Τρίτη 19 Μαΐου 2026

Απώλεια ταυτότητας και διαμόρφωση του εαυτού

 Ο εαυτός και η ταυτότητα είναι δύο θεμελιώδεις έννοιες άμεσα συνδεδεμένες για την ανθρώπινη ύπαρξη. Θεωρητικοί, όπως ο Erikson και ο Goffman μελέτησαν την έννοια της ταυτότητας εστιάζοντας σε σημαντικούς παράγοντες που τη διαμορφώνουν, όπως η εμπειρία, ο χρόνος και οι ρόλοι που επωμίζονται τα άτομα σε μια κοινωνία. Ο Tajfel και ο Turner υποστήριζαν ότι μπορούμε να μελετήσουμε την ταυτότητα μέσα από τις διομαδικές συγκρούσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη διαμόρφωση της ταυτότητας κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου, με βάση τις ομάδες υπαγωγής. 

 

Σε περίπτωση που η δομημένη ταυτότητα του ατόμου κλονιστεί, το άτομο χάνει την αυτοαντίληψή του. Είναι σημαντική η ανάγκη του ατόμου να προσλαμβάνει τον εαυτό του ως ένα σταθερό σύνολο, ως μια ολότητα. Αν το άτομο έρθει αντιμέτωπο με την απώλεια ρόλων, που αποτελούν μέρος της δόμησης της ταυτότητάς του, τότε μπορεί να νιώθει ότι κλονίζεται η ταυτότητα που φέρει.

Ένα παράδειγμα απώλειας ταυτότητας οφείλεται στην απώλεια της εργασίας, καθώς το άτομο χάνει έναν σημαντικό κοινωνικό του ρόλο και μια κοινωνική θέση. Νιώθει ότι εξαρτάται από τους άλλους σε πρακτικό, οικονομικό και ψυχολογικό επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα νιώθει περιθωριοποιημένο και υπό παρακμή.

Μία ακόμη σημαντική απώλεια είναι η απώλεια σχέσης, στην οποία το άτομο έχει επενδύσει συναισθηματικά. Το άτομο μπορεί να βιώσει τη διακοπή σχέσεων με φίλους, συντρόφους ή και μέλη της οικογένειας. Εξωτερικοί παράγοντες και αλλαγές στον τρόπο ζωής δουν περιοριστικά στις σχέσεις και οδηγούν στη διάλυση κάποιων σχέσεων. Στην περίπτωση ενός διαζυγίου ή ενός αποχωρισμού όπου το άλλο άτομο είναι εν ζωή, ο πενθών πρέπει να θρηνήσει την απώλεια κάποιου που συνεχίζει να ζει.

  

Πηγή:

Απώλεια «Σημαντικού Άλλου». 2018. Επιστημ. Επιμ. Γρηγόρης Ποταμιάνος. Εκδόσεις Παπαζήση.

 

Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου