Άτακτα παιδιά

Ή τρόποι εκτόνωσης του στρες;

 

«Είναι τα παιδιά μας άτακτα ή μήπως όλα αυτά είναι φυσικές προσπάθειες να εκτονώσουν το στρες που αισθάνονται… με τον μοναδικό τρόπο που ξέρουν;

Όταν καταλάβουμε την αντίδραση του στρες, θα δούμε γιατί λέω: ‘Δεν υπάρχουν άτακτα παιδιά’.

Όταν τα παιδιά μας είναι σε υπερένταση, όταν η σαύρα και ο μπαμπουίνος τους χοροπηδούν από τον φόβο τους, όταν δεν έχουν μια μεγάλη σοφή κουκουβάγια για να ενεργοποιήσει τις φυσικές καταπραϋντικές ουσίες του σώματος… ε, λοιπόν, τι ΑΛΛΟ θα μπορούσαμε να περιμένουμε ότι θα κάνουν;

Το στρες ζει στο σώμα.

Η χνουδωτή μικρή κουκουβάγια των παιδιών μας θα γίνει δυνατή και πιο ικανή όταν είμαστε εκεί να της δείξουμε πώς. Τότε είναι που πετυχαίνουμε τον τόσο σημαντικό στόχο μας να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να έχουν ‘ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ’. Και τα παιδιά μας θα το ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ αυτό, επειδή η ζωή δεν είναι πάντα ισορροπημένη. Η ζωή είναι πιο πιθανό να είναι μια σειρά από σκαμπανεβάσματα και δυστυχώς είναι πιθανό για όλους μας ότι θα βιώσουμε δυσκολίες, είτε είναι κακουχίες, αντιξοότητες ή τραγωδίες.

Δεν μπορούμε πάντα να γλιτώσουμε τα παιδιά μας από τέτοιες εμπειρίες, όσο κι αν το θέλουμε» (σελ. 72-73).

«Σοφίες της σοφής κουκουβάγιας

Όταν νιώθουμε ότι απειλούμαστε, το σώμα μας είναι σχεδιασμένο να αντιδράσει.

Η απόκριση αυτή είναι τόσο εγκεφαλική όσο και αντίδραση ολόκληρου του σώματος.

Η κατανόηση της αντίδρασης του σώματος μας επιτρέπει να βοηθήσουμε τα παιδιά μας αντί να τους κολλήσουμε απλώς την ταμπέλα ότι είναι άτακτα.

Η φυσική μας αντίδραση του στρες είναι θετική. Είναι σχεδιασμένη για να μας βοηθάει να επιβιώνουμε. Αλλά, αν η αντίδραση του στρες πυροδοτείται για μεγαλύτερες περιόδους, μπορεί να βλάψει την υγεία μας- και ειδικά την υγεία των παιδιών μας, ίσως ακόμα και μακροπρόθεσμα» (σελ. 74).

 

Πηγή:

Kate Silverton. 2022. Δεν υπάρχουν άτακτα παιδιά! Ένας καινοτόμος οδηγός για γονείς με παιδιά ηλικίας έως 5 ετών. Εκδόσεις Διόπτρα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Αγανακτισμένη αγάπη: τα παραμελημένα παιδιά ως ενήλικες πλέον…

Το βάρος των ενηλίκων παιδιών που έχουν βιώσει την παραμέληση

 

Πώς μπορείτε να δώσετε στον εαυτό σας αυτό που δεν σας έδωσαν οι γονείς σας…;

Όταν οι γονείς σας δεν έχουν συναισθηματική επίγνωση μπορεί να καταλήξετε να αισθάνεστε περίεργα απόμακροι από αυτούς.

Κάποιο μέρος του εαυτού σας ξέρει ότι οι γονείς σας δεν μπορούν να σας δώσουν αυτό που χρειάζεστε. Είναι φυσικό να νιώθουμε αγανάκτηση για αυτό.

Δίνοντας στον εαυτό σας τη συναισθηματική φροντίδα που σας έλειπε μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε καλύτερα μαζί τους και στη ζωή σας.

Είναι μεγάλη πρόκληση να μεγαλώνεις με γονείς που σε παραμελούν συναισθηματικά. Και είναι μια πρόκληση που δεν τελειώνει ποτέ, όσο και να μεγαλώσεις και να εξελιχθείς. Ουσιαστικά, μέσα σου υπάρχει διαρκώς το αίσθημα της έλλειψης… του κενού… της απουσίας… Οι γονείς απέτυχαν να ανταποκριθούν με επαρκή τρόπο στα συναισθήματά σου όσο μεγάλωνες, όταν τους είχες ανάγκη, όταν χρειαζόσουν να νιώσεις ότι είναι εκεί…

Μπορεί οι γονείς σου να ήταν εκεί με την παροχή υλικών αγαθών και καλύπτοντας αυτού του είδους τις ανάγκες, αλλά να μην ήταν εκεί συναισθηματικά, όταν είχες ανάγκη από λίγη συναισθηματική επιβεβαίωση, εκπαίδευση, υποστήριξη… Και μπορεί τότε να μην το συνειδητοποιούσες, αλλά τώρα; Πώς νιώθεις όταν είσαι με τους γονείς σου; Είναι μια άνετη, χαλαρή και περιποιητική στιγμή μαζί τους; Ή μήπως νιώθεις όταν είσαι μαζί τους σαν μια αποδυναμωμένη εκδοχή του εαυτού σου, σε σύγκριση με αυτό που συνήθως είσαι;

Τρία είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των παιδιών που μεγάλωσαν μέσα σε μια παραμελημένη οικογένεια:

1. Ένα αίσθημα ότι δεν σε καταλαβαίνουν.

2. Ένα βαθύ αίσθημα συναισθηματικής στέρησης, που δύσκολα μπορείς να περιγράψεις.

3. Αγανάκτηση και ενοχές.

Οι γονείς που είναι συναισθηματικά απόντες μεγαλώνουν τα παιδιά τους με έλλειψη συναισθηματικής προσοχής. Τα παιδιά τους από μικρή ηλικία βιώνουν τα τρία παραπάνω χαρακτηριστικά και αυτά συνεχίζονται σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Το παιδί αυτό που προσδοκά ότι υπάρχει, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει πλήρως. Οι γονείς θα πρέπει να δείχνουν την αγάπη τους βλέποντας και αναγνωρίζοντας αληθινά το παιδί τους. Το παραμελημένο παιδί νιώθει ενοχές σε όλη του τη ζωή, για όσα δεν του έδωσαν συναισθηματικά οι γονείς.

Μέσα στην κοινωνία θεωρείται δεδομένο ότι οι γονείς αγαπούν τα παιδιά τους και τα παιδιά οφείλουν να αγαπούν τους γονείς τους. Η αγάπη και η στοργή είναι μια βασική συνθήκη και για τις δύο πλευρές, η οποία όμως δεν είναι απαραίτητο να έχει βιωθεί από όλους με τον ίδιο τρόπο. Τα παιδιά που έχουν βιώσει παραμέληση και αδιαφορία από τους γονείς τους είναι δύσκολο να τους δείξουν στοργή και ευγνωμοσύνη. Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν στο μυαλό τους κατά πόσο έχουν καλυφθεί οι συναισθηματικές τους ανάγκες και να εκδηλώσουν απέναντι στους γονείς τους αυτό που νιώθουν. Για να υπάρξει αποκατάσταση αυτής της σχέσης απαιτείται αμοιβαία προσπάθεια.

Ένα παιδί που δεν έχει μάθει να βιώνει προσοχή από τους γονείς για τα συναισθήματά του, είναι πολύ δύσκολο να δώσει προσοχή και στα δικά του συναισθήματα και χρειάζεται αρκετή εργασία με τον εαυτό του ώστε να τα καταφέρει.

Πώς μπορούμε να δώσουμε στον εαυτό μας αυτά που δεν μπόρεσαν να μας δώσουν οι γονείς μας;

Είναι σημαντικό να μπορέσουμε…

Να αποδεχτούμε τα συναισθήματά μας ως αληθινά και έγκυρα.

Να παρατηρήσουμε τις ανάγκες μας.

Να μάθουμε πώς να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας.

Να μάθουμε να ξεχωρίζουμε και να ονομάζουμε τα συναισθήματά μας.

Να μιλήσουμε για όσα νιώθουμε.

Να μάθουμε να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας.

Να επιτρέψουμε σε σημαντικά πρόσωπα να μας γνωρίσουν βαθιά και προσωπικά.

Να γνωρίσουμε τον εαυτό μας βαθιά.

Να βρούμε τρόπους υποστήριξης του εαυτού μας και να δεχθούμε στήριξη και από άλλους.

 

Πηγή:

https://www.psychologytoday.com/us/blog/childhood-emotional-neglect/202401/resentful-love-the-burden-of-adult-children-of-neglect

Resentful Love: The Burden of Adult Children of Neglect. 11 ways to give yourself what your parents couldn't.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Πέρα από τον φόβο του θανάτου

Προβληματισμοί για την επίγνωση του θανάτου

 

Για όσους είναι υγιής και δεν έχουν σε επαφή με κάποιον τρόπο με τον θάνατο ίσως φανεί υπερβολικό αυτό το κείμενο και οι παρακάτω σκέψεις… όμως, είναι καλύτερα να προλάβουμε κάποιες καταστάσεις, παρά να φτάσουμε στην τρίτη ηλικία και να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν ζήσαμε όσα θέλαμε. Είναι σημαντικό να σκεφτόμαστε τη θνησιμότητα για να εκτιμήσουμε τη ζωή, για να πάρουμε αποφάσεις, για να δούμε τι μας αρέσει, τι θέλουμε να κάνουμε και τι είναι σημαντικό για εμάς…

 

Ίσως ακούγεται λίγο μακάβριο ενώ είμαστε υγιείς να σκεφτόμαστε τον θάνατο, όμως η επίγνωση του θανάτου και η υπενθύμιση ότι δεν είμαστε για πάντα εδώ… ίσως μας οδηγήσει μια πιο αυθεντική ζωή, στην οποία δεν θα ασχολούμαστε με ανούσια πράγματα, χάνοντας το νόημα της ζωής και την ικανοποίηση που μπορούμε να αντλήσουμε από αυτή. Έχοντας στο μυαλό μας τη θνητότητα ίσως εξασφαλίσουμε μια πιο δημιουργική ζωή, μακριά από φόβους, απογοητεύσεις ή απελπισία. Επίσης, οι σκέψεις για τη θνητότητα μπορεί να φαίνονται μοιρολατρικές, αρνητικές και κάτι που απομακρύνει το άτομο από τη σημερινή χαρά της ζωής του σήμερα. Ωστόσο, οι σκέψεις αυτές μας οδηγούν σε μια υπενθύμιση του αναπόφευκτου, αλλά και σε αποφάσεις σχετικά με το πώς θέλουμε να περάσουμε σήμερα και στον χρόνο που μας απομένει.

Έχουμε μάθει να εστιάζουμε και να καθορίζουμε τη ζωή μας, με στόχο να εξασφαλίσουμε μια επιτυχημένη ζωή, καθώς ο θάνατος δεν μπορεί να είναι υπό τον έλεγχό μας. Θεωρούμε ότι μπορούμε να έχουμε μια επιτυχημένη ζωή, αλλά δεν μιλάμε για πετυχημένο θάνατο, γιατί δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον θάνατο. Είναι άγνωστο ποια θα είναι η τελευταία μέρα του καθενός…

Ο θάνατος είναι κάτι αναπόφευκτο, για αυτό όσο παράξενο, αγχωτικό ή φοβικό μας φαίνεται να σκεφτόμαστε τον θάνατο… δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η ζωή είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον θάνατο… Δεν μπορούμε να δούμε τη ζωή αποκομμένη από τον θάνατο. Ακόμη και αν θέλουμε να ξεχάσουμε τον θάνατο, υπάρχει διαρκώς στο υποσυνείδητό μας, ζούμε διαρκώς με τη σκιά του θανάτου στη συνείδησή μας. Το άγχος του θανάτου μπορεί να προκαλέσει μια άρνηση, με αποτέλεσμα να αποφεύγουμε να σκεφτούμε οτιδήποτε σχετικό με τον θάνατο.

Ο Βίκτορ Φράνκλ θεώρησε τη συνειδητοποίηση του θανάτου ως μια υπαρξιακή διαδικασία που αύξησε το νόημα - μια πρωταρχική ανάγκη για τα ανθρώπινα όντα. Αν και τέτοιοι στοχασμοί κινδυνεύουν να προκαλέσουν άγχος θανάτου, ο ψυχαναλυτής Erikson πρότεινε ότι τα άβολα συναισθήματα θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν έναυσμα στα τελευταία στάδια της ανάπτυξης των ενηλίκων προς την απομάκρυνση από την απόγνωση και τη γέννηση (ανάπτυξη). Ο Erikson και άλλοι ψυχαναλυτικοί και ανθρωπιστές στοχαστές προτείνουν ότι αντί της άρνησης του θανάτου, η επίγνωση του θανάτου μπορεί να προωθήσει την αυθεντικότητα (ζώντας σε αρμονία με τις αξίες) και την υπαρξιακή ειλικρίνεια σε αντίθεση με την αποξένωση, τον φόβο ή τις καταστάσεις αποφυγής. Η υπαρξιακή πρόκληση μιας τέτοιας επίγνωσης είναι η ανάπτυξη μιας ανοχής για το άγχος που προκαλείται από τον άμεσο προβληματισμό σχετικά με τη θνητότητα κάποιου. Οι υπαρξιστές θεωρητικοί προτείνουν ότι η σκόπιμη επίγνωση της θνητότητας ή του θανάτου μπορεί να προκαλέσει αυθεντική ζωή, αυτογνωσία που δεν διαστρεβλώνεται από φόβους, απογοήτευση ή απελπισία.

 

Πηγή:

https://www.psychologytoday.com/us/blog/emotional-nourishment/202401/moving-beyond-death-anxiety

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Διαβάζοντας το βιβλίο: Δεν υπάρχουν άτακτα παιδιά!

Ένας καινοτόμος οδηγός για γονείς με παιδιά ηλικίας έως 5 ετών

 

«Θέλετε να μάθετε πώς να αντιμετωπίζετε τις εκρήξεις θυμού και το κλάμα των παιδιών σας; Πώς να δίνετε τέλος στους καβγάδες ανάμεσα στα αδέρφια μέσα σε δευτερόλεπτα και πώς να θέσετε τις βάσεις για την καλή ψυχική υγεία των παιδιών σας;

Στο ‘Δεν υπάρχουν άτακτα παιδιά!’, η μητέρα, δημοσιογράφος και παιδοψυχολόγος Kate Silverton μοιράζεται μια πρωτοποριακή νέα προσέγγιση για την ανατροφή των παιδιών, βοηθώντας έτσι να αντιμετωπίσετε εύκολα και διασκεδαστικά την καθημερινότητα της οικογένειάς σας.

Οι μοναδικές στρατηγικές της συγγραφέας, τα παραδείγματα που παρουσιάζει και οι απλές τεχνικές της θα σας επιτρέψουν να διαχειριστείτε εύκολα τις δύσκολες καθημερινές προκλήσεις και θα σας βοηθήσει να απολαύσετε έναν ενισχυμένο δεσμό με το παιδί σας, τόσο τώρα όσο και στα επόμενα χρόνια.

Βασισμένος στις πρόσφατες ανακαλύψεις της επιστήμης, αυτός ο ελκυστικός, εύληπτος και τρυφερός οδηγός για γονείς θα επαναπροσδιορίσει και θα εμπλουτίσει τον τρόπο που βλέπετε και μεγαλώνετε τα μικρά σας, καθώς πρεσβεύει πώς κάτω των πέντε ετών κανένα παιδί δεν μπορεί να είναι άτακτο» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

 Η συγγραφέας εξηγεί πως λειτουργεί ο εγκέφαλος του παιδιού και πώς ο τρόπος που λειτουργούν οι γονείς συμβάλλει στη διαμόρφωση του παιδιού τους. Η συμπεριφορά και οι τρόποι διαπαιδαγώγησης των παιδιών από τους γονείς συμβάλλει στη στάση που θα έχουν και μελλοντικά τα παιδιά όσον αφορά το ρίσκο, τις σχέσεις, την ψυχική ανθεκτικότητα, το συναίσθημα. Επίσης, η συγγραφέας αναφέρεται σε όλα εκείνα τα γεγονότα που φοβούνται και εύχονται να μη βιώσουν σε δημόσιο χώρο οι γονείς: κατάρρευση σε δημόσιο χώρο, κρίσεις οργής, άρνηση να υπακούσουν, προσαρμογή στον παιδικό σταθμό, διαχείριση του πένθους, του αποχωρισμού ή του διαζυγίου. Οι γονείς διαβάζοντας αυτό το βιβλίο μπορούν να ταυτιστούν σε διάφορα σημεία και να καταλάβουν ότι δεν είναι μόνοι.

 

Πηγή:

Kate Silverton. 2022. Δεν υπάρχουν άτακτα παιδιά! Ένας καινοτόμος οδηγός για γονείς με παιδιά ηλικίας έως 5 ετών. Εκδόσεις Διόπτρα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.