Διαβάζοντας το βιβλίο: «Μειονοτική επιρροή και καινοτομία»

Των Martin & Hewstone

 

«Όλα ξεκίνησαν όταν για πρώτη φορά στην εργογραφία της κοινωνικής ψυχολογίας κατέστη επιστημολογικά ορατό το ψευδεπίγραφο της ιδεολογικής ουδετερότητας και της κοινωνιογνωστικής απάθειας της πειραματικής πραγματικότητας, έτσι όπως αυτή οικοδομείται μέσω των θεωρητικών αναφορών και των μεθοδολογικών επιλογών του ερευνητή. 

 

Έκτοτε χύθηκε πολύ μελάνι, γέμισαν πολλές σελίδες και καταγράφηκαν πάμπολλες δράσεις και αντιδράσεις συμμετεχόντων, οι οποίοι, εγκαλούμενοι ως δέκτες δυνητικών μηνυμάτων επιρροής, λειτούργησαν -ενσυνειδήτως ή μη- ως κοινωνικά υποκείμενα, γράφοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, από κοινού με τους ερευνητές του χώρου, το επιστημολογικό και θεωρητικό χρονικό μιας πρωτοφανούς διαδικασίας μειονοτικής επιρροής.

Την εξέλιξη -και την προσωρινή κατάληψη- αυτής ακριβώς της διαδικασίας μειονοτικής επιρροής εξιστορούν τα 14 κείμενα που φιλοξενούνται στον παρόντα τόμο, αποτέλεσμα μιας διεθνούς συνάντησης στις αρχές της νέας χιλιετηρίδας των περισσότερων ερευνητών που τα τελευταία χρόνια ασχολούνται με το συγκεκριμένο ερευνητικό αντικείμενο» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

«Η αλλαγή εντός της ομάδας ισοδυναμεί με αλλαγή της ομάδας. Καθώς οι επιτυχημένες μειοψηφίες προσελκύουν νέους υποστηρικτές με την πρόθεση να γίνουν πλειοψηφίες, επαναπροσδιορίζουν όχι μόνο τη δική τους θέση μέσα στην ομάδα, αλλά και τη δυναμική της ομάδας στο σύνολό της. Υποστηρίζοντας το προτεινόμενο μοντέλο της ασυμμετρίας οφέλους- απώλειας, οι έρευνες που παρουσιάστηκαν έδειξαν ότι στον άμεσο απόηχο της κοινωνικής αλλαγής η ομάδα είναι ουσιαστικά αποδυναμωμένη.

Αυτή η εξασθένηση οφείλεται στη βαθιά ρήξη της ταύτισης με την ομάδα που παρατηρείται μεταξύ των νέων μειοψηφιών ως αντίδραση στην απώλεια της πλειοψηφικής θέσης τους, σε συνδυασμό με τη μέτρια μόνο αύξηση της ταύτισης με την ομάδα που βιώνουν οι νέες πλειοψηφίες ως αντίδραση στην κατάκτηση της πλειοψηφικής θέσης. Η αποκατάσταση της ταύτισης με τη ομάδα είναι μια σταδιακή διαδικασία, καθώς οι πρώην μειοψηφίες χρειάζονται χρόνο προκειμένου να αισθανθούν βέβαιες για τη νεοαποκτηθείσα πλειοψηφική θέση τους μέσω αποδείξεων αυθεντικής αποδοχής της θέσης τους» (σελ. 484-485).

 

Robin Martin & Miles Hewstone. (2013). Μειονοτική επιρροή και καινοτομία. Παρελθόν, διαδικασίες και συνέπειες. Εκδόσεις Πεδίο.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Διαβάζοντας το βιβλίο: «Λαϊκισμός: μια ατίθαση λέξη»

«Τα κείμενα του βιβλίου αυτού πραγματεύονται το φαινόμενο του λαϊκισμού που τα τελευταία χρόνια διαπρέπει ολοένα και περισσότερο στη χώρα μας, δεδομένου ότι συγκροτεί το συναινετικό προϊόν της κατακραυγής των συντελεστών του δημόσιου βίου της και, κατά κύριο λόγο, εκείνων που τον χειρίζονται με περισσή μαεστρία. 

Σκοπός αυτού του μικρού τόμου, που προβάλλει την ιστορική, πολιτική και επικοινωνιολογική ματιά, από τη μια μεριά, και τη ματιά της κοινωνικής ψυχολογίας, από την άλλη, είναι να συνεισφέρει στην κατανόηση ενός φαινομένου, πίσω από τη συναινετική κατακραυγή του οποίου κρύβεται μια έντονη πολεμική, η οποία ξεπερνά τη φαινομενολογική καλαισθησία του ορθού πολιτικού λόγου, έχει ισχυρά ιδεολογικά διακυβεύματα και προσδιορίζεται από την υστεροβουλία απλότητα του κοινού νου, που φαντάζεται τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζονται οι άνθρωποι και προσπαθεί να βρει την κατάλληλη μέθοδο χειραγώγησης τους» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

«Η θεώρηση του λαϊκισμού είτε ως μορφής/ περιεχομένου/ εκφοράς πολιτικού λόγου με θεμελιώδη άξονα τη διάκριση «ελίτ-λαός» είτε ως δομής πολιτικής σχέσης με χειραγωγική υφή, ακόμη και όσα έλεγα μοτίβα ή λόγος και απορρέουσες πρακτικές που, παρότι διατείνονται ότι είναι λογικές, στην πραγματικότητα δεν είναι, κατά τον ορισμό που προτείνει ο Σεφεριάδης, αναδεικνύει τη λέξη ως προνομιακό αντικείμενο κοινωνιοψυχολογικής θεώρησης: ως σχέση εξουσίας και πεδίο επιρροής, όπου ενεργοποιούνται αναπαραστασιακά περιεχόμενα, τα οποία υποτείνονται από υπόρρητες ιδεολογικές οργανωτικές αρχές και διαστάσεις δόμησης, διάκρισης και αντιπαράθεσης κοινωνικών ταυτοτήτων.

Ειδικά η τελευταία αυτή θεώρηση του λαϊκισμού ως «ψεύδους επίκλησης του λαϊκού», δηλαδή ως μιας ψευδεπίγραφα συγκρουσιακής γενικόλογης ρητορικής, τασσόμενης υποκριτικά και προσχηματικά υπέρ των δίκαιων αιτημάτων του λαού, που καταλήγει εν τέλει σε απεμπόλησή τους και σε συνθηκολόγηση με την καθεστηκυία τάξη, μοιάζει να προσδίδει πρόσθετο ενδιαφέρον, καθώς θέτει στο προσκήνιο τον πασίγνωστο στην κοινωνιοψυχολογική γραμματεία κανόνας συνεκτικότητας: πρόκειται για την ιδεολογική νόρμα που αναδεικνύει την αναγκαιότητα επίτευξης ή  αποκατάστασης της συγχρονικής και διαχρονικής συνέπειας λόγων και έργων σε ύψιστη αξία και θεμέλιο της ατομικής και συλλογικής ζωής, υπαγορεύοντας την ενδο-ατομική διασφάλιση της αρμονίας ως πυλώνα προσαρμοστικής ισορροπίας και εγγυάται τη διασφάλιση της έξωθεν καλής μαρτυρίας του κοινωνικού δρώντος, εξ ου και ο καταλυτικός της ρόλος ως sine qua non της δημόσιας ζωής του» (σελ. 98-99).

 

Πηγή:

Στάμος Παπαστάμου, Γεράσιμος Προδρομίτης & Τάσος Παππάς. 2022. Λαϊκισμός: Μια ατίθαση λέξη. Εκδόσεις Πεδίο.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

 

Διαβάζοντας το βιβλίο: «10 κανόνες για ανθεκτικά παιδιά»

Του Joe De Sena

O Joe De Sena έχει υιοθετήσει μια ζωή γεμάτη προκλήσεις και αγώνες. Πιστεύει ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε σε δύσκολες καταστάσεις ορίζει εμάς και τα παιδιά μας τα μοναδικά εργαλεία που χρειαζόμαστε για να ανταπεξέλθουμε σε όσα μας φέρνει η ζωή είναι η υγεία μας η αποφασιστικότητα και κυρίως ψυχική ανθεκτικότητα γιατί τα παιδιά μας εξακολουθούν να αντιδρούν. 

 

Να μην προσπαθούν όσο χρειάζεται να μην επιτυγχάνουν τους στόχους τους, διότι δεν τους έχουμε δείξει το δρόμο προς την ψυχική ανθεκτικότητα και δεν έχουμε και εμείς οι ίδιοι παλέψει για να την κατακτήσουμε. Στο 10 κανόνες για ανθεκτικά παιδιά, ως ενώ παρουσιάζει τις 10 αρχές, σύμφωνα με τις οποίες μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να αποκτήσουν ανθεκτικότητα

Η πραγματική ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί προαπαιτούμενο για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων με ηρεμία και αυτοπεποίθηση, έτσι ώστε τα παιδιά να μην αμφιταλαντεύονται, να μην αγχώνονται και να μη θυμώνουν, αλλά να αποδέχονται τις αποτυχίες και τα εμπόδια και να μαθαίνουν να θέτουν στόχους» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

«Θεωρώ πως ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη ζωή είναι οι ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας. Έχουμε εύκαιρη μια δικαιολογία σε κάθε καμπή, και αν μετατρέψουμε αυτές τις δικαιολογίες σε εμπλουτισμένες ιστορίες για το τι είμαστε ικανοί να κάνουμε, τότε δεν θα συλλέξουμε ποτέ τα δεδομένα που χρειαζόμαστε για να δομήσουμε την ψυχική ανθεκτικότητα. Θα πρέπει να είμαστε οι πρωταγωνιστές της ιστορίας μας και όχι οι βαρετοί κομπάρσοι. Έχω μάθει με τον καιρό στη Spartan (εταιρεία που ίδρυσε ο συγγραφέας) ότι δεν είναι μόνο η σκληρή εμπειρία που προσελκύει τους ανθρώπους σε αυτή. Είναι η ιστορία που θα αφηγηθούν μετά. Αναδύονταν ως ήρωες που ξεπερνούσαν τα εμπόδια- όχι αυτοί που παραιτήθηκαν επειδή δεν διέθεταν τον απαραίτητο εξοπλισμό, την απαραίτητη ενέργεια ή το σωστό ρολόι GPS.

Εξίσου σημαντικά είναι η υπερηφάνεια και ο πανηγυρισμός για όσα θα έχουν τη χαρά να μοιραστούν με τους άλλους. Δεν θα μπορέσετε να μοιραστείτε μια καλή, στερεή, ειλικρινή ιστορία, αν ζείτε μια ανιαρή ζωή και σας κρατούν πίσω ανόητες δικαιολογίες για τον λόγο για τον οποίο δεν το κάνατε ή δεν μπορέσατε να το κάνετε.

Ένας από τους λόγους που η μητέρα μου ήταν τόσο σκληρή είναι το γεγονός ότι η ίδια είχε δομήσει όλα τα ατίθασα και υπέροχα κομμάτια της. Φρόντισε να είναι ενδιαφέρουσα τόσο η ίδια όσο και η ζωή της, ακόμα και με απλά πράγματα όπως η γιόγκα και τα φυτά.

Δεν χρειάζεται να ανεβείτε στο Έβερεστ, για να είστε πολεμιστές, απλώς θα πρέπει να υπερνικήσετε τις δικές σας δικαιολογίες και να διδάξετε στα παιδιά σας να κάνουν το ίδιο. Πάψτε να παραπονιέστε, κάντε τη δουλειά και κυνηγήστε την. Θα αξίζει στο τέλος διότι θα έχετε μικρότερη τάση να κολλήσετε και το ίδιο θα συμβεί και με τα παιδιά σας» (σελ. 123-124).

 

Πηγή:

Joe De Sena. 2022, 10 κανόνες για ανθεκτικά παιδιά. Εκδόσεις Διόπτρα.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.

Στο πολυαγαπημένο μου παιδί…

«Υπόσχομαι η αγάπη μου να είναι πάντα αδιαπραγμάτευτη. Θα σε καθοδηγώ με σύνεση και κατανόηση. Ακολούθησέ με, μικρό μου, και να είσαι σίγουρος ότι θα μάθουμε και θα ωριμάσουμε μαζί. 

 

Θα σέβομαι την παιδική σου ηλικία και την αξιοπρέπειά σου.

Θα βλέπω πάντα το φως μέσα σου και θα το καθρεφτίζω πίσω σ’ εσένα, για να σε βοηθήσω να βρεις τον δρόμο σου. Είσαι ασφαλής εδώ, αγάπη μου, ηρέμησε.

Είσαι ελεύθερος να είσαι ο εαυτός σου απόλυτα και ολοκληρωτικά, και να ξέρεις ότι σε αγαπώ απόλυτα και ολοκληρωτικά γι’ αυτό που είσαι.

Το χαμόγελό σου φωτίζει τον κόσμο μου.

Το γέλιο σου κάνει την καρδιά μου να αγαλλιάζει.

Η έκπληξη στο βλέμμα σου μου ανοίγει τα μάτια.

Η χαρά σου μου φτιάχνει τη διάθεση.

Μου μαθαίνεις τόσο πολλά για τη ζωή. Σου είμαι ευγνώμων.

Θα σε ενθαρρύνω πάντα. Αν χρειάζεσαι κάποιον να σου θυμίζει την καλοσύνη, τη δύναμη, το θάρρος ή την αντοχή σου στις δυσκολίες, στηρίξου πάνω μου. Είμαι εδώ.

Ελπίζω να γνωρίζεις τι θαύμα είσαι. Είσαι μοναδικός, ανεπανάληπτος, η ευλογία μου.

Είθε να ζήσεις μια ζωή γεμάτη γαλήνη, κατανόηση, χαρά και αγάπη ως αποτέλεσμα της γαλήνης, της κατανόησης, της χαράς και της αγάπης που έχεις βιώσει εδώ». (Rebecca Eanes)

Ένα γράμμα γεμάτο συγκίνηση από μια μητέρα προς το παιδί της. Ένα γράμμα με λόγια που ξεχειλίζουν αγάπη, αλλά και σοφία. Μακάρι όλοι οι γονείς να μπορούσαν να νιώσουν το ίδιο και να έκαναν τις ίδιες υποσχέσεις για το παιδί τους! 

Πηγή:

Από το βιβλίο: Θετικοί γονείς ευτυχισμένα παιδιά,Πεδίο, Rebecca Eanes.

 

Κουραβάνας Νικόλαος & Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγοι, MSc.