Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ...

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ...
μπόρεσα να καταλάβω ότι ο συναισθηματικός πόνος και η θλίψη απλώς με προειδοποιούσαν να μη ζω ενάντια στην αλήθεια της ζωής μου. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
κατάλαβα σε τι δύσκολη θέση ερχόταν κάποιος όταν του επέβαλα τις επιθυμίες μου. Και όταν μάλιστα δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή και ούτε ήταν έτοιμος ο άνθρωπος ακόμα και αν αυτός ήμουν εγώ. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
έπαψα να λαχταρώ για μια άλλη ζωή και έβλεπα γύρω μου ότι τα πάντα μου έλεγαν να μεγαλώσω. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
έπαψα να στερούμαι τον ελεύθερο χρόνο μου και να κάνω μεγαλόπνοα σχέδια για το μέλλον. Σήμερα κάνω ό,τι μου αρέσει και με γεμίζει χαρά, ό,τι αγαπώ και κάνει την καρδιά μου να γελά. Με το δικό μου τρόπο και τους δικούς μου ρυθμούς. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
απελευθερώθηκα από ό,τι δεν ήταν υγιεινό για μένα. Από φαγητά, άτομα, καταστάσεις και οτιδήποτε με απομάκρυνε από τον εαυτό μου. Παλιά αυτό το έλεγα υγιή εγωισμό. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΑΥΤΑΓΑΠΗ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
έπαψα να έχω πάντα δίκιο. Έτσι έσφαλα πολύ λιγότερο. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΑΠΛΟΤΗΤΑ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
αρνήθηκα να συνεχίζω να ζω στο παρελθόν μου και να ανησυχώ για το μέλλον μου. Τώρα ζω κάθε μέρα την κάθε στιγμή που ξέρω ότι ΟΛΑ συμβαίνουν. Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε ΠΛΗΡΟΤΗΤΑ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
συνειδητοποίησα ότι οι σκέψεις μου με έκαναν ένα άτομο μίζερο και άρρωστο. Όταν επικαλέστηκα τη δύναμη της καρδιάς μου η λογική μου βρήκε ένα πολύτιμο σύμμαχο. Σήμερα αυτό το λέω ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά...
κατάλαβα ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε τις αντιπαραθέσεις, τις συγκρούσεις και οποιαδήποτε προβλήματα αντιμετωπίζουμε με τον εαυτό μας ή με τους άλλους. Αυτό το λέμε ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ.

Ξέρω ότι από τις εκρήξεις στο σύμπαν γεννιούνται νέα αστέρια. Σήμερα ξέρω ότι ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ.

Απόσπασμα από το βιβλίο «When I loved myself enough» των Kim & Alison McMillen. Θεωρείται μέρος ομιλίας του Τσάρλι Τσάπλιν στα 70στά γενέθλιά του.

Σκόρπια λόγια για τον έρωτα και την αγάπη...

Λόγια γνωστών για τον έρωτα…

«Ο έρωτας είναι εκείνη η έλξη που βιώνουμε μέσα μας προς πλήρη συγχώνευση με κάποιο άλλο άτομο. Αυτό το εκρηκτικό βίωμα ερωτικού πάθους με κάποιο άτομο οδηγεί προς μια ξαφνική κατεδάφιση των υφιστάμενων φραγμών που υπάρχουν μεταξύ των δύο συντρόφων, ξένων μέχρι τώρα ο ένας για τον άλλο. Όταν όλοι οι φραγμοί μεταξύ των δύο συντρόφων κατεδαφιστούν, τότε χάνεται η κάθε πιθανή δυνατότητα για την επίτευξη κάποιας άλλης ξαφνικής εγγύτητας με τον ερωτικό σύντροφο».

~~ Έριχ Φρομ ~~

Το να είσαι ερωτευμένος σημαίνει να είσαι έκπληκτος. Όταν η έκπληξη χαθεί, είναι το τέλος.  ~~ Frederic Beigbeder~~

«Ο έρωτας είναι μία παθιασμένη συγκέντρωση της προσοχής μας πάνω σε κάποιο συγκεκριμένο άτομο. Όλος ο υπόλοιπος κόσμος και πράγματα σταδιακά αντικαθιστούνται μέσα στη συνείδηση του ερωτευμένου μόνο από ένα άτομο. Όπου κι αν βρίσκεται ο ερωτευμένος, ό,τι κι αν βρίσκεται μπροστά στο πεδίο όρασής του, η προσοχή του θα έλκεται συνεχώς από το ερωτικό του αντικείμενο. Η κάθε του προσπάθεια να μετατοπίσει την προσοχή του σε κάθε τι άλλο, θα αποβαίνει μοιραία. Τα όρια της συνείδησης στενεύουν σε τέτοιο βαθμό, που πλέον δεν υπάρχουν περιθώρια για περισσότερα από ένα αντικείμενα». ~~ Γκάσετ Ορτέγκα Χοσέ~~

"Τον έρωτα εγώ τον θεωρώ μονομερή. Δεν μπορώ να φανταστώ έναν έρωτα με αμοιβαιότητα, είναι αδύνατον. Δηλαδή, κάποιος προηγείται σε υπερβολή. Κάποια στιγμή, αυτός που δίνει περισσότερα, για χψ λόγους, παύει να δίνει τόσα πολλά. Ο άλλος το διαισθάνεται το βλέπει αυτό και τότε γίνεται εκείνος πλειοδότης. Λοιπόν οι άνθρωποι παίζουν, ένα παιχνίδι επικρατήσεως είναι ο έρωτας, ένα παιχνίδι προορισμένο να τελειώνει."   ~~ Κική Δημουλά ~~

Ο έρωτας είναι ένα χτυπητό παράδειγμα για το πόσο μικρή σημασία έχει για μας η πραγματικότητα.   ~ Marcel Proust~

Το να είσαι αληθινά ερωτευμένος είναι να πιστεύεις ότι με το να ερωτεύεσαι θα πάρεις μια αλήθεια για τον εαυτό σου. Ερωτευόμαστε αυτόν/ήν που έχει την ανταπόκριση ή μια ανταπόκριση στην ερώτησή μας: «Ποιος είμαι;»
~Jacques-Alain Miller~

Κι ο έρωτας είναι η τρέλα μας μπροστά στο ανέφικτο να γνωρίσει ο ένας τον άλλον…

          ~Λειβαδίτης~

Λόγια γνωστών για την αγάπη…

Πρέπει να καταλάβουμε πως ακόμα κι αν το πάθος του έρωτα είναι κάτι το μαγικό, στην πραγματικότητα, το να αγαπάς δεν υστερεί καθόλου σε μαγεία.
Είναι φανταστικό ν' αγαπάς, γιατί η αγάπη - παρόλο που είναι αλήθεια πως δεν έχει την ένταση του πάθους - έχει βάθος, και σ' αυτό ο έρωτας υστερεί…

~~Χόρχε, Ο δρόμος της συνάντησης~~

Η αγάπη είναι ζωή σε όλες τις μορφές της…
Κι αν χάσεις την Αγάπη… χάνεις τη Ζωή!!     ~Leo Buscaglia~

Το να αγαπάς σημαίνει πρώτα απ’ όλα να παίρνεις ένα ρίσκο. ~Marc Levy~

Αγάπη: προβολή ψευδαισθήσεων επάνω σε κάποιον που έχουμε επινοήσει. ~Orban~

«Όλα μπορείς να τα επιβάλεις στον άλλον, εκτός από το να σε αγαπάει. Ούτε αγάπησέ με μπορείς να του ζητήσεις ούτε μη μ' αγαπάς.

Μη με ενοχλείς, ναι… Μη με πλησιάζεις, ναι… Αλλά, αγάπα με ή πάψε να μ' αγαπάς, δεν υπάρχει περίπτωση. Άλλωστε… Ένας δεσμός δεν τελειώνει ποτέ.

Έτσι και κάποτε συναντήθηκες, βρέθηκες με κάποιον, βρέθηκες πια για πάντα. Ο χωρισμός δεν σημαίνει τέλος, σημαίνει γύρισμα σελίδας, σημαίνει μεταμόρφωση ή σημαίνει πως.... ξέρεις, δεν μπορώ πια να σε καταλάβω και πρέπει να φύγω. Πρέπει να πάω τόσο μακριά που να σε κατανοήσω!!»

Μ.ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ

«…Η αγάπη είναι ανήμερο θεριό που τρώει τη ζωή μας… Μα μόλις φύγει καταλαβαίνουμε ότι αυτή ήταν η ζωή μας. Λοιπόν; …Σ’ άφησε; Σε πρόδωσε; Καλύτερα έτσι. Θα ‘χεις κουράγιο να ξαναδοκιμάσεις. Αν έμενε, κι ανακάλυπτες τι ψεύτικο μικροπραγματάκι ήταν, θα πληγωνόσουν για πάντα. Η αγάπη είναι μεγάλη όταν την περιμένουμε ή όταν τη χάνουμε. Όταν την έχουμε μας ξεφεύγει. Χάνουμε την αίσθησή της. Και την ξαναποκτούμε μόνο όταν τη χάσουμε. Κοίταξε να ζήσεις την αγάπη που έχασες. Να χαρείς την αγάπη που περιμένεις. …………… Η αγάπη είναι το φαρμάκι και το νέκταρ της ζωής μας. Αν θέλεις να πιεις θα τα πιεις και τα δύο μαζί. Ένα- ένα δε στα δίνουν. Γιατί κλείνεις τα μάτια σου; Νυστάζεις ή πονάς;…»

Μενέλαος Λουντέμης

«Η αγάπη είναι σαν το νερό που τρέχει...τρέχει...ασυλλόγιστα στους γκρεμούς, που δε διαλέγει αυλάκι, δε ρωτά τα λουλούδια που ποτίζει, ούτε και τα χαλίκια που κατρακυλά.
Δε ρωτά τίποτα, μόνο τρέχει. Να πεις «όχι» στην αγάπη είναι σαν να κατσουφιάζεις μπροστά σ' ένα λουλούδι που ετοιμάζεται ν' ανοίξει. Σαν να βρίζεις το φως που σου έδειξε τον κόσμο».

~~ Μενέλαος Λουντέμης ~~

Η πραγματική αγάπη… δεν έχει λόγια να εκφραστεί…

Η πραγματική αγάπη είναι μια παρουσία… μπορείς να την νιώσεις…

Η αγάπη δεν θέτει όρους… δεν έχει κανένα εάν... κανένα αλλά..

Η αγάπη δεν λέει ποτέ... ''Εκπλήρωσε'' αυτές τις υποχρεώσεις...

και τότε θα σε αγαπώ…

Η αγάπη είναι σαν την αναπνοή: όταν συμβαίνει.... είσαι απλώς αγάπη…

Δεν έχει σημασία ποιος σε πλησιάζει… αμαρτωλός ή άγιος…

Όποιος σε πλησιάζει... αρχίζει να νιώθει την αύρα της αγάπης... χαίρεται…

Η αγάπη είναι ένα άνευ όρων δόσιμο… μόνον όμως εκείνοι... που έχουν, είναι ικανοί να δίνουν…!

Osho

Μια σχέση αγάπης είναι εκείνη κατά την οποία ο καθένας είναι ελεύθερος να είναι ο εαυτός του - να γελάσει μαζί μου, αλλά ποτέ με μένα. Να κλάψει μαζί μου, αλλά ποτέ εξαιτίας μου. Να αγαπά τη ζωή, να αγαπά τον εαυτό του, να αγαπά την αγάπη στη σχέση. Η σχέση αυτή βασίζεται στην ελευθερία και δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε μια ζηλότυπη καρδιά.  ~~Leo Buscaglia

«Αγάπη είναι, θα σου περάσει... Και τότε κατάλαβα ότι αυτό που είχα, ή ήταν αγάπη ή ήμουνα τρελός.
Τώρα κατάλαβα ότι είναι και τα δύο......Φαίνεται πως η αγάπη φοβάται μονάχη της και πάει μαζί με την τρέλα, για να μη ντρέπεται.....»
~~ Μενέλαος Λουντέμης - Ένα παιδί μετράει τ' άστρα ~~

Περισσότερο ασχολούμαστε με το να κρύβουμε την αγάπη μας, παρά με το να κρύβουμε το μίσος μας.   ~Μπερνέ~

Η πιο μεγάλη ευτυχία στη ζωή είναι η πεποίθηση ότι μας αγαπούν. ~Ουγκώ~

Όσοι αγαπούν, ούτε απατούν, ούτε απαιτούν, ούτε επαιτούν. ~Χατζής~

...Η θυσία δεν αποτελεί το μέτρο της αγάπης... Η αγάπη δε μετριέται μόνο με το πόσο γινόμαστε θυσία για τον άλλον αλλά επίσης και πάνω απ’ όλα με το πόσο χαρά μας δίνει η ύπαρξη του...
Αν σ’ αγαπάω, τότε πασχίζω να καλλιεργήσω τις συνθήκες, για να συνυπάρξουμε μέσα στην πιο μεγάλη χαρά...: τη συνάντηση!
~~Από την αυτοεκτίμηση στον εγωισμό~~ Χόρχε Μπουκάι

Η καρδιά σμίγει ό,τι ο νους χωρίζει, ξεπερνάει την παλαίστρα της ανάγκης και μετουσιώνει το πάλεμα σε αγάπη…   ~Nικος Καζαντζακης~

                             

Μην ψάχνεις το γιατί -στην αγάπη δεν υπάρχει γιατί ούτε λογική ούτε εξήγηση ούτε λύση. ~~Anais Nin~~

..και όταν γίνω ένας άνθρωπος ολοκληρωμένος
που δε χρειάζεται κανέναν για να επιβιώσει, τότε
σίγουρα θα βρω κάποιον επίσης ολοκληρωμένο
για να μοιραστούμε αυτά που έχω κι αυτά που έχει...
Αυτό είναι το νόημα της σχέσης. Όχι η σωτηρία,
αλλά η επαφή ή μάλλον οι επαφές...
Εγώ μ' εσένα...εσύ μ' εμένα...
Εγώ μ' εμένα...εσύ μ΄ εσένα...
Εμείς με τον κόσμο...

~ΧΟΡΧΕ ΜΠΟΥΚΑΙ~

Ψυχαναγκασμοί, καταναγκασμοί και μανία: από την οπτική του Lamagnere

«Οι ψυχαναγκασμοί είναι έμμονες ιδέες που πολιορκούν τη σκέψη και επιβάλλονται στο άτομο παρά τη θέλησή του. Βιώνονται σαν κάτι το ξένο και ενοχλητικό. Αυτοί οι ψυχαναγκασμοί αποτελούν πολλές φορές το προστάδιο των καταναγκασμών. Ικανοποιούμε από καταναγκασμό μια ακαταμάχητη και επιτακτική ανάγκη να πούμε ή να κάνουμε κάτι για να απαλύνουμε την κακή ψυχολογική μας διάθεση, αιτία της οποίας είναι ένας ψυχαναγκασμός. Πρόκειται ορισμένες φορές για την παθολογική υπερβολή ενός γνωστού μηχανισμού. Ποιος, τη στιγμή που φεύγει για διακοπές, δεν έχει άραγε αναρωτηθεί: ‘Έκλεισα καλά το γκάζι και το γενικό διακόπτη;’ Ιδέα που μας οδηγεί στο φόβο ότι θα μπορούσαμε να προκαλέσουμε μια καταστροφή για την οποία θα ήμασταν ένοχοι και η οποία μας σπρώχνει σε έναν ‘καταναγκασμό ελέγχου’, ο οποίος διαλύει αμέσως το φόβο και εξαφανίζει τη σκέψη που προκαλεί άγχος. Το ότι υπήρξατε ενδεχομένως ο πρωταγωνιστής ενός τέτοιου σεναρίου δε σημαίνει απαραίτητα ότι πάσχετε από ψυχαναγκαστικά καταναγκαστικά προβλήματα, εκτός κι αν ανακουφιστήκατε μόνο πολύ προσωρινά από τον έλεγχο και, αμέσως μόλις βγήκατε από το σπίτι σας, η ίδια σκέψη σας κυρίευσε ξανά. Στην περίπτωση αυτή μπορούμε να μιλάμε για την ύπαρξη ψυχαναγκασμού. ‘Έκανα σωστό έλεγχο; Έκλεισα καλά τους διακόπτες;’ Ερωτήσεις που οδηγούν σε έναν καινούργιο καταναγκασμό, σε έναν καινούργιο δηλαδή έλεγχο που αυτή τη φορά διαρκεί περισσότερο. Ακολουθεί μια νέα αμφιβολία, κ.τ.λ. Η διαδικασία μπορεί έτσι να μην έχει τέλος» (Lamagnere, 2011, σσ. 24-25).

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ψυχαναγκαστική ή καταναγκαστική προσωπικότητα προϋπάρχει των προβλημάτων. Η περισσότερο ή λιγότερο απότομη επιδείνωσή τους διαμορφώνει ένα πρόσφορο έδαφος για την εκδήλωση της προσωπικότητας αυτής. Χαρακτηρίζεται από κάποια στοιχεία που από μόνα τους δεν είναι παθολογικά. Πρόκειται για μια διαταραχή της φυσιολογικής λειτουργικότητας του ατόμου.

Ας πάρουμε για παράδειγμα τη σχολαστικότητα του ψυχαναγκαστικού. Ένας τέτοιος φοιτητής δεν μπορεί να ανεχτεί την παραμικρή μουντζούρα στις σημειώσεις του, θα τις αντιγράψει πολλές φορές για να είναι άψογες αντί να τις μελετήσει ή να διαβάσει κάτι άλλο. Η τελειοθηρία, όταν φτάνει στα άκρα, μπορεί να γίνει ιδιαίτερα δυσλειτουργική. Συχνά υπονομεύει την εικόνα του ατόμου να διαμορφώνει μια ολοκληρωμένη εικόνα των πραγμάτων. 

Τα ψυχαναγκαστικά άτομα δίνουν έμφαση στις λεπτομέρειες και δεν μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στα σημαντικά και τα μη σημαντικά στοιχεία. Πολλές φορές αποπροσανατολίζονται από το στόχο τους, καθώς προσπαθούν να συμπεριλάβουν τα πάντα, ακόμη και τα λιγότερο χρήσιμα στοιχεία. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των ψυχαναγκαστικών ατόμων είναι η αναποφασιστικότητα. Τα άτομα αυτά είτε αποφεύγουν να λαμβάνουν αποφάσεις είτε αναβάλλουν τη λήψη αποφάσεων λόγω φόβου διάπραξης λαθών ή ατελειών. Η αναποφασιστικότητα μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη, έχοντας ως συνέπεια την έντονη επιφυλακτικότητα, την αναβλητικότητα και την εύλογη άρνηση λήψης επιπόλαιων αποφάσεων. 

Όταν τα ψυχαναγκαστικά χαρακτηριστικά δεν είναι ιδιαίτερα έντονα λειτουργούν υπέρ του ατόμου, αποτελώντας πλεονεκτήματα για το άτομο, καθώς το βοηθούν στον τρόπο αντιμετώπισης διαφόρων καταστάσεων. Όταν όμως η ένταση των προβλημάτων είναι αυξημένη τότε μπορεί να αποτελέσουν σοβαρά προβλήματα για το ίδιο το άτομο αλλά και τους γύρω του. Για παράδειγμα, η επιθυμία για τάξη που συνοδεύεται από έντονη σχολαστικότητα είναι ένα στοιχείο των ψυχαναγκαστικών ατόμων. Το άτομο απαιτεί από τον εαυτό του και τους άλλους γύρω του σοβαρότητα, οργανωτικότητα για να πετύχει και να φέρει εις πέρας τους στόχους του. Σε κάποιες περιπτώσεις το ψυχαναγκαστικό άτομο μπορεί να γίνει ιδιαίτερα μη λειτουργικό. Το ψυχαναγκαστικό άτομο μπορεί να περάσει πολλές ώρες τακτοποιώντας το γραφείο ή το σπίτι του, περιποιώντας τον εαυτό του για να προετοιμαστεί και να βγει έξω, ή να σκεφτεί τις προτεραιότητές του.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό κάποιων ψυχαναγκαστικών ατόμων είναι η τάση για έντονη καθαριότητα. Ένα ψυχαναγκαστικό άτομο μπορεί να κάνει πάνω από 5-6 φορές την ημέρα ντους, να πλένει εκατό φορές τα χέρια του, τρίβοντάς τα με απορρυπαντικά και απολυμαντικά ή να περνά ατέλειωτες ώρες καθαρίζοντας το σπίτι με ισχυρά απολυμαντικά. Όσο πιο έντονα είναι αυτά τα στοιχεία τόσο πιο δυσλειτουργικό γίνεται το άτομο μέσα στην καθημερινότητά του. 

Μία από τις κύριες πλευρές της καταναγκαστικής προσωπικότητας είναι η μανία, η έντονη τάση του ατόμου για τάξη, τελειοθηρία, σχολαστικότητα ή υπερβολική καθαριότητα. Ο ψυχαναγκαστικός έχει έντονη ανάγκη για εξουσία και απόλυτο έλεγχο στον κόσμο που τον περιβάλλει. Του αρέσει να φυλάει, να συσσωρεύει και να συλλέγει. Είναι ανίκανος να πετάξει οτιδήποτε, περιστοιχίζεται συχνά από μια τεράστια ποσότητα πραγμάτων, η μόνη λειτουργία των οποίων είναι η διατήρησή τους. Το άτομο βιώνει έντονο άγχος αποχωρισμού. Του αρέσει να κυριαρχεί ασκώντας εξουσία στα πράγματα, δε συμπαθεί την αλλαγή των θέσεών τους, ενώ συχνά αρνείται να τα δανείσει. Τον έλεγχο αυτό τον ασκεί τόσο στον εαυτό του όσο και στον περίγυρό του. Πρώτα από όλα είναι υπερβολικά σοβαρός και αυστηρός με τον εαυτό του. Λειτουργεί περισσότερο με βάση το καθήκον παρά με βάση την ευχαρίστηση και επιδεικνύει μια ακραία αφοσίωση στη δουλειά και στην παραγωγικότητα εις βάρος της διασκέδασής του και των διαπροσωπικών του σχέσεων. Είναι αυστηρός, συντηρητικός, τυπικός, ενώ όλη του η λειτουργικότητα κατευθύνεται από ένα άκαμπτο ήθος, από μια αδυσώπητη ηθική. Κρίνει τους άλλους με μια απίστευτη αυστηρότητα, και είναι μάλιστα ελάχιστα ανεκτικός με τον ίδιο του τον εαυτό.

Το ψυχαναγκαστικό άτομο γίνεται συχνά τυραννικό και απαιτεί υπακοή στους κανόνες που το ίδιο επιβάλλει, σε σημείο που να αγνοεί ή να μη δίνει μεγάλη σημασία στα συναισθήματα που προκαλεί στους άλλους με τη συμπεριφορά του. Χαρακτηρίζεται από έντονο πείσμα και δε συγχωρεί εύκολα. Επίσης, διακρίνεται από έλλειψη ψυχολογικής ευλυγισίας και η απόλυτη στάση του εκδηλώνεται ακόμη και στη φυσική του εμφάνιση (άκαμπτος, αλύγιστος, με αυστηρή εμφάνιση, συγκρατημένο στυλ, ψυχρή και ελάχιστα τρυφερή συμπεριφορά). Άλλα χαρακτηριστικά των ψυχαναγκαστικών ατόμων είναι η τσιγκουνιά, ή η έντονη παρόρμηση για σπατάλη, η ιεράρχηση των σχέσεων του με τους άλλους, η υπερβολική ευγένεια ή και η πλήρης υπακοή. Κάποιες φορές μπορεί να εμφανίζουν κυνικότητα ή επιθετικότητα απέναντι στους άλλους.

Οι μανίες εμφανίζουν μια ψυχαναγκαστική διάσταση, καθώς συμβάλλουν στη μείωση της συναισθηματικής έντασης και το άτομο που ενδίδει σε αυτά νιώθει ότι δεν μπορεί να ξεφύγει.

Η επανάληψη συνηθειών και καταστάσεων λειτουργεί για κάποιους ανθρώπους καταπραϋντικά και καθησυχαστικά. Διατηρούν αυτές τις συνήθειες επειδή η αλλαγή τους αγχώνει ή μπορεί η αλλαγή να αγχώνει για αυτό επιδιώκουν τη διατήρηση αυτών των συνηθειών. Η συνήθεια ως αποτέλεσμα της επανάληψης καθησυχάζει το άτομο, χωρίς να συνδέεται βαθύτερα με το άγχος. Οι τελετουργίες μας ακολουθούν από τη στιγμή που γεννιόμαστε. Ας σκεφτούμε την τελετουργία του νανουρίσματος του παιδιού, που στοχεύει στην ανακούφιση του φόβου σχετικά με την απώλεια φροντίδας. Από μικροί εξοικειωνόμαστε σε διάφορες τελετουργίες. Πολλά είναι τα παιδιά που δεν μπορούν να κοιμηθούν αν η μαμά τους δεν τα έχει χαϊδέψει ή αν ο μπαμπάς δεν τους διηγηθεί μια ιστορία. Είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που προσφέρουν ανακούφιση και ηρεμία. Είναι μη ψυχαναγκαστικές τελετουργίες που μπορεί όμως να οδηγήσουν μελλοντικά σε περισσότερο ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, παθολογικές ή μη. Οι μανίες, οι συνήθειες και οι καταναγκασμοί λειτουργούν καθησυχαστικά και δεν έχουν στην πλειοψηφία τους βλαβερές συνέπειες για το άτομο. Όλοι έχουμε μανίες και έμμονες ιδέες και μπορούμε να συνεχίσουμε να τις έχουμε αρκεί να μην εισβάλλουν επικίνδυνα στη ζωή μας και μειώνουν τη λειτουργικότητά μας (Lamagnere, 2011).

Οι καταναγκασμοί και οι ψυχαναγκασμοί μπορεί να οφείλονται σε αυτόματες αρνητικές σκέψεις, που προέρχονται από έναν παθολογικό τρόπο ανάγνωσης, ερμηνείας και σύνθεσης των πληροφοριών. «Οι πληροφορίες αυτές αποτελούνται από βασανιστικούς ψυχαναγκασμούς. Ανήκουν σε ένα διαμορφωμένο γνωστικό σύστημα, το οποίο βασίζεται σε πεποιθήσεις και σκέψεις που είναι αποθηκευμένες στη μνήμη του ατόμου. Αυτές οι πεποιθήσεις εντοπίζονται και συζητιούνται…»

 

Μεταξύ των σκέψεων που συναντά κανείς συχνά στα άτομα που υποφέρουν από ψυχαναγκαστική καταναγκαστική συμπεριφορά είναι οι εξής:

•   «Σκέφτομαι αυτό που πρέπει να κάνω.
•   Όταν το σκέφτομαι, το εφαρμόζω.
•   Το να μην καταφέρω να αποφύγω ή να προσπαθήσω να αποφύγω κάτι το βλαβερό για μένα ή τους άλλους είναι σαν να επιδιώκω να συμβεί.
•   Μια ευθύνη δεν μπορεί να εξαρτάται από την ισχνή πιθανότητα πρόκλησης ενός προβλήματος.
•   Τα να μην απορρίπτω μια έμμονη ιδέα για κάτι άσχημο που μπορεί να συμβεί είναι σαν να θέλω να συμβεί.
•   Μπορώ και πρέπει να ελέγχω τις σκέψεις μου.
•   Είμαι ο μόνος που σέβεται την καθαριότητα».

(Lamagnere, 2011, σσ. 83-84)

«Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία, η ψυχαναγκαστική ιδέα και η καταναγκαστική συμπεριφορά είναι απαραίτητες για την ισορροπία του εγώ. Η ψυχαναγκαστική νεύρωση είναι η έκφραση μιας προσωπικότητας, που χαρακτηρίζεται κατά το ένα της μέρος από κάποιες παρορμήσεις, κατά το άλλο από ιδιαίτερους μηχανισμούς άμυνας και τέλος από μια συγκεκριμένη ανάλογη συμπεριφορά» (Lamagnere, 2011, σ. 104).

«Ο ψυχαναγκαστικός κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του στην τουαλέτα εσωτερικεύει ένα ‘σκληρό υπερεγώ’, το οποίο έρχεται σε σύγκρουση με τις βαθύτερες παρορμητικές τάσεις εχθρικότητας και πρωκτικού ερωτισμού. Ο πρωκτικός χαρακτήρας που προκύπτει από αυτή τη σύγκρουση συνδυάζει με διαφορετικό τρόπο τις παρορμητικές τάσεις του πρωκτικού ερωτισμού (πείσμα, ισχυρογνωμοσύνη, διάθεση συσσώρευσης, δυσκολία αποχωρισμού πραγμάτων, οικονομία, τσιγκουνιά, βρωμιά) και της σαδιστικής επιθετικότητας (ύβρεις σκατολογίας, σκληρότητα προς τους αδύναμους, αντίσταση στην εξουσία) και την αντισταθμιστική συμπτωματολογία τους, αντίθετες τάσεις που πηγάζουν από τις απαιτήσεις αυτού του σκληρού υπερεγώ. Η αντισταθμιστική συμπτωματολογία που εναντιώνεται στον πρωκτικό ερωτισμό εκφράζεται με την τάση προσφοράς δώρων, υποχωρητικότητας, υποταγής, σπατάλης και υπερβολικής καθαριότητας. Εκείνη που εναντιώνεται στη σαδιστική επιθετικότητα είναι η υπερβολική  καθαριότητα, η δουλοπρέπεια, η καλοσύνη, η προστασία των αδύναμων, το ενδιαφέρον για τη δικαιοσύνη, ο σεβασμός προς κάθε μορφή εξουσίας» (Lamagnere, 2011, σσ. 104- 105).

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των ψυχαναγκαστικών είναι η αμφιθυμία. Συχνά βρίσκονται μέσα σε ένα κύκλο ατελείωτων αμφιβολιών και δισταγμών.  Ο ψυχαναγκαστικός είναι προσκολλημένος στις συνήθειές του και δεν παύει διαρκώς να ελέγχει τον εαυτό του. Κάποιες από τις σκέψεις των ψυχαναγκαστικών μοιάζουν με τις λαϊκές προκαταλήψεις και συνδέονται με τη μαγική σκέψη. 

Η ζωή των ψυχαναγκαστικών κινείται στα δίπολα ‘δίνω- κρατάω’ και ‘επαναστατώ- υποτάσσομαι’.

Αποσπάσματα από το βιβλίο: «Μανίες, Φοβίες και Έμμονες Ιδέες», Franck Lamagnere, 2011 (5^η έκδ., Εκδόσεις Πατάκη)