη σχιζοφρένεια.

Η ανταπόκριση και η στάση των ανθρώπων απέναντι σε κάποιον με σχιζοφρένεια μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της ασθένειας.

Οι άνθρωποι με σχιζοφρένεια μπορούν και θα έπρεπε να περιλαμβάνονται στην κοινότητα.

Παρόλα αυτά, η ταινία αυτή απέτυχε να μεταδώσει το σημαντικό μήνυμα:

Η κακή γονεϊκή φροντίδα δεν προκαλεί σχιζοφρένεια» (σελ. 188).

 

Πηγή

Ρίτσαρντ Ουόρνερ. 2005. Το περιβάλλον της σχιζοφρένειας. Εκδόσεις Καστανιώτη.

 

Νίκος Κουραβάνας- Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA