Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Αγαπημένη μου ψυχούλα!». Γράμματα του Μάρτιν Χαϊντεγκερ στη σύζυγό του Ελφρίντε (1915-1970)

"Αγαπημένη μου ψυχούλα!" -έτσι προσφωνούσε για περισσότερα από πενήντα χρόνια ο Μάρτιν Χάιντεγκερ τη μνηστή και αργότερα σύζυγό του Ελφρίντε.

 

«’’...τα γράμματα που ανταλλάσσουμε εσύ κι εγώ έχουν κάτι απόλυτο όσο δεν μπορούμε ακόμη να πραγματοποιήσουμε τις συνθήκες μιας ανεμπόδιστης ζωής με ζωντανή εγγύτητα όλες τις ώρες. Τα γράμματα είναι ένας τρόπος να είμαστε ψυχοπνευματικά μαζί, βέβαια κάπως χλωμά, αλλά από την άλλη ανεμπόδιστα και ολοκληρωμένα’’, της έγραφε λίγο πριν τον γάμο τους. Στα σχεδόν εξήντα χρόνια γάμου το ζευγάρι έζησε συχνά χωριστά, έτσι ώστε η αλληλογραφία ήταν σχεδόν μέχρι τέλους μια σημαντική μορφή επικοινωνίας» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Οι επιστολές του αποτελούν στιγμιότυπα όπου καταδεικνύονται η αρχή, οι κορυφώσεις, τα σημεία καμπής, οι κρίσεις και η καθημερινότητα της ζωής του φιλοσόφου -η κατασκευή της περίφημης καλύβας στο Τοντνάουμπεργκ, οι δυσκολίες για τη μετάκλησή του στην έδρα φιλοσοφίας του Μάρμπουργκ, τα οικονομικά προβλήματα, η εικόνα του για τις γυναίκες, ο τρόπος εργασίας του.

Η Ελφρίντε φύλαξε σ’ ένα κουτί τις αναρίθμητες κάρτες και τα γράμματα, εκτός από τρία που βρίσκονται στα κατάλοιπα του Μάρτιν Χάιντεγκερ στο Γερμανικό Αρχείο Λογοτεχνίας του Μάρμπουργκ. Το 1977, μετά από έναν τελευταίο έλεγχο, η Ελφρίντε παρέδωσε στην εγγονή της, Γκέρτρουντ Χάιντεγκερ, το κλειδί αυτού του κουτιού με τον όρο να ανοιχτεί μετά τον θάνατό της. Η επιλογή από την εκτεταμένη αλλά όχι πια πλήρη συλλογή γραμμάτων, όπως και η επιμέλεια, έγιναν από την Γκέρτρουντ Χάιντεγκερ. Επί σειρά ετών και με τη βοήθεια του πατέρα της Γεργκ Χάιντεγκερ και του θείου της δόκτορα Χέρμαν Χάιντεγκερ, η Γκέρτρουντ Χάιντεγκερ διάβασε και δακτυλογράφησε αυτές τις προσωπικές μαρτυρίες, αξιολόγησε το περιεχόμενό τους και έθεσε κριτήρια επιλογής. Και με τα σχόλιά της προσπάθησε να αποκαταστήσει χαμένους συσχετισμούς φωτίζοντας την προσωπικότητας της γιαγιάς της, που της είχε εκμυστηρευτεί πολλά» (από την περιγραφή του βιβλίου).

Η επιλογή από τα πολυάριθμα γράμματα του Μάρτιν Χάιντεγκερ στη φίλη, μνηστή και σύζυγό του επιτρέπει να ρίξουμε μια ματιά στη συζυγική ζωή, τις φιλίες, τη σκέψη και τις πεποιθήσεις του.

Η Ελφρίντε ήταν δασκάλα και επίσης παρακολουθούσε μαθήματα στα Πανεπιστήμια του Κιέλου και του Βερολίνου και σπούδασε εθνική οικονομία του Φράιμπουργκ. Παντρεύτηκε τον φιλόσοφο Μάρτιν Χάιντεγκερ και απέκτησε δύο γιους, τον Γεργκ και τον Χέρμαν. Ο Χάιντεγκερ αναγορεύτηκε το 1933 πρύτανης του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ και γράφτηκε το ίδιο έτος στο Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα της Γερμανίας.

 

Πηγή:

«Αγαπημένη μου ψυχούλα!». Γράμματα του Μάρτιν Χαϊντεγκερ στη σύζυγό του Ελφρίντε (1915-1970). Εκδόσεις Εκκρεμές.

 

Νίκος Κουραβάνας & Ελένη Παπαδοπούλου, Ψυχολόγοι, MSc, MA.

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου