Πώς εσωτερικεύουν τα παιδιά αξίες και κανόνες;
«Στην αρχή μπορεί να μιμούνται απλώς λεκτικά σχήματα. Ένα κορίτσι 2 ετών λέει: ‘’όχι, όχι’’, καθώς μουτζουρώνει τον τοίχο με έναν μαρκαδόρο. Συνεχίζει να κάνει αυτό που θέλει αλλά, ταυτοχρόνως, εκδηλώνει την αρχή της αυτοσυγκράτησης λέγοντας στον εαυτό της ότι δεν πρέπει να το κάνει.
Καθώς η ανάπτυξη προχωρά, τα παιδιά αρχίζουν να ενσωματώνουν τις κοινωνικές αντιλήψεις στη δική τους σκέψη, το οποίο συνήθως συνεπάγεται το να κατανοήσουν πώς σκέφτονται και πράττουν τα ίδια, καθώς και οι άλλοι άνθρωποι. Πολλές από αυτές τις έννοιες είναι εξαιρετικά αφηρημένες για τα μικρά παιδιά, αλλά παρόλα αυτά προσπαθούν να τις καταλάβουν στο πλαίσιο του δικού τους γνωστικού επιπέδου.
Τα μικρά παιδιά καθώς μαθαίνουν για τις κοινωνικές αντιλήψεις ρωτούν συχνά: ‘’Γιατί το έκανε αυτό;’’ Οι απαντήσεις περιλαμβάνουν συνήθως προσδιορισμούς για την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα. Για παράδειγμα, η ερώτηση ‘’Γιατί μου έδωσε το μπισκότο του ο Γιώργος;’’ μπορεί να λάβει ως απάντηση «Επειδή ο Γιώργος είναι καλό παιδί». Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν σταδιακά είναι πιθανότερο να θεωρούν ότι οι άλλοι άνθρωποι –όπως και αυτά τα ίδια- έχουν σταθερά χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά αρχίζουν να διαμορφώνουν θετική αυτοαντίληψη, η οποία ορίζει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται για τον εαυτό τους.
Συγχρόνως, τα μικρά παιδιά πρέπει να μάθουν να καταλαβαίνουν πώς σκέφτονται οι άλλοι- τις προθέσεις, τα συναισθήματα και τις επιθυμίες των άλλων. Η ανάπτυξη της κοινωνικής κατανόησης είναι τόσο σημαντική για την ανάπτυξη του ανθρώπου και αρχίζει τόσο νωρίς, ώστε πολλοί ψυχολόγοι τη θεωρούν έμφυτη ικανότητα, όπως η ικανότητα εκμάθησης της γλώσσας. Η κατανόηση της σκέψης των άλλων σχετίζεται ιδιαίτερα με τη δημιουργία των πρώτων φιλικών σχέσεων και την ελαχιστοποίηση των φιλονικιών» (σελ. 274).
Πηγή:
Dunn, W.L. & Craig, G.J. (2021). Κατανοώντας την ανάπτυξη του ανθρώπου. Εκδόσεις Παπαζήση.
Ελένη Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραβάνας, Ψυχολόγοι, MSc, MA
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου