Ένας από τους θρύλους για τον σπουδαίο Κινέζο φιλόσοφο Μέγγιο που έχει ως θέμα τη μητέρα του αξίζει της προσοχής μας, καθώς μέσα από αυτόν φανερώνεται η σημασία της ορθής εκπαίδευσης των παιδιών. Παραθέτουμε αυτούσιο τον θρύλο κι έπειτα ακολουθούν κάποια δικά μας σχόλια:
«Η μητέρα του Μέγκ Κέ από το Τσόου ήταν γνωστή ως η μητέρα Μέγκ. Το σπίτι της ήταν δίπλα σ’ ένα νεκροταφείο. Μικρό παιδί ο Μέγγιος στα παιχνίδια του υποδύονταν τον νεκροθάφτη κι έδειχνε ζήλο για το σκάψιμο και το χτίσιμο. “Αυτός δεν είναι τόπος για το παιδί μου”, είπε η μητέρα του βλέποντάς τον να παίζει. Άλλαξαν λοιπόν σπίτι και πήγαν να μείνουν δίπλα στην αγορά. Στα παιχνίδια του ο μικρός Μέγγιος υποδύονταν πλέον τον έμπορο, κι άρχισε ν’ αγοράζει και να πουλάει ό, τι έβρισκε. “Αυτός δεν είναι τόπος για το παιδί μου” είπε πάλι η μητέρα του, βλέποντάς τον να παίζει. Άλλαξαν σπίτι άλλη μια φορά και πήγαν να μείνουν δίπλα σ’ ένα σχολείο. Στα παιχνίδια του ο μικρός Μέγγιος υποδύονταν πλέον τον λόγιο της Αυλής κι άρχισε να τηρεί τελετικά. “Αυτός είναι τόπος για το παιδί μου”, είπε η μητέρα του βλέποντάς τον να παίζει και δεν άλλαξαν άλλο σπίτι. Όταν μεγάλωσε ο Μέγγιος, μελέτησε με θέρμη τις Έξι Τέχνες κι έγινε ξακουστός ως ένας από τους μεγάλους κομφουκιανούς…» (Μέγγιος, σ.17).
Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι ο εν λόγω θρύλος επιχειρεί να αναδείξει τη μεγάλη επίδραση που έχει το περιβάλλον στην ανάπτυξη και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα ενός παιδιού. Μέσα από τον θρύλο για τη μητέρα του Μέγγιου, παρουσιάζεται η ιδέα ότι τα παιδιά μιμούνται όσα βλέπουν γύρω τους και επηρεάζονται έντονα από τα πρότυπα, τις δραστηριότητες και τις αξίες του κοινωνικού τους περιβάλλοντος. Ίσως, αυτό υποτιμάται στις μέρες μας, διότι τονίζονται τα οικογενειακά πρότυπα και η επίδρασή τους, ενώ το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον και η επίδρασή του στα παιδιά υποτιμώνται σε μεγάλο βαθμό.
Η μητέρα του Μέγγιου παρατήρησε ότι ο γιος της αναπαριστούσε στα παιχνίδια του ό,τι κυριαρχούσε στον χώρο όπου ζούσε. Όταν κατοικούσαν κοντά σε νεκροταφείο, μιμούνταν τους νεκροθάφτες. Όταν μετακόμισαν δίπλα στην αγορά, υιοθέτησε συμπεριφορές εμπόρου. Αντίθετα, όταν βρέθηκαν κοντά σε σχολείο, άρχισε να μιμείται τους μορφωμένους ανθρώπους, τους δασκάλους δηλαδή, κι έτσι άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον για τη μάθηση και την πνευματική καλλιέργεια. Η μητέρα του αντιλήφθηκε ότι το κατάλληλο περιβάλλον μπορούσε να συμβάλει θετικά στην ανατροφή και την εκπαίδευσή του και γι’ αυτό επέλεξε να παραμείνει κοντά στο σχολείο.
Επεκτείνοντας αυτό τον βασικό συλλογισμό, θα μπορούσαμε να υπογραμμίσουμε ότι η εκπαίδευση ενός παιδιού δεν εξαρτάται μόνο από τη διδασκαλία που λαμβάνει από το σπίτι του, αλλά και από το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει. Οι γονείς βεβαίως έχουν τον σημαντικότερο ρόλο, καθώς καλούνται να δημιουργούν διαρκώς συνθήκες που θα ενθαρρύνουν τη μάθηση, την ηθική ανάπτυξη και την καλλιέργεια θετικών προτύπων για το παιδί. Το ζητούμενο, λοιπόν, που θα έπρεπε να απασχολήσει πρωταρχικά τους γονείς έχει να κάνει με το πώς θα ελέγξουν αυτό το περιβάλλον, προκειμένου το παιδί να έχει στη διάθεσή του τα κατάλληλα ερεθίσματα κι εκείνες τις προσλαμβάνουσες που θα το βοηθήσουν να ξεδιπλώσει μια σταθερή και συγκροτημένη προσωπικότητα. Η υπερ-έκθεση του παιδιού σε κάθε λογής οθόνες συμβάλλει λόγου χάρη σε αυτό το ζητούμενο;
Ο θρύλος καταλήγει να δείχνει ότι η σωστή ανατροφή και το κατάλληλο περιβάλλον μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην εξέλιξη ενός παιδιού και στην επίτευξη σημαντικών στόχων στη ζωή του. Ο θρύλος, αναδεικνύει επίσης, έναν βασικό τρόπο μέσα από τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν˙ κυρίως παρατηρώντας, μιμούμενα και αφομοιώνοντας τα ερεθίσματα που δέχονται από τον κόσμο γύρω τους. Οι συμπεριφορές, οι αξίες και οι συνήθειες που επικρατούν στο περιβάλλον τους, επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο κι αυτά θα σκέφτονται, θα παίζουν και θα αντιλαμβάνονται τη ζωή.
Η μητέρα του Μέγγιου παρατηρούσε προσεκτικά τη συμπεριφορά του παιδιού της και αντιλαμβανόταν ότι τα παιχνίδια του αντανακλούσαν όσα έβλεπε καθημερινά. Η μητέρα του, κατανοώντας τη σημασία αυτής της επιρροής, αναζήτησε έναν χώρο που θα παρείχε πιο θετικά και μορφωτικά πρότυπα. Άραγε οι γονείς σήμερα έχουν την παρατηρητικότητα που είχε η μητέρα του Μέγγιου; Όταν τελικά εγκαταστάθηκαν κοντά σε ένα σχολείο, ο μικρός Μέγγιος άρχισε να μιμείται τους λογίους και να δείχνει ενδιαφέρον για τη μάθηση, την πειθαρχία και τις τελετουργικές πρακτικές. Τότε η μητέρα του θεώρησε ότι είχε βρει το κατάλληλο περιβάλλον για την ανατροφή του. Η απόφασή της αυτή αποδείχθηκε σωστή, καθώς ο Μέγγιος μεγάλωσε, αφιερώθηκε στη μελέτη και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους φιλοσόφους της κινεζικής παράδοσης.
Εν κατακλείδι, η εκπαίδευση των παιδιών δεν περιορίζεται μόνο στη διδασκαλία που προσφέρει η οικογένεια ή το σχολείο. Εξίσου σημαντικό είναι το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά. Οι γονείς έχουν ευθύνη να επιλέγουν και να διαμορφώνουν συνθήκες που ενισχύουν τη μάθηση, την ηθική καλλιέργεια και την ανάπτυξη θετικών προτύπων. Ο θρύλος υπογραμμίζει ότι ένα υποστηρικτικό και παιδαγωγικά κατάλληλο περιβάλλον μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην εξέλιξη ενός παιδιού και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων του. Τελικά, η ιστορία αυτή της μητέρας του Μέγγιου αποτελεί ένα διαχρονικό παράδειγμα για τη σημασία της σωστής αγωγής και της προσεκτικής επιλογής των επιρροών που δέχεται ένα παιδί, δείχνοντας ότι το περιβάλλον μπορεί να λειτουργήσει είτε ως παράγοντας ανάπτυξης είτε ως παράγοντας περιορισμού των δυνατοτήτων του. Ας έχουμε υπόψη αυτά και για την ανατροφή των δικών μας παιδιών!
Πηγή:
Μέγγιος, Το βιβλίο του Μέγγιου, μτφρ. Σ. Χαλικιάς, Εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα, 2006.
Νίκος Κουραβάνας - Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου