«Πειραματικές μελέτες οι οποίες έχουν διεξαχθεί στη Βόρειο Αμερική δείχνουν ότι πράγματι, ακόμη και σε ατομικό επίπεδο, η επιθετικότητα δεν ακολουθεί αναπόφευκτα το αίσθημα ματαίωσης. Αυτό το συμπέρασμα ανοίγει τον δρόμο για τη διερεύνηση μιας πλειάδας πολιτισμικών επιρροών σχετικά με το εάν και το πώς θα εκφραστεί η επιθετικότητα. Αναμφίβολα, στην πλειονότητά τους οι ορισμοί της επιθετικότητας περιλαμβάνουν τον φόνο, ωστόσο υπάρχουν πολλές διαφορές σε διαπολιτισμικό επίπεδο σχετικά με το εάν βλάβες μικρότερου βαθμού συνιστούν ή όχι πράξη επιθετικότητας.
Για παράδειγμα, η έντονη κριτική που ασκεί ένα προϊστάμενος ενδέχεται σε έναν πολιτισμό υψηλής απόστασης εξουσίας να θεωρείται πολύ λιγότερο επιθετική ως συμπεριφορά συγκριτικά με έναν πολιτισμό χαμηλής απόστασης εξουσίας.
Ο Bond και οι συν. του έλεγξαν αυτή την υπόθεση σε μια μελέτη με φοιτητές από το Χόνγκ Κονγκ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πιο αναλυτικά, ζητήθηκε από τους φοιτητές να αξιολογήσουν ένα περιστατικό στο οποίο ένας διευθυντής προσβάλλει είτε έναν προϊστάμενο είτε έναν υφιστάμενό του, ο οποίος ανήκει ή όχι στο τμήμα του. Συγκριτικά με τις αξιολογήσεις των Αμερικανών φοιτητών, αυτές των Κινέζων φοιτητών επηρεάζονταν περισσότερο από το ποιος ήταν ο αποδέκτης της προσβολής.
Συγκεκριμένα, οι Κινέζοι θεώρησαν λιγότερο αθέμιτη την προσβολή η οποία είχε αποδέκτη έναν υφιστάμενο που ανήκε το τμήμα του διευθυντή, και δεν θεώρησαν ότι συνιστούσε επαρκή λόγο για να αντιπαθήσουν τον συγκεκριμένο διευθυντή. Επιπρόσθετα, οι Κινέζοι διαχώριζαν σε μεγαλύτερο βαθμό τις προσβολές που απευθύνονταν προς μέλη της ομάδας παρά προς άτομα τα οποία δεν ανήκαν στην ομάδα.
Αυτό πιθανότατα σχετίζεται με τον υψηλότερο βαθμό συλλογικότητας που χαρακτηρίζει το Χονγκ Κονγκ συγκριτικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα, οι Κινέζοι ονομάζουν συχνά επιπλήξεις τις προσβολές που απευθύνονται σε άτομα τα οποία ανήκουν στο πλαίσιο της ομάδας, μια περιγραφή που τις νομιμοποιεί περισσότερο» (σελ. 152-153).
Μελέτες στον χώρο της Ανθρωπολογίας διερεύνησαν τους ‘’πολιτισμούς της τιμής’’. Στους πολιτισμούς αυτούς ένα κρίσιμο σχόλιο μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε αντεπίθεση και ανταπόδοση, που είναι υπερβολική και δυσανάλογη σε σχέση με αυτό που θα περίμενε κάποιος που δεν προέρχεται από αυτόν τον πολιτισμό. Οι βίαιες αντιδράσεις αυτών των πολιτισμών δικαιολογούνται από μια ολόκληρη ιδεολογία, που πρεσβεύει την ανάγκη να προστατεύει κανείς τον εαυτό του, την τιμή ή τη φήμη του.
Επίσης, μέσα από τις παρατηρήσεις και τα ευρήματα των ανθρωπολόγων φαίνεται πως οι πολιτισμοί της τιμής συνδέονται με ποιμενικές οικονομίες, όπου η συχνή απουσία νομικής αποκατάστασης σε περίπτωση κλοπής οδηγούσε στην ανάγκη κοινωνικοποίησης των βοσκών έτσι ώστε να μπορέσουν οι ίδιοι να διαπράττουν πράξεις βίας κατά των κλεφτών.
Παρόλο που η ποιμενική κτηνοτροφία έχει αλλάξει μορφή, οι πολιτισμοί της τιμής φαίνεται πως συνεχίζουν να υπάρχουν και είναι υπερευαίσθητοι στις προσβολές, που εκλαμβάνουν ως απειλές για την αντρική τους υπόληψη και είναι προετοιμασμένοι για επίθεση ή διεκδίκηση της κυριαρχίας.
Πηγή:
Smith, Peter & Bond, Michael Harris. (2011). Διαπολιτισμική Κοινωνική Ψυχολογία. Εκδόσεις Gutenberg.
Κουραβάνας Νίκος- Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου