«Το ανά χείρας πόνημα αποτελεί μια σύγχρονη μελέτη που επικεντρώνεται στην έννοια της απώλειας αγαπημένου προσώπου (σημαντικού άλλου), αλλά και άλλων μορφών απώλειας.
Η τεράστια οδύνη που προκαλεί ο θάνατος του σημαντικού άλλου, αντιπροσωπεύει για τον άνθρωπο, την κορυφαία έννοια της απώλειας. Λίγο μετά την αναγνώριση της Ψυχολογίας ως ξεχωριστό επιστημονικό κλάδο, με ιδιαίτερο πεδίο μελέτης, άρχισαν να διατυπώνονται οι πρώτες απόψεις για την αντιμετώπιση της απώλειας και του πένθους. Το γεγονός αυτό δεν προκαλεί εντύπωση, καθώς ο άνθρωπος, ήδη από τις πρωτόγονες κοινωνίες, ανέπτυσσε πάντα ιδέες και τελετουργίες σχετικές με τη θνητότητα. Οι σχετικές προσεγγίσεις/θεωρίες ποικίλλουν και διαφοροποιούνται μεταξύ τους σε σημεία αξιοπρόσεκτα.
Η συνηθέστερη, αλλά συγχρόνως οδυνηρή, απώλεια που βιώνει το άτομο κατά την ενήλικη ζωή του είναι αυτή των γονέων. Το να χάσει ένας ενήλικας τους γονείς του αποτελεί ένα «φυσικό» και αναπόφευκτο κομμάτι του κύκλου της ζωής, καθώς οι γονείς ως γηραιότεροι, συνήθως, φεύγουν από την ζωή πριν τα παιδιά τους. Συγκρίνοντας τις αντιδράσεις πενθούντων, όμως, παρατηρούμε σημαντικά μεγαλύτερης έντασης αντιδράσεις πένθους, σε γονείς που βιώσαν τον θάνατο του παιδιού τους συγκριτικά με άτομα που βίωσαν απώλεια συζύγου ή γονέα.
Οι υπηρεσίες οι οποίες απευθύνονται στους πενθούντες είναι πολλαπλές και διαφοροποιημένες, χαρακτηριστικά παραδείγματα των οποίων αποτελούν η ομαδική θεραπεία, η φαρμακοθεραπεία και η συμβουλευτική ψυχολογία» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
«Ο Rollo May πιστεύει ότι ο φόβος χτυπά τον πυρήνα της αυτοεκτίμησης και της αίσθησης αξιών του ατόμου. Για τον φόβο του θανάτου, θεωρεί κρίσιμο ως ερώτημα τον τρόπο που σχετίζεται το άτομο με το γεγονός του θανάτου: εάν δαπανά την ύπαρξη τρέχοντας μακριά του, εάν καταστέλλει την επίγνωσή του σύμφωνα με εκλογικευμένες κοινωνικές πεποιθήσεις, με τρόπους δηλαδή που χρησιμεύουν για να καλυφθεί το τελικά σημαντικό γεγονός ότι το ίδιο το άτομο, σε κάποια άγνωστη μελλοντική στιγμή, θα πεθάνει.
Ο May θεωρεί τον θάνατο αναπόσπαστο μέρος της ζωής, και κρίνει ότι αντιμετωπίζοντας την ενδεχόμενη μη-ύπαρξη και βρίσκοντας νοήματα ζωής, το άτομο μπορεί να είναι πιο εναρμονισμένο με την αμεσότητα της ζωής. Η αυξημένη αίσθηση της συνείδησης και των νοημάτων, μπορούν να προσφέρουν ζωτικότητα στην ζωή και μείωση στον φόβο θανάτου.
Για πολλά άτομα, ένα σημαντικό θέμα που σχετίζεται με τη ζωή τους, είναι να βρουν την αξία και το νόημά της. Ένα επαναλαμβανόμενο ζήτημα είναι η απειλή του θανάτου έναντι του νοήματος της ζωής. Τα άτομα με το να βρίσκουν νόημα στη ζωή αναπτύσσουν αξίες, στόχους και προτεραιότητες και για την επίτευξή του απαιτείται η αναγνώριση και η αποδοχή του θανάτου.
Για τον Kastenbaum, ο θάνατος έχει τη δυνατότητα να προσφέρει νόημα στη ζωή, οδηγώντας τους ανθρώπους στην αποσαφήνιση των αξιών τους. Θεωρεί ότι η εύρεση νοήματος στη ζωή μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του φόβου θανάτου, και ότι τελικά, ζωή σημαίνει να αναλαμβάνει κάποιος την ευθύνη να βρει τις σωστές απαντήσεις στα προβλήματά της και να φέρνει σε πέρας τα θέματα που η ίδια θέτει διαρκώς στον καθένα μας» (σελ. 37).
Πηγή:
Απώλεια «Σημαντικού Άλλου». 2018. Επιστημ. Επιμ. Γρηγόρης Ποταμιάνος. Εκδόσεις Παπαζήση.
Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου