Ο Φόβος της δέσμευσης

Μη κάνεις ποτέ… τη σύντροφό σου να κλάψει!

«Η ανισορροπία που υπάρχει στο τρίγωνο πατέρας- μητέρα- γιος, η οποία ωθεί τη μητέρα και τον γιο να συνάψουν ένα συμβολικό γάμο, μπορεί να αποτελέσει απειλή για τη σχέση που θα συνάψει στο μέλλον με μια γυναίκα. Σε αυτή την περίπτωση η πρώτη σχέση ή οι πρώτες σχέσεις του χρησιμεύουν απλώς για να απομυθοποιήσει τη μητρική φιγούρα. Εννοείται ότι μεγάλο μέρος από αυτές τις περιπλοκές θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αν ο πατέρας είχε πάρει τη θέση του ως συζύγου δίπλα στη γυναίκα του και είχε δώσει στον γιο την προσοχή που χρειαζόταν. Όμως, καθώς αυτό δε συνέβη, ο τελευταίος παλεύει με ένα μητρικό σύμπλεγμα που τον βασανίζει ασυνείδητα και το οποίο προβάλλει στη σύντροφό του. Με αυτή την προβολή επαναλαμβάνεται αυτόματα το παρελθόν, γιατί ο γιος θα αρχίσει να συμπεριφέρεται απέναντί της σαν να ήταν η μητέρα του» (σελ. 260).

«Πολλοί άνδρες δεν κατορθώνουν να νικήσουν το μητρικό τους σύμπλεγμα και μένουν παγιδευμένοι στα δίχτυα της ενοχής. Η δυνατότητα εκδήλωσης της προσωπικότητάς τους έχει ανασταλεί εξαιτίας αυτού».

«Από φόβο μην τη δυσαρεστήσει, γίνεται υπερπροστατευτικός. Κάνει εξυπηρετήσεις στη σύντροφό του όπως έκανε και στη μητέρα του. Όλα αυτά με σκοπό να την κάνει ευτυχισμένη και να της αποσπάσει ένα χαμόγελο» (σελ. 260-261).

«Συχνά Εκείνος κατορθώνει να καταπνίξει τον φόβο του μήπως δυσαρεστήσει τον άλλο, καθώς και την επιθετικότητά του, καταφεύγοντας στη σιωπή. Αν τον ρωτούσα γιατί του είναι τόσο δύσκολο να μιλήσει στη σύντροφό του μάλιστα, με την οποία έχει την πιο στενή σχέση, μπορεί τελικά να μου απαντούσε ότι ντρέπεται για αυτό που αισθάνεται. Ντρέπεται για την επιθετικότητά του και για τα αρνητικά του συναισθήματα. Δυσκολεύεται να πάρει μια θέση στους κόλπους του ζευγαριού, μην έχοντας πάρει θέση μέσα του για αυτόν τον ίδιο. Γιατί πρέπει να πούμε ότι το αντιστάθμισμα της ενοχής είναι η ντροπή, η ντροπή για τους εσωτερικούς του μηχανισμούς και για τις ίδιες του τις ανάγκες» (σελ. 262-263).

«Αυτό εξηγείται επίσης από το γεγονός πως οι άντρες ανατρέφονται με σκοπό να ζουν έξω από τον εαυτό τους. Ο εσωτερικός κόσμος τους είναι απαγορευμένος. Για αυτούς το να μιλάς για αισθήματα σημαίνει πως συμπεριφέρεσαι σαν γυναίκα. Επιπλέον, εκθέτοντας τις ενδόμυχες σκέψεις του, ένας άντρας φοβάται πως θα δώσει λαβές στη σύντροφό του. Φοβάται ότι θα τον ελέγχει και ότι θα χάσει το λίγο έδαφος που έχει στην κατοχή του. Προστατεύει έτσι την ταυτότητά του με τη σιωπή του» (σελ. 263).    

Guy Corneau, 2004, Υπάρχει ευτυχισμένος έρωτας; Τι μας εμποδίζει να απολαύσουμε την ερωτική μας σχέση;. Αθήνα: Κέδρος, σελ. 260-265.

Πνευματική συνείδηση και αγάπη, του Μπουκάι

«Μπορεί να είναι βέβαιο πως η πνευματικότητα γεννιέται μαζί μας –ή ακόμη και πριν από εμάς-, η συνείδηση όμως της πνευματικότητάς μας δεν γεννιέται μέσα μας τόσο νωρίς. Σχεδόν πάντα προκύπτει αφού πρώτα έχουμε απομακρυνθεί από κοντά της για ένα μεγάλο μέρος της διαδρομής» (σελ. 141).

Φτιάχνουμε σπίτια όλο και μεγαλύτερα…

Και οικογένειες όλο και μικρότερες.

Κερδίζουμε περισσότερα… μα έχουμε λιγότερα.

Αγοράζουμε περισσότερα… μα τα χαιρόμαστε λιγότερο.

Ζούμε σε κτίρια πιο ψηλά…

Αλλά μια ζωή χωρίς βάθος.

Ταξιδεύουμε σε δρόμους πιο ανοιχτούς..

Με μυαλά όλο και πιο στενά.

Έχουμε περισσότερες γνώσεις…

Και λιγότερη επίγνωση.

Περισσότερους ειδικούς… και λιγότερες λύσεις.

Περισσότερα φάρμακα… και λιγότερη υγεία.

Είναι η εποχή του γρήγορου φαγητού…

Και της αργής χώνευσης.

Των φανταστικών σπιτιών… με διαλυμένες οικογένειες.

Που θυμώνουμε πολύ γρήγορα…

Αλλά αργούμε να συγχωρήσουμε.

Που φεύγουμε πολύ νωρίς…

Και γυρίζουμε πάντα αργά.

Υψώνουμε τις σημαίες της ισότητας,

Αλλά κρατάμε τις προκαταλήψεις.

Έχουμε την ατζέντα μας γεμάτη

Με τα τηλέφωνα φίλων

Που δεν τους τηλεφωνούμε ποτέ…

Και τα ράφια της βιβλιοθήκης μας

Γεμάτα βιβλία,

Που δεν θα διαβάσουμε ποτέ.

Κερδίζουμε χρόνο στη ζωή,

Αλλά δεν ξέρουμε πώς να τη ζήσουμε.

Αποκτάμε όλο και περισσότερα πράγματα,

Και σχεδόν όλα τα χαραμίζουμε. 

«Στο πνευματικό επίπεδο, η αγάπη αποκτά την ιερή αξία ενός συναισθήματος που ζει μέσα μας και είναι παρόν πάντα και συνεχώς, κι όχι μόνο όταν δίπλα μας βρίσκονται συγκεκριμένα πρόσωπα, ούτε μόνο όσο διαρκούν εκείνες οι μαγικές στιγμές» (σελ. 188).

«Με την πνευματική έννοια, η αγάπη για κάποιον που ανακαλύπτουμε σ’ αυτό το επίπεδο είναι η αναγνώριση μιας ψυχής που έρχεται να συμπληρώσει τη δική μας, κάτι έξωθεν που μας καλύπτει ή μας διαρρηγνύει φέρνοντας στην επιφάνεια τον καλύτερο εαυτό μας» (σελ. 189).

Μπουκάι, Χόρχε. (2014). Ο Δρόμος της Πνευματικότητας. Φύλλα Πορείας V. Αθήνα: Opera, σελ. 140-143, 185-189.

Η φθορά των σχέσεων

«Τα παιδιά δεν είναι ο μοναδικός λόγος για την όλο και μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στις σχέσεις του ζευγαριού. Η δυσαρέσκεια στον γάμο μπορεί επίσης να πηγάζει από τη σύγκρουση των ρόλων, δηλαδή τη σύγκρουση σχετικά με το ποιος πρέπει να κάνει τι μέσα στη σχέση. Ενώ σε παλαιότερες εποχές οι ρόλοι ανδρών και γυναικών ήταν σχετικά σαφείς και καθορισμένοι, σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Σήμερα τα ζευγάρια υφίστανται μεγάλες πιέσεις: οφείλουν να διαθέτουν ένα ικανοποιητικό εισόδημα, να κάνουν παιδιά, να έχουν ένα ωραίο σπίτι, να διασκεδάζουν και ταυτόχρονα να έχουν μια ουσιαστική σχέση. Το βάρος των υποχρεώσεών τους όμως είναι τόσο μεγάλο που ξεπερνά την ικανότητά τους να ανταποκριθούν με επιτυχία. Και η κατάσταση επιδεινώνεται περισσότερο από τη σύγχυση που βιώνουν σχετικά με το ποιες είναι οι υποχρεώσεις του καθενός. Με την πάροδο του χρόνου αυτή η ένταση που δημιουργείται από τη σύγχυση των ρόλων μπορεί να εξελιχθεί σε βασική πηγή δυσφορίας» (σελ. 233).

«Στην αρχή, οι περισσότερες συγκρούσεις αφορούν το ποιος έκανε τι, στη συνέχεια όμως στρέφονται και στο γιατί. Έτσι δύο σύντροφοι, που είναι και οι δύο σίγουροι, ο καθένας για τον εαυτό του, για τις αγαθές τους προθέσεις, ίσως φθάσουν σε αδιέξοδο όπου ο καθένας υπερασπίζεται τη δική του αθωότητα και θα επισημαίνει παράλληλα την ενοχή του άλλου. Από τη στιγμή που οι διαφωνίες επικεντρώνονται σε θέματα αθωότητας και ενοχής, οι σύντροφοι γίνονται όλο και πιο εγωιστές αντί να προσπαθήσουν να επιλύσουν τη σύγκρουση» (σελ. 234).

«Εάν είμαστε ευτυχισμένοι στη σχέση μας, τείνουμε να μεγεθύνουμε τη σημασία των θετικών και να ελαχιστοποιούμε αντίστοιχα τη σημασία των αρνητικών στοιχείων, εάν είμαστε δυστυχισμένοι, κάνουμε ακριβώς το αντίθετο. Η τάση αυτή έχει ιδιαίτερη αξία, επειδή τα αρνητικά συναισθήματα και η αρνητική συμπεριφορά αποτελούν καλύτερο δείκτη πρόβλεψης του βαθμού ικανοποίησης από τον γάμο σε σύγκριση με τα θετικά συναισθήματα και τις θετικές συμπεριφορές» (σελ. 237).

«Η απώλεια της οικειότητας σε ένα ζευγάρι εξαιτίας της ελλιπούς επικοινωνίας αποτελεί ένα σημαντικό δείκτη πρόβλεψης της φθοράς που θα επέλθει στη σχέση» (σελ. 240).

«Εάν θέλετε να ξεπεράσετε μια σχέση και να τη βγάλετε από το μυαλό σας, είναι αναγκαίο να την εξετάσετε στο σύνολό της, και ένα σενάριο- απολογισμός όλων αυτών που δεν έγιναν σωστά θα σας φανεί χρήσιμο» (σελ. 241).

Απόσπασμα από το βιβλίο του Robert J. Sternberg (2000). Αγάπη. Οι διαδρομές του έρωτα στον χρόνο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 231-242.

Μικρή αυτοβιογραφική ιστορία, του Μπουκάι

«Ο καθένας βλέπει τους υπόλοιπους κοιτάζοντάς τους από ψηλά ή από χαμηλά.

Ο καθένας βλέπει τους ψηλούς και τους κοντούς ανάλογα με τη δική του θέση στον κόσμο.

Ανάλογα με τα όριά του,

Ανάλογα με τις συνήθειές του,

Ανάλογα με την επιθυμία του,

Ανάλογα με την ανάγκη του…

Ο άντρας χαμογέλασε και βγήκε στον δρόμο.

Αισθανόταν τόσο ανάλαφρος, που σχεδόν πετούσε.

Ο κύριος συναντήθηκε με εκατοντάδες ανθρώπους που τον βρήκαν γίγαντα και με άλλους που αδιαφόρησαν, μα κανένας απ’ όλους αυτούς δεν κατάφερε να τον ταράξει.

Τώρα, ήξερε ότι ήταν ένας ακόμα σαν όλους τους άλλους…

Ένας ακόμα…

Όπως όλοι…»

Αφήγηση μιας ιστορίας του Χόρχε Μπουκάι από το βιβλίο "Ιστορίες να σκεφτείς", Αθήνα: Opera, σελ. 91-98.